Yüksek enflasyon ve işsizlikle başa çıkmaya çalışan ülkede MB faizleri sert artırdı. 14 bin lira maaşları olan bakan yardımcıları ise çifte maaş alabilecek.
Cumhurbaşkanı kararına göre, menkul ve gayrimenkul alım satım ile kiralama sözleşmelerinde bedeller döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacak.
Türkiye’de yerleşik kişilerin, ilgili bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacak.
Kararın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde, daha önce akdedilmiş yürürlükteki sözleşmelerde döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedeller, Bakanlıkça belirlenen haller dışında,Türk parası olarak taraflarca yeniden tespit edilecek.
Geçici 8. Madde ile 30 günlük sürede gayrimenkule dair tüm sözleşmelerin taraflarca yeniden belirlenmesi ilkelerinin belli olmazken, taraflar nasıl uzlaşacağı ve hangi kur üzerinden sözleşmelerini uyarlayacakları konuları da net değil. Sözleşmenin yapıldığı dönemde 3 TL, şu anda 6.40 TL civarında olan kur için nasıl bir uyarlama ve sabitleme yapılacağı da merak konusu.
Serbestliğe darbe
Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Av. Ali Güvenç Kiraz, dövizin yükselmesi çerçevesinde alınan bu kararla sözleşme serbestliği ilkesinin ağır yara aldığını aktardı. Kiraz, Türkiye’ye yatırım yapmak için gelmiş ve Türkiye’de yerleşik yabancı sermayeli şirketlerin özellikle yapmış oldukları ticari gayrimenkul yatırımları için ön görmüş oldukları sözleşme serbestliği nedeniyle bu konudaki sözleşme içeriklerinde yer alan Uluslararası Tahkim vb. maddeler bu kapsamda nasıl yorumlanacağının belli olmadığına işaret ederek, “Türkiye Cumhuriyeti hukukunu uygulama olanağı verilmeyen sözleşmeler nedeniyle bu uzlaşmaya yanaşmayan şirketler konuyu Tahkime taşıyacaklar. Mevcut yabancıların Türkiye’ye yatırım şartlarını da zorlayıcı bir etkisi olacak” dedi.
Perakendeci memnun
Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, kiralama sözleşmelerinde döviz üzerinden belirlenmiş bedellerin Türk lirasına dönüştürülmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararına yönelik, “Perakendenin elini rahatlatan kararla, adil ticaret düzeninin tesisi konusunda önemli bir adım atıldı ve TL ile ticarete dönüşte en önemli virajlardan biri alındı” dedi.
Felaket olur
Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği temsilcileri yaptıkları açıklamada, “Müşteri ile kurda anlaşma sağlanamaz ise kontratlar iptal olur ve bu sektörü felakete sürükler” ifadesini kullandı. Sektörde işlemlerin yüzde 78’i dövizle, kalanı ise TL ile yapılıyor.
Kurdaki artış sonrası kiralamada son dönemde TL’ye de talep artmıştı. Ancak bu oran henüz çok düşük seviyelerde. Türk Lirası’nın değer kaybı şu anda hem kiralama şirketlerini olumsuz etkiliyor hem de kira ödemesi yapan müşteriler de bu değişimden olumsuz etkileniyor. Zor günler geçiren sektörde birçok şirket yatırımı beklemeye alırken, bazı şirketler ise iflas etti. Sektörün özellikle ödemelerde büyük sıkıntı yaşadığı dile getiriliyor.
ONLARIN CEBİ DOLUYOR
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle, Erdoğan’ın atamalarda, “aileden” kriterini de sık sık kullandığı bakan yardımcılarının emekli maaşı alabilmesinin yolu açıldı. Bakan yardımcılığına atanmadan önce emekli olanlar yaklaşık 14 bin lira bakan yardımcılığı maaşlarının yanı sıra emekli maaşı da alabilecek. Milletvekili emeklisi olan bakan yardımcılarının emekli maaşı yaklaşık 11 bin TL.
