Rekabet Kurulu, üreticileri stokçulukla suçlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı yalanlayan bir rapora imza attı.
Rapora göre özellikle patates-soğan üreticilerini ve satıcılarını hedefleyen depo baskınlarının hiçbir somut gerekçesi yok. Çünkü üretici ve esnaf rekabet karşıtı bir eylem yapmıyor.
Milli Gazete’de yer alan raporun ayrıntılarına göre; patates ürününün 2012 yılından 2017 yılına kadar geçen süreçte, toplam ekili alanın 29 bin 235 hektar azaldığı belirtiliyor.
Bu azalışın sebepleri arasından ürün tercihlerindeki değişiklik ve zirai hastalıklar gösteriliyor. Söz konusu azalış yıllara oranlandığında yaklaşık yüzde 17’ye tekabül ediyor. Özellikle Orta Anadolu’da görülen siğil hastalığının da verimi hayli düşürdüğü rapora yansıyor.
Raporda 2012 yılından 2017 yılına kadar geçen sürede toplam soğan ekili alanın 14 bin 670 hektar azaldığı ifade ediliyor. Bu azalış yıllara oranlandığı zaman kayıp oranı yüzde 20’ye tekabül ediyor. Buna karşılık alınan verimden dolayı soğan üretimi yıllara oranla artıyor.
Raporda depolamaya ilişkin ise ‘mümkün değil’ deniyor ve şu ifadeler kullanılıyor:
“İlgili dönemde sadece Adana, Hatay ve Reyhanlı bölgelerinde hasadı yapılan erkenci türler pazarda bulunmaktadır. İlgili ürünlerin depolanmadığı ve bir önceki yıl ürünlerinin de artık depoda bulunmadığı dikkate alındığında, teşebbüslerin ilgili pazarlarda rekabet karşıtı bir eylemde bulunması ihtimalinin, sadece depolardaki ürünlerin pazara sunulduğu bir döneme nazaran düşük olduğu değerlendirilmektedir.”
Raporda Ticaret Bakanlığı’ndan elde edilen veriler ışığında 2017 yılı itibariyle patates ve soğan ticareti ile uğraşan yaklaşık 3 bin tüccar komisyoncu ve pazarcının faaliyet gösterdiği ifade ediliyor. Raporda sektörde öncü olan firmalarla yapılan görüşmelerde elde edilen sonuç şu şekilde ifade ediliyor:
“Teşebbüslerin bir araya gelerek ya da pazar gücünü kullanarak 4054 sayılı Kanun’un yasakladığı davranışları gerçekleştirmesinin düşük bir ihtimal olduğu kanaati oluşmuştur.”
Rapor gözlemlerini şu sonuca dayandırıyor:
“Sonuç olarak yerinde incelemelerde rekabetin kısıtlandığına dair herhangi bir bilgi veya belge elde edilemediği hususu ile birlikte Ticaret Bakanlığı, Tarım Bakanlığı ve TZOB’un ilgili pazardaki fiyat artışlarına ilişkin görüşleri dikkate alındığında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”
Raporda fiyat artışına gerekçe olarak gösterilen hususlar ise açıkça sıralanıyor: “Teşebbüsler tarafından ifade edilen ve temelde; ekim alanlarının azalması, mildiyö hastalığı ve verim düşüklüğü gibi sebeplerle açıklanan fiyat artışlarına ilişkin ifadelerin Ticaret Bakanlığının konuya ilişkin bilgi notuna da yansıdığı görülmektedir.”
