Ekonomistler IMF’den alınan para için ‘borç’ diyor

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, İstanbul’da düzenlenen ‘Yüz Yüze 100 Gün’ programı çerçevesinde ‘Buluşma ve İstişare Toplantısı’na katıldı.

Programda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Türkiye’nin Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) borç aldığı yönündeki iddiaları bir kez daha reddederek, Türkiye’nin aldığı parayı ‘imkanı kadar aldığı oran’ olarak nitelendirdi:

“Manipülatif çarpıtmalardan medet umanlar var. Beklentimiz yapıcı yaklaşımlardan öte değildir. Önlerinde unvan bulunanlar koro halinde ’Dolar şuraya gidecek’ diye yalan yanlış haber yaparlar. Önünde unvan bulunanlar, Türkiye’nin IMF’ten borç almadığını bile bile tamamen teknik duruşla, kapasitesi, imkanı kadar aldığı oranı ‘borç aldı’ya dönüştürebiliyorlar. Bunu umarsızca yapıyorlar. Tüm bu başarılarımızın yanında yüzleştiğimiz sorunlar söz konusudur. İhracata rağmen enerji ve emtia fiyatlarındaki artışla cari işlemler açığı artmıştır. Enerji hariç 2020 yılında enerjiye petrole ödediğimiz tutar 28 milyar dolar. 2021 yılında 51 milyar dolar, 2022 yılında 100 milyar dolara doğru gidiyor. Bu bir gerçektir. Bunun etkisinin ne kadar derin olduğunu görmek açısından şunu görmek lazım. Gaza enerjiye bu kadar ödemeseydik, 12 aylık birikimle cari işlemler 34,6 milyar dolar fazla verirdik. Yani bizim cari açığımızın temel sebebi sadece enerji maliyetlerimizdir. Cumhurbaşkanımızın liderliğiyle ülkemiz enerji seferberliği ilan etmiş durumda. Yenilenebilir enerjiler, nükleer, santral… Bugün 2 sismik, 4 sondaj gemimizle denizlerde eşine az rastlanır sondaj filosuna sahip olmuş durumdayız.”

İLK AÇIKLAMASINDA NE DEMİŞTİ?

Nureddin Nebati, İYİ Parti Ekonomi Politikaları Başkanı Prof. Dr. Bilge Yılmaz’ın Türkiye’nin IMF’den 6,5 milyar dolar borç aldığına yönelik sözlerinin ‘yalan’ olduğunu savunmuştu.

Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Dün katıldığınız bir yayında Türkiye’nin IMF’den 6,5 milyar dolar borç aldığını iddia etmişsiniz. Ya konuyu bilmiyorsunuz ya da bilip çarpıtıyorsunuz. İki durum da sizin adınıza üzücü” diyen Nebati, IMF’nin üye ülkeleri desteklemek amacıyla SDR (Special Drawing Rights-Özel Çekme Hakkı) tahsisatı, başka bir ifadeyle koşulsuz rezerv desteği sağladığını, SDR tahsisatlarının üye 190 ülkeye kota payları oranında yapıldığını kaydetti.

Nebati, bu kapsamda geçen yıl, ABD’ye 112,9 milyar dolar, Almanya’ya 36 milyar dolar, Güney Afrika’ya 4,15 milyar dolar tutarında rezerv imkanı sağlandığını ifade ederek, Türkiye’ye ise IMF’deki kota payına karşılık gelmek üzere 6,3 milyar dolar tahsis edildiğini ifade etti.

IMF ile bu konuda bir anlaşma imzalanmadığını ya da program ilişkisine girilmediğini aktaran Nebati, “Bu imkan, tüm üye ülkelerin kullanımına açılmış bir kaynaktır. Türkiye’nin IMF’den borç aldığına ilişkin açıklamalar gerçek dışıdır. Bu hususlarla ilgili geçmişte de yapılan tezviratlara ilişkin 26 Ağustos 2021’de yapılan Bakanlığımızın basın duyurusu linkini sizin için tekrar bırakıyorum” değerlendirmelerinde bulundu.

EKONOMİST UĞUR GÜRSES: SONUÇ OLARAK BU BORÇTUR

Konuyla ilgili görüşlerini dile getiren ekonomistlerden Uğur Gürses, Türkiye’nin IMF’den aldığı paranın sonuç olarak borç olduğunu belirtmişti. Gürses, Twitter’dan yaptığı yorumda şöyle demişti:

“Bakan Nebati, IMF’den borç alındığını söyleyen İyi Partili B. Yılmaz’ın çarpıttığını söylemiş. TR bu parayı talep ederek borç almadı. Ancak kamu borcu olarak bilançosuna yazdı. Bu tür IMF tahsisleri bir tür ‘konsiye rezerv’ gibidir; varlık olarak da yükümlülük olarak da yazılır. Sonuç olarak bu borçtur; hem de Hazine’nin dış borcu.”