İngiltere’de yayımlanan haftalık Economist dergisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vatanseverlerden kendi zayıflattığı dövizi kurtarmalarını istediğini yazdı.
Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz, Türk lirasının değer kaybı uluslararası basının da gündeminde. Economist dergisi, Erdoğan’ın dövizin ateşini düşürmek için halka yaptığı “yastık altı dövizlerinizi bozdurun” çağrısının seçmendeki yansımalarını araştırmak için Konya’da nabız tuttu.
“Erdoğan seçim öncesi vatansever Türklerden kendi zayıflattığı dövizi kurtarmalarını istiyor” başlıklı yazıda, Erdoğan’ın 2016 yılında da destekçilerinden yastık altı dövizlerini satmasını istediği, Erdoğan’ın “oy deposu” olarak nitelenen Konya’da da bu çağrının büyük karşılık bulduğu, bir haftada ülke çapında 440 milyon dolardan fazla paranın liraya çevrildiği hatırlatılıyor.
Economist’e göre, o gün Erdoğan’ın tavsiyesine uyanlar “şimdi pişman olmuş olabilir”. Kaygıların gerekçesi de, “nakitlerinin çeyreğini kaybetmiş” olmaları.
Geçtiğimiz ay Türk Lirası, dolar karşısında sert değer kaybı görmüş ve Ankara, Merkez Bankası’nın faiz artırımı ile hasarı tamir etme yoluna gitmişti.
OHAL ilanından bu yana liranın dolara karşı üçte bir değer kaybederek enflasyonu iki hanede tuttuğu belirtilen haberde, şu ifadelere yer verildi:
“Sıradan vatandaş harcama gücünün çöktüğünü gördü. Türk şirketler 300 milyar dolara varan dış borçların ağırlığı altında eziliyor. Bu da Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın üçte birinden fazla.”
Economist’in haberinde, “Suçun büyük bölümü Erdoğan’ın; geçtiğimiz yıllarda düşük faiz ve büyümeyi enflasyonun önüne koydu” dendi ve Londra’daki yatırımcılarla buluşmasında Merkez Bankası üzerindeki kontrolünü artıracağını söylemesi sonrası liranın sert düşüş yaşadığına dikkat çekildi.
BBC Türkçe’de yer alan derginin haberinde, Merkez Bankası’nın iki haftada iki kez faiz artırması ile kurdaki hasarın toparlandığı belirtildi ve yatırımcıların seçimler sonrası atmosferden endişe ettiği vurgulandı.
Yazıda şu ifadelere yer verildi:
“Yabancı yatırımcılar referandum sonrası cumhurbaşkanına yeni büyük güçler verecek, yargıyı politize ederek parlamentonun denetimini de zayıflatacak olan anayasa değişikliğinden dolayı zaten paniklemişti. Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçilse bile parlamentoda iktidarı muhalefete devretmemek için yeniden erken seçim ilan edebileceği yönündeki dedikodular, endişeleri daha da artırıyor. Anket şirketleri, Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçileceğini ama milletvekili seçimlerin çok daha zorlu bir yarış olacağını tahmin ediyor.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan seçimler yaklaşırken destekçilerine “Dövizlerinizi TL’ye çevirin oyunu bozalım” diye seslendi. Hükümet cephesi de Merkez Bankası’nın bağımsızlığını koruyacağı sözü veriyor.
Economist’e göreyse, son faiz artırımlarını bir kenara koyarsak, “Ankara’dan gelen işaretler çok daha rahatlatıcı sayılmaz.”
AKP hükümetinin vergi, prim, imar affı gibi vaatlerle “seçmeni baştan çıkarmaya çalıştığı” ifade edilen yazı, şöyle devam etti:
“Cumhurbaşkanı hala liranın düşüşü için yabancı ülkeleri suçluyor ve Türklere tedavüldeki dövizlerinden kurtulmalarını söylüyor. Ekonomi kağıt üstünde gelişiyor. Bu hafta açıklanan verilere göre yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,4 büyüdü. Ama hükümet teşvikleri geçen yıllarda rakamları öyle sulandırdı ki, bir akşamdan kalmışlık hali baş gösterdi.”
