Yurt dışı alışverişlerde 30 avroluk gümrük muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin düzenleme 6 Şubat’ta yürürlüğe girecek. Ancak kararın açıklanmasının ardından özellikle Çin menşeli ürünlerde kısa sürede yüksek oranlı fiyat artışları yaşandığı, bazı satıcıların “vergi” gerekçesiyle zam yaptığı öne sürüldü. Bakanlık ise incelemelerde 182 üründen 148’inin mevzuata aykırı bulunduğunu, Çin’den gelen ürünlerin yüzde 81’inde sağlık ve güvenlik riski tespit edildiğini açıkladı.
Düzenleme yürürlüğe girmeden fiyat artışı iddiası
Yurt dışı alışverişlerde uygulanan 30 avroluk gümrük muafiyetinin kaldırılacağı açıklanır açıklanmaz, özellikle Çin menşeli ürünlerde dikkat çekici fiyat artışları yaşandığı belirtiliyor. 6 Şubat itibarıyla geçerli olacak düzenlemenin bireysel ithalatı kapsamasına rağmen, kararın duyurulmasının ardından bazı ürünlerde yüzde 100’ü aşan artışlar görüldüğü bildirildi.
Bu Haberlerdeİlginizi Çekebilir
Hangi ürünlerde artış daha görünür oldu?
Türkiye gazetesinin haberine göre, fiyat artışlarının en yoğun hissedildiği gruplar arasında güneş gözlüğü, kulaklık, küçük elektronik aksesuarlar, telefon kılıfları, şarj cihazları, mutfak gereçleri ve ev dekorasyon ürünleri sayılıyor.
“Vergi olsa da bu fiyat olmaz” tartışması
Uzmanlara göre söz konusu düzenleme toptan ithalat yapan firmaların maliyetlerini aniden artırmıyor; çünkü bu firmalar Çin’den getirdikleri ürünler için gümrük vergisi ve KDV’yi zaten uzun süredir ödüyor. Buna rağmen Çin’de yaklaşık 160 TL’ye satılan bir güneş gözlüğünün vergi ve KDV dahil Türkiye’ye en fazla 230 – 240 TL maliyetle girebildiği, ancak aynı ürünün 2 bin 500 – 3 bin TL bandında satışa sunulabildiği belirtiliyor. Benzer şekilde Çin’de 300 – 400 TL bandında satılan kablosuz kulaklıkların da tüm vergiler eklense bile 500 – 550 TL’yi geçmeyen giriş maliyetine karşın raf fiyatlarının 2 bin TL’nin üzerine çıkabildiği ifade ediliyor.
Türkiye – Çin ticareti: İthalat, ihracat ve denge
Türkiye’nin Çin’den en çok ithal ettiği ürünler Elektrik – elektronik ekipman, Makine ve mekanik cihazlar, Motorlu taşıtlar ve parçaları, Demir – çelik ürünleri, Kimyasallar, Plastik ve plastik mamulleri, Optik, tıbbi ve teknik cihazlar olarak sıralanıyor. İki ülke arasındaki ticaret dengesinde ise Türkiye’nin Çin’e ihracatı: 3,2 milyar $, Türkiye’nin Çin’den ithalatı: 49,6 milyar $, Toplam ticaret hacmi: 52,8 milyar $ verileri paylaşılıyor. Türkiye’nin Çin’e en çok ihraç ettiği ürünler Maden cevherleri, Mermer, doğal taş, toprak ürünleri, İnorganik kimyasallar, Metal cevherleri, Pamuk, Makine ve aksamları olarak belirtiliyor.
Sağlık ve güvenlik uyarıları
Çin menşeli özellikle oyuncak, ayakkabı – tekstil ve düşük kaliteli elektronik ürünlerde ftalat, ağır metaller, PAH ve Krom VI gibi sağlığa zararlı maddelerin görülebildiği; analizler sonrası bazı ürünlerin toplatıldığı, bazıları için “kullanmadan imha” uyarısı yapıldığı aktarılıyor. Bakanlıkların incelemelerine göre 182 üründen 148’inin mevzuata aykırı olduğu, yani Çin’den gelen ürünlerin yüzde 81’inde sağlık ve güvenlik riski bulunduğu tespit edildi.
“Vergi öncesi stok” iddiası
Sektör temsilcileri, bazı firmaların 6 Şubat öncesindeki dönemi fırsata çevirerek Çin’den yoğun şekilde ürün tedarik ettiğini ve düzenleme yürürlüğe girmeden zamlı fiyatlarla satış yapıldığı iddialarının “haksız kazanç” tartışmasını büyüttüğünü belirtiyor. Denetim mekanizmalarının bu alanda da sıkılaştırılması gerektiği vurgulanıyor.
