Tayyip Erdoğan’ın iktidara gelmesini sağlayan 2000’lerin başındaki ekonomik krizin sembolü olan ucuz ekmek kuyrukları, 20 yıl sonra geri döndü.
İstanbul Belediyesine ait ucuz ekmek üreten fabrika, kapasitesini yüzde 50 artırdı. AKP Milletvekili Şahin Tin ise “Halk ekmek yiyebiliyorsa aç değil” açıklamasıyla Türkiye’nin gündeminde.
Ekonomik kriz, sürekli rekor kıran döviz kuru ve pandemi etkisiyle Türkiye’de geçim sıkıntısı artık gözle görünür hale geldi. Halkın yaşadığı geçim sıkıntısının en önemli sembolü, ucuz ekmek büfelerinin önünde uzayan kuyruklar.
turkishminute.com’un haberine göre Türkiye’de 220 gramlık ekmek 2 TL’ye satılıyor. Belediyelere ait ‘Halk Ekmek’ olarak isimlendirilen ucuz ekmek büfelerinde ise fiyat 1 TL.
Ucuz ekmek büfeleri önünde oluşan kuyruklar, 1 liranın Türkiye halkı için artık önemli bir fark olduğunu gösteriyor.
Günlük 85 milyon ekmek tüketimiyle Türkiye, kişi başına ekmek tüketimi rekorunu elinde bulunduruyor.
Halk Ekmek Büfeleri, ülkenin hemen tüm büyükşehirlerinde var ve belediyeler tarafından işletiliyor. Bu sebeple özel sektörden daha ucuza ekmek satabiliyorlar. İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait İstanbul Halk Ekmek’in üç fabrikası ve yüzlerce büfesi var.
İstanbul Halk Ekmek Yönetim Kurulu Başkanı Özgen Nama, DW’ye yaptığı açıklamada halk ekmeğe artan talebi şöyle anlatıyor:
“İstanbul Halk Ekmek büfelerinin önlerindeki kuyrukların sebebi, fiyatın yarı yarıya olması. Bu halkın yoksullaşmasını gösteriyor. Bizim üretimimiz son 5 yılda günlük ortalama 800-900 bin aralığındaydı. Ama 2020 yılının Kasım’ından itibaren bu sayı 1 milyon 250 bine çıktı. Kapasitemizi artırmamıza rağmen hala daha çok talep geliyor ve kuyruklar azalmıyor.”
TALEP YÜZDE 50 ARTTI
Halk ekmeğe talebin yüksek olduğu illerden biri de Ankara. Sabah saatlerinden itibaren ekmek büfelerinin önünde çoğunluğunu emeklilerin oluşturduğu uzun kuyruklar göze çarpıyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin online şikayet kutusunda en yoğun konu, yeterli ekmek gönderilmemesi nedeniyle büfelerin önünde oluşan kuyruklar.
Belediyeler kapasitelerini yüzde 50 artırmış durumda. Ancak kuyruklar uzuyor. Ekmekle ilgili tartışmalar Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne de yansıdı.
Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkanvekili Engin Altay’ın AKP sıralarına seslenerek “Arkadaşlar millet aç, perişan. Evet herkesin midesine bir şey giriyor; kuru ekmek giriyor” sözlerine AKP Denizli Milletvekili Şahin Tin, “O zaman halk aç değil demek” yanıtını verdi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a yakın isimlerden biri olan Şahin Tin’in sözleri, ülkede büyük tartışma çıkardı.
“Halk kuru ekmek yiyorsa aç değildir” başlığıyla Twitter ve Facebook’ta binlerce tepki paylaşımı yapıldı.
KRİZİN SEMBOLÜ: EKMEK KUYRUKLARI
Halkın temel besin kaynağı olan ekmekle ilgili kriz geçtiğimiz ay da Erdoğan hükümetini sarsmıştı. Erdoğan’ın iktidar ortağı Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli, fakirler için ekmek kampanyası başlattı. Kampanyaya göre, ekonomik durumu iyi olanlar, ekmek büfelerinde fazladan ekmek alıp, fakirlere bedava dağıtılması için bırakabilecekti. Kampanyayı Devlet Bahçeli başlattı ve satın aldığı ekmek poşetini fakirler için bıraktı.
Erdoğan’ın partisi AKP, koalisyon ortağının bu kampanyasına şiddetle karşı çıktı. Kampanya Türkiye’nin büyük bir ekonomik krizden geçtiği 2000’li yılların başını hatırlatıyordu.
Tayyip Erdoğan, 2000’lerin başındaki ekonomik kriz sonrası güçlü bir ekonomi programıyla iktidara geldi. O yıllarda ekonomik krizin sembolü Halk Ekmek Büfelerinin önündeki uzun kuyruklardı.
Erdoğan, iktidarı boyunca, ekmek kuyruğu fotoğraflarını seçim kampanyalarında kullandı ve “O günleri unutmayın” çağrısı yaptı.
Ancak ekmek kuyrukları 20 yıl sonra geri döndü. Ucuz ekmek fabrikaları talebi karşılayamıyorlar. Döviz kurunun rekor seviyelerde seyretmesi yanında, pandemi döneminde hükümet, halka yeterince destek vermemekle suçlanıyor.
80 MİLYONLUK ÜLKEDE 75 MİLYON KREDİ KARTI
Bozulan ekonominin en önemli göstergelerinden biri de kredi kartı kullanımının ve borçlarının artması. Bankalararası Kart Merkezi (BKM), 2020 yılının kasım ayına ilişkin verilerine göre Türkiye’de 75,3 milyon adet kredi kartı kullanılıyor. Rakam 80 milyonluk Türkiye nüfusu için oldukça yüksek.
BKM verilerine göre, kasım ayında 90,7 milyar TL’lik kredi kartı alışverişi yapıldı. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde geçen yıla göre yüzde 20 artış yaşandı. Halkın bankalara olan borcu yılın ilk 9 ayında yüzde 37.2 oranında büyüdü.
