Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Bayraktar, 2025 yılının son tarımsal verilerini açıkladı. Veriler, üretici ile market arasındaki uçurumu bir kez daha gözler önüne sererken; aralık ayının zam şampiyonu kabak, yılın zam şampiyonu ise limon oldu.
TZOB’nin sahadan topladığı belgeli veriler, tarımsal ürünlerin tarladan sofraya uzanan yolculuğunda fiyatların katlanarak arttığını kanıtladı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar tarafından paylaşılan aralık ayı raporuna göre, üretici ve market fiyatları arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 324 seviyesine ulaştı. Bayraktar, bu denli yüksek farkların spekülatif faaliyetlere işaret ettiğini belirterek denetim çağrısında bulundu.
Havucun 4,2 katlık fiyat yolculuğu
Aralık ayında üretici ile market arasındaki fiyat makasının en geniş olduğu ürün havuç oldu.
Tarlada: 8,00 TL
Markette: 33,93 TL
Fark: yüzde 324,1 (4,2 kat)
Havuçtaki bu rekor farkı; yüzde 245,6 ile mandalina, yüzde 238,5 ile kabak ve yüzde 238 ile yeşil soğan takip etti. Mandalina tarlada 10,50 TL iken market raflarında 36 TL’yi aşan fiyatlarla tüketiciye sunuldu.
Zam şampiyonu limon
Bu Haberlerdeİlginizi Çekebilir
Yıllık bazda incelendiğinde, 2025 yılının mutfaktaki en ağır yükü limon oldu.
Market Artışı: yüzde 133,4
Üretici Artışı: yüzde 343,4
Limondaki fahiş artışları elma (yüzde 110,4), fındık (yüzde 106,6) ve Antep fıstığı (yüzde 100,8) izledi. Yılın fiyatı en çok düşen ürünü ise yüzde 40,6 gerileme ile beyaz lahana olarak kayıtlara geçti. Üretici tarafında ise en büyük değer kaybını yüzde 58,8 düşüşle sivri biber yaşadı.
Üretim maliyetleri ve girdi kıskacı
Raporda, çiftçinin belini büken girdi maliyetlerindeki yıllık artışlar da çarpıcı verilerle paylaşıldı. Aralık ayında mazot fiyatlarında aylık bazda bir düşüş gözlense de yıllık tablo maliyet baskısını doğruluyor:
Gübre: ÜRE gübresi yüzde 50,9, kompoze gübre yüzde 46,3 zamlandı.
Yem: Besi yemi yıllık yüzde 30,6, süt yemi yüzde 29 oranında arttı.
Enerji ve Yakıt: Mazot fiyatları yıllık bazda yüzde 21,9, elektrik ise yüzde 12,8 yükseldi.
Kabak, salatalık ve patlıcanın fiyatı yükseldi
Bayraktar, aralık ayındaki ani fiyat hareketlerini “sezon geçişine” bağladı. Seralarda güzlük dönemin bitip baharlık dikimlerin başlamasıyla arzın azaldığını belirten TZOB Başkanı, bu durumun özellikle kabak, salatalık ve patlıcan fiyatlarını yukarı çektiğini ifade etti. Öte yandan, talebin düşük olduğu kuru soğan ve patateste fiyat düşüşleri gözlemlendi.
Üretici-market fiyat farkı tablosu (Aralık 2025):
Ürün Üretici Fiyatı Market Fiyatı Fark Oranı (yüzde )
Havuç 8,00 TL 33,93 TL yüzde 324,1
Mandalina 10,50 TL 36,29 TL yüzde 245,6
Kabak 19,25 TL 65,17 TL yüzde 238,5
Yeşil Soğan 14,50 TL 49,01 TL yüzde 238,0
