Saray’ın öncülüğünde yöresel ürünlere koruma getiren coğrafi işaret sistemi işe yaramadı. Tescillenen ürün sayısı hedeflenenin çok altında kaldı. Avrupa’da ise Türkiye’nin neredeyse adı yok!
Coğrafi işaretli ürün sahteciliği nedeniyle üreticiler ekonomik olarak büyük kayba uğruyor. Türkiye’de yaygın bu uygulamadan en çok zarar gören coğrafi işaretli ürünlerin başında Ayvalık zeytinyağı, Ezine peyniri, Erzincan tulum peyniri, Finike portakalı ve Taşköprü sarımsağı geliyor.
SADECE 3 ÜRÜN TESCİLLİ
Cumhuriyet’ten Bülent Ecevit’i haberine göre Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı (Yücita) Başkanı Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu, Türkiye’de 475 yöresel ürünün tescilli olduğunu belirtti. Avrupa Birliği’nden tescilli olarak sadece Antep Baklavası, Aydın İnciri ve Malatya Kayısı’nın bulunduğunu belirten Tekelioğlu, Yunanistan’ın ise AB tescilli 107 ürünü olduğunu hatırlattı.
SAHTECİLİK NEDENİYLE OLUŞAN KAYIP 4.3 MİLYAR EURO
Fikri Mülkiyet Hakları Avrupa Ofisi’ne göre Avrupa coğrafi işaretlerinin sahtecilikten uğradığı kaybın 2014 yılında tam 4.3 milyar euro olduğunu belirten Tekelioğlu, “Taşköprü sarımsağı temmuz ayında piyasaya çıkar. Ama bakıyoruz seyyar satıcılarda, manavlarda, pazarda 15 liraya Taşköprü diyerek sarımsak satıyorlar. Finike’de üretilen toplam portakal miktarı yılına göre 100-140 bin ton arasında değişiyor. Ama bakıyoruz İstanbul haline giren Finike isimli portakal 400-450 tonlar civarında. İyi işleyen coğrafi işaret sisteminde bunlar olmaz” dedi.
HESAPLAR TUTMADI
Coğrafi işaret sistemini adeta himayesine alan AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Türkiye’de coğrafi işaret alabilecek ürün sayısının 2 bin 500’e yakın olduğunu açıklamıştı. 19 Eylül 2019’da “Afyon sucuğu, Kayseri mantısı, Giresun tombul fındığı gibi 15 ürün için Avrupa Birliği’ne tescil için başvurularımız yapıldı” demişti.
