En düşük emekli aylığının 20 bin liraya yükseltilmesi kararı Meclis’ten geçerken, aslında Türkiye’deki emeklilerin sadece yüzde 10’nun 25 bin liranın üzerinde maaş aldığı ortaya çıktı.
Dünya yazarı Özgür Erdursun, bu çarpıcı gerçeği yazısında paylaştığı verilerle ortaya koydu.
Buna göre bugün Türkiye’de kendi primleriyle, sağ olarak yaşlılık aylığı alan gerçek emekli sayısı 12 milyon 239 bin 971 kişi. Dul, yetim, malul, vazife malulü, sürekli iş görmezlik geliri, sürekli iz göremezlik ölüm aylığı alanlar ile birlikte Dosya bazında 16.168.530 dosyada, 16.973.753 kişi SGK’dan aylık alıyor.
Dul ve yetim aylığı için 3 milyon 623 bin 54 dosya üzerinden toplam 4 milyon 396 bin 857 kişi dul ve yetim aylığı alıyor.
Dul ve yetim aylıkları hukuken emekli aylığı değil; ölüm sigortası kapsamında, şartlı ve süreli olarak bağlanan aylıklar. Buna rağmen bu kişiler çoğu zaman emekli gibi gösterilerek toplam emekli sayısının içine dâhil ediliyor..
Türkiye’de sağ emekli, dul–yetim ve diğer aylık alanlarla birlikte toplam kişi sayısı 16 milyon 973 bin 753’e ulaşıyor.
Toplam emekli sayısı olarak açıklanan 16.973.753 kişinin yaklaşık %34’ü en düşük tamamlanan aylık (20 bin TL) ve onun altında aylık almak zorunda…
Özgür Erdursun’a göre, emekli aylıklarına yapılan yüzde 12,19’luk artış sonrası 25 bin liranın üzerinde aylık alanların oranı yaklaşık yüzde 10 olarak değerlendiriliyor. Bu da yaklaşık 1 milyon 650 kişiye karşılık geliyor.
EMEKLİLER DÜŞÜK GELİR SEVİYESİNDE EŞİTLENİYOR
Resmî verilere göre:
- 2019 yılında, en düşük emekli aylığı ile ortalama aylık arasındaki fark yüzde 109 idi. 2019’da en düşük emekli aylığının 1.000TL’ye tamamlanması belirlendiğinde ortalama emekli aylığı 2.090 TL’idi.
- 2025’te bu fark yüzde 24’e düştü. 2025 Temmuzda en düşük emekli aylığı 16.881 TL’ye tamamlandığında ortalama emekli aylığı 20.992 TL’ye düşmüştü.
- 2026’da ise yüzde 18’e kadar gerilemiştir. 2026’da tamamlanan aylık 20.000TL
Ortalama emekli aylıkları ise 23.551 TL’ye kadar geriledi.
Bu tablo, prim gün sayısı ve çalışma süresi farklarının emekli aylıklarına giderek daha az yansıdığını; uzun yıllar çalışanla daha kısa süre çalışan arasındaki maaş farkının hızla kapandığını gösteriyor. Başka bir ifadeyle, emekliler düşük gelir seviyesinde eşitleniyor.
YÜKSEK MAAŞ ALAN EMEKLİLER İSTİSNAYA DÖNÜŞÜYOR
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda paylaşılan veriler, üst gelir diliminin ne kadar dar olduğunu da ortaya koyuyor. Zam öncesinde 25 bin liranın üzerinde aylık alan emekli sayısı sadece 640 bin idi. Yapılan artışa rağmen, bu grubun toplam içindeki payı en fazla yüzde 10 seviyesine çıkabildi.
20 BİN LİRANIN ALTINDA KALANLAR DA VAR
Emekli, dul yetim gibi sosyal yardım kapsamında maaş alanlar ise en düşük emekli maaşı olan 20 bin lirayı alamıyor.
Buna göre;
- Yaklaşık 5,7 milyon kişi, 20 bin lira ve altında aylıkla yaşıyor.
- Aylık alanların yarıdan fazlası, 20–25 bin lira bandında sıkışmış durumda.
- Sadece onda birlik bir kesim, 25 bin liranın üzerinde aylık alabiliyor.
- Dul ve yetimler ise bu tablonun en kırılgan ve en düşük gelirli kesimini oluşturuyor.
Erdursun’a göre, dosya bazlı açıklamalar, kişi bazında yaşanan yoksulluğun boyutunu tam olarak yansıtmamakta; rakamlar kâğıt üzerinde sınırlı görünürken, gerçek hayatta çok daha geniş bir kesim düşük gelirle yaşam mücadelesi vermektedir.
