Temmuz ayında yüzde 18,95’e yükselen yıllık enflasyon (TÜFE), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yüzde 19 seviyesindeki politika faizinin sınırına dayanırken, mevduatların 3 aylık ortalama reel faizi de eksiye düştü.
Fitch Ratings’e göre eksi reel faiz Türkiye’de dolarizasyonun daha da artmasına yol açacak.
“Türk lirasına olan güvenin zayıflaması ve mevduat sahiplerinin kur oynaklığından elde edebilecekleri kazançlara yönelmesiyle dolarizasyon daha da artabilir.” diyen Fitch Ratings Avrupa Orta Doğu ve Afrika Bankacılık Direktörü Ahmet Kılınç, Türkiye’de bankacılık sektöründe dolarizasyonun yüzde 55 ile zaten yüksek olduğunu ve son yıllarda da keskin bir şekilde yükseldiğini söyledi.
“TÜRK LİRASI ÜZERİNDE BASKI ARTACAK”
Reel mevduat faizlerinin eksiye geçmesi ve enflasyondaki artışın Türk Lirası üzerinde daha fazla baskıya yol açacağını belirten Kılınç, TL’deki değer kaybının bankacılık sektörü kredilerinin yüzde 36’sını oluşturan yabancı para cinsinden kredilere de risk oluşturacağını ve yabancı para borçlananlar için borç servis maliyetini artıracağına vurguladı.
Kılınç şöyle devam etti: “Piyasa oynaklığı ve Türk Lirasının değer kaybetmesi bankaların re-finansman riskini yükseltiyor. Çünkü bankacılık sektörünün toplam fonlamasının beşte birini oluşturan yabancı para cinsi borçlanmadan dolayı yabancı yatırımcıların beklentileri önemli.”
Kılınç, Bloomberg HT’ye verdiği mülakatta yabancı para cinsinden varlıkların ağırlığından dolayı bu faktörlerin bankaların sermaye yeterlilik rasyolarını aşındırabileceğine işaret etti.
Beklenenden erken gelecek bir faiz indiriminin Türk Lirası’nda daha fazla değer kaybına yol açacağını ve bankaların kredi profili risklerini yükselteceğini belirten Kılınç, “Fakat faiz indirimi TL borç servisi maliyetini düşürerek değişken faizli kredi portföyündeki baskıyı azaltabilir ve yerel para cinsinden kredi talebini artırabilir.” dedi.
ERDOĞAN: SİNYALİMİ BELLİ YERLERE HERHALDE VERMİŞ OLUYORUM
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) lideri ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 4 Haziran’da TRT’de katıldığı bir yayında faiz indirimi için temmuz ve ağustos aylarını işaret etmişti.
Erdoğan, 4 Ağustos Çarşamba günü “yandaş kanal” diye nitelenen ATV’de soruları cevaplandırırken, “Bundan böyle enflasyonun daha yukarı çıkması mümkün değil. Faiz oranlarında da düşüşe geçiyoruz, yüksek faiz yok.” demişti.
Yüksek faizin yüksek enflasyona sebep olduğunu iddia eden Erdoğan, “Bunu da özellikle buradan bir yerde ben de sinyalimi belli yerlere herhalde vermiş oluyorum, çünkü bundan böyle enflasyonun daha yukarı çıkması mümkün değil, zira faiz oranlarında da bir defa düşüşe geçiyoruz.” ifadelerini kullanmıştı.
Erdoğan’ın bu sözleri “Enflasyonu hesaplayan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile faizi belirleyen TCMB’ye alenen mesaj verdi.” şeklinde yorumlanmıştı.
İktisatçılar enflasyonun temmuz ayında yüzde 18,95’e çıkmasıyla faiz indirimi için alan kalmadığını ve 2021 yılı sonuna kadar herhangi bir faiz indirimi beklemediklerini belirtmişti.
DOLARİZASYON NEDİR?
Dolarizasyon, “yüksek enflasyon ve belirsizlik ortamı yüzünden milli para biriminin muhtemel değer kaybından korunmak için yerli şahıs ve şirketlerin yabancı para ve yabancı para cinsinden varlık tutmaları” şeklinde tanımlanır.
Dolarizasyonun ortaya çıkmasında iki temel unsur dikkati çeker. Bunlardan ilki, makroekonomik istikrarsızlık ve ekonomik birimlerin istikrarsızlığa karşı yabancı para birimine yönelerek korunma istekleridir.
Dolarizasyonun ortaya çıkmasında etkili olan ikinci temel unsur, düzenleyici çerçevedeki aksaklıklar ve piyasa eksiklikleridir.
DOLARİZASYONUN SONUÇLARI NELERDİR?
Ülkenin ekonomik şoklara karşı kırılganlığı artar.
Ödeme yeteneğine yönelik riskler sebebiyle mali kesimlerde kırılganlık artar.
Gelirinin önemli kısmı milli para cinsinden olan kamunun yabancı para cinsinden borçları sebebiyle borç riski artar.
Döviz kurunun fiyatlara etkisi yüksek olur.
Firmaların bilançolarında kur uyumsuzluklarına sebep olarak kırılganlığın artmasına yol açar.
