Ekonominin kalbinin attığı toptancıların merkezinden ekonomik kriz manzaraları..
Dış ve iç siyasetteki belirsizlikler ve küresel riskler ekonomiyi olumsuz etkilemeye devam ediyor. Toptan alışverişin kalbi olarak bilinen İstanbul Toptancılar Çarşısındaki (İSTOÇ) esnaf zor günler yaşadıklarını dile getirdi. Yaprağın kımıldamadığı çarşıda esnaf, çoğu gün siftahsız eve döndüğünü söyledi.
‘MÜŞTERİ MAL ALMIYOR’
Ciddi sıkıntılar yaşadıklarını belirten İSTOÇ esnaflarından Nevzat Çiftçi, “Dolar yükseliyor, mazot fiyatları artıyor, köprü paraları oldukça zamlandı, işin içinden çıkamıyoruz. Müşteri mal almıyor, 5 koli alacağına 3 koli alıyor” dedi. Ocak ayının sonuna kadar bu durumun böyle gidebileceğini aktaran Çiftçi, hammaddenin dövize bağlı olduğunu, dövizdeki dalgalanmaların maliyetleri artırdığını sonuçta işlerinin azaldığını söyledi.
‘YARIN NE OLACAK BELİ DEĞİL’
İnsanların can güvenliklerinden endişe duyduğu için alışveriş yapmayı kestiğini aktaran Çiftçi, “Ne olacağımız belli değil. Ülkede yarın ne olacak belli değil. Belki burayı da bombalarlar bu da korkuya sebep oluyor. Dolar ve savaş bizi çok etkiledi. Yani biz bile bir yere gitmeye korkuyoruz, bir şey yapmaya korkuyoruz. Çoluk çocuğumuz için korkuyoruz” dedi. Eskiden bütün esnafın dükkanlarını mal ile doldurduğunu ancak şimdi satabileceği kadar aldığını ifade eden Çiftçi, “Bir çorba kaynıyor karnımız doyuyor. Dışarıda kalanlar var iş yapamayanlar var. Doğu Anadolu bölgesi hepten gitti, onlar hiç iş yapamıyor. Bunlara bir çare bulmaları lazım. Dur demeleri lazım. Şuanda korku içinde yaşıyoruz yarı ölü yarı sağ yaşıyoruz, diken üzerinde duruyoruz. Dışarı çıkıp çıkmamak arasında kalıyoruz. Bir bomba ile ölme korkusu var” dedi.
‘İTHALATTA YÜZDE 40 DÜŞÜŞ VAR’
İSTOÇ’ta nakliyecilik yapan Mustafa Kocatepe, son 3 ayda işlerinin oldukça düştüğünden dert yandı. Kocatepe, “Yaklaşık 20 yıldır bu işi yapıyorum. Malum ekonomik kiriz, siyasi kiriz ülkenin içinde yaşadığı problemler ister istemez sıkıntı oluyor. Biz de siyasi olarak alınan kararların zorluklarını yaşıyoruz. Türkiye ekonomisi ithalat üzerine kurulduğu için ister istemez biz de taşımacılar olarak ithal ürünlerde sıkıntılar yaşıyoruz. İthal ürünlerde ciddi bir azalma oldu. Yaklaşık yüzde 40 bir düşüş var işlerimizde” diye konuştu. Kocatepe, endişelerini şöyle sıraladı: “Çocuklarımız için çok güvenilir bir ülke olduğunu düşünmüyorum. Para korkuyu sevmez, para güvenli bir liman ister. Özellikle yabancı yatırımcılar güvenilir bir ülke olmazsa yatırım yapmak istemez.”
‘İŞLER DURDU’
Çarşıdaki bir diğer esnaf Aziz Dede, Suriye meselesi ortaya çıktığından beri genel olarak büyük bir kriz yaşandığını ifade etti. “Biz ticarette nabızız, genel olarak Türkiye’de bir ekonomik kriz olursa bize yansır. Tamamen işler durgun. Birbirine bağlı, zincirlenme olarak herkes etkileniyor” diyen Dede, döviz yükseldiği gün ise hemen işlerinin düştüğünü anlattı.
‘DÜNYADA YALNIZ BAŞINA KALMIŞ BİR ÜLKEYİZ’
Esnaf Temel Özgenel ise, “Bütün piyasa dövize bağlı olduğu için her türlü hareketlenme ve dalgalanma bizim piyasamızı da etkiliyor. 25 yıldır bu işteyim. Bazı kesimler iyi olduğunu düşünüyorsa onlar da sadece kendilerini kandırıyor. Bizim Türkiye ekonomisinden bahsediyorum. Balon gibi şişti patladığı zaman hepimiz beraber patlayacağız. Tabii ki bir çöküş bekliyoruz içe doğru bir çöküş olacak. Bunu görmemek için aptal olmak gerekiyor” dedi.
‘SIKINTILAR 7 HAZİRANDAN SONRA BAŞLADI’
Nakliyat işi yapan Bekir Demirok ise, ilk olarak mazot fiyatlarının yükseldiğini ister istemez iş hacimlerinin etkilendiğini söyledi. “Köprü fiyatları arttı o da bizi etkiledi. Bundan dolayı nakliyelerimiz düştü. Yine de çalışmaya devam ediyoruz, Başka ne yapalım?” diyen Demirok, “Bu sıkıntılar 7 Haziran seçimlerinden sonra başladı. O seçimlerde başladı bugüne kadar geldi. Suriye’yi yerle bir eden iç savaş ve Türkiye’de patlayan bombalar işlerimizi çok etkiledi” diye belirtti.
’11 AYDIR İŞLER DURGUN’
Nakliyat işi yapan bir diğer kamyoncu Adem Dinç de işlerinin durgunluğundan ve mazot fiyatlarının yüksekliğinde şikayetçi. Mazotun 5 liraya dayandığını vurgulayan Dinç, şunları söyledi: “Geçen yıla nazaran bu yıl daha kötü diyebilirim. Ben 23-24 yıllık bir şoförüm. Yani uzun yıllardır yapıyorum bu işi. Geçen yıl biraz daha iyiydi. Aşağı yukarı 11 aydır işler durgun. Maliyetlerimiz mazot indirimli iken 3 buçuktu şuanda 4 buçuk, indirim ile 4 lira 25 kuruşa iniyor. Litresinde aşağı yuları 80 kuruş fark oldu, bu da bizi etkiliyor. Bombalar devleti etkiliyorsa bizi de illa ki etkiliyor. Büyükten büyük küçükten küçük gidiyor.”
