Hazine ve Maliye Bakanlığı, bir süredir gündemde olan dövizden TL’ye dönüşün formülüne ilişkin detaylar verdi.
17 soruya yanıt veren Hazine Bakanlığı’nın hesabına göre; 18 Şubat 2017 tarihinde yapılan ve 11 Ekim 2018 tarihinde TL’ye dönülen 1.000 dolarlık bir sözleşme için dolar kuru 3.77 TL, TÜFE yüzde 17.99’dan 4 bin 457 lira olacak. TL’ye dönülmezse yaklaşık 6 bin 300 lira ile 55 bin lira arasında idari para cezası söz konusu olacak ve sözleşmenin her bir tarafı için ayrı ayrı uygulanacak. Tekerrür ederse cezaların iki kat uygulanması söz konusu olacak.
Hürriyet’ten Neşe Karanfil’in haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca döviz sözleşmesi yapan tarafların mutabakata varamaması halinde, hesaplama yaparken 2 Ocak 2018 kurunun esas alınacağı, TÜFE hesaplanırken de bileşik değil basit hesaplama yöntemi kullanılacağı belirtiliyor. TÜFE hesaplanırken aylık oranların dikkate alınması, artık günlerin dikkate alınmaması isteniyor.
“Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleriyle ilgili” verilen bir örnekte; 18 Şubat 2017 tarihinde yapılan beş yıllık kira sözleşmesinin nasıl TL olarak hesaplanacağına yer veriliyor.
Formüle ilişkin örneklendirmeler şöyle aktarılıyor:
İlk adımda 11 Ekim 2018 tarihi itibariyle 1.000 dolarlık sözleşme TL’ye çevrildi. Merkez Bankası kuru 3.77 liradan, TÜFE yüzde 17.99’dan hesaplandığında sözleşme bedeli 4 bin 457 lira oldu. ((1000 *3.7776) *(1+0.1799) = 4.457,19 TL)
11 Ekim 2018 tarihinde TL’ye dönülen sözleşmenin 18 Şubat 2019 tarihinde dolacak vadesi için varsayımsal bir TÜFE tahmini yapıldı. Dört aylık TÜFE değişim oranı yüzde altı olarak kabul edildiğinde sözleşme bedeli ile TÜFE çarpıldı ve 4 bin 724 liraya ulaşıldı.
Aynı sözleşmenin üçüncü aşamasında 18 Şubat 2020 ile 11 Ekim 2020 arasındaki sözleşme bedeli bulundu. Yine TÜFE varsayımsal olarak yüzde 15 kabul edildi. Son belirlenen 4 bin 724 liralık sözleşme bedeli bu sefer yüzde 15’lik tahmini TÜFE ile çarpıldı. Sözleşme bedeli de 5 bin 433 lira olarak hesaplandı.
Sözleşmelerde TL’ye dönülmesine ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararının ardından en çok merak edilen konuların başında gelen futbolcuların sözleşmelerine ilişkin yanıt da var yeni formülde.
“Futbolcuların ücretleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak ödenebilir mi?” sorusuna karşılık olarak şu yanıt veriliyor:
“Futbolcu ücretleri iş sözleşmesi kapsamında olup, Tebliğ’in 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan futbolcuların ücretlerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak ödenmesi mümkündür.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunan futbolcuların Türkiye’de yerleşik kulüplerle yapacağı sözleşmelerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün değildir”
İthal girdileri olduğu için yurt içinde dövizle çalışanlar hakkında ise farklı bir durum söz konusu. Buna göre, “Menkul satış sözleşmeleri serbest olduğu için satılabilir. Yalnızca, iş makineleri dahil taşıt satış sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılamaz” deniyor.
