Deutsche Bank Araştırma Enstitüsü’ne göre, bazı şehirlerde ortalama net maaşlar, şehir merkezindeki tek yatak odalı bir dairenin kirasını karşılamaya yetmiyor. Güncel veriler ışığında İstanbul’da kiraya harcanan maaş oranı yüzde 101,52’ye ulaştı. Buna göre İstanbul maaştan fazla kiranın ödendiği altı şehirden biri oldu.
Eurostat verilerine göre, konut giderleri hane bütçelerinin büyük bir kısmını oluşturuyor ve bu oran Avrupa genelinde giderek artıyor. Özellikle şehir merkezlerindeki yüksek kira fiyatları, düşük gelirli ve asgari ücretle çalışanlar üzerinde ekstra bir mali yük oluşturuyor.
Bazı Avrupa ülkeleri ve şehirlerinde kira, neredeyse bir çalışanın tüm maaşını tüketebiliyor. Deutsche Bank Araştırma Enstitüsü’nün raporuna göre, bazı bölgelerde ortalama net maaşlar, şehir merkezinde bulunan tek odalı bir dairenin kira bedelini karşılamaya yetmiyor. Son verilere göre ise İstanbul’da kiraya ayrılan maaş oranı yüzde 101,52’ye ulaştı.
46 şehrin yer aldığı listede İstanbul, maaş-kira dengesinde 41. sırada yer aldı. Bu listede İstanbul ile birlikte 5 şehir daha; Sao Paulo, Lizbon, Meksiko, Bogota ve Kahire de net maaştan fazla kiranın ödendiği şehirler olarak belirlendi.
Küresel listede maaşın kirayı karşılamadığı şehirler arasında Kahire (%125), Bogota (%120), Meksiko City (%118), Lizbon (%116) ve Sao Paulo (%102) bulunuyor. Kiraya harcanan maaş yüzdesi, bir şehrin yaşam maliyetini gösteren önemli bir ölçüt olarak kabul ediliyor; çünkü konut kirası sonrası kalan harcanabilir geliri gösteriyor.
Yüzde 100 oranı, maaşın tamamının kiraya gittiği, üzeri ise ekstra gelire ihtiyaç duyulduğu anlamına geliyor. İstanbul’da kiradan sonra maaşın yüzde eksi 1,5’i cepte kalıyor. Avrupa’da en düşük ortalama net maaş 855 Euro ile İstanbul’da, ardından 1044 Euro ile Atina’da bulunuyor.
AVRUPA’DA EN İYİ KİRA-MAAŞ ORANINA SAHİP ÜLKE VE ŞEHİRLER HANGİLERİ?
Mapping the World’s Prices raporu, 69 şehirde şehir merkezindeki tek odalı dairelerin aylık net maaş ve kira durumunu inceliyor. Euronews Business, rapordaki 28 Avrupa şehrine ve bazı diğer şehirlere odaklanarak karşılaştırma yapıyor.
AVRUPA’DA EN YÜKSEK MAAŞLAR NEREDE?
2025’te ortalama aylık net maaşlar, Kahire’de sadece 151 Euro (yaklaşık 7.135 TL) iken Cenevre’de 7 bin 307 Euroya (yaklaşık 344 bin 870 TL) kadar çıkıyor. Zürih’te ise 7 bin 127 Euro (yaklaşık 336 bin 394 TL). Bu durum, İsviçre’yi genel olarak en yüksek maaş veren ülke yapıyor. Kuzey ve Batı Avrupa şehirlerinde maaşlar oldukça yüksek. Lüksemburg, Amsterdam, Kopenhag ve Frankfurt’ta net maaşlar 4 bin Euronun (yaklaşık 188 bin 800 TL) üzerinde.
Avrupa’nın en büyük beş ekonomisinin başkentleri arasında en düşük ortalama maaş Roma’da 2 bin 46 Euro (yaklaşık 96 bin 571 TL). Onu Madrid 2 bin 193 Euro (yaklaşık 103 bin 510 TL) ile takip ediyor. Berlin’de 3 bin 565 Euro (yaklaşık 168 bin 028 TL), Paris’te 3 bin 630 Euro (yaklaşık 171.336 TL) ve Londra’da 3 bin 637 Euro (yaklaşık 171 bin 667 TL) seviyesinde maaşlar var; İngiltere, Fransa ve Almanya arasındaki farklar ise oldukça küçük. ABD şehirlerindeki maaşlar da yüksek; dünyadaki en yüksek maaş ortalamasına sahip ilk 11 şehirden beşi ABD’de bulunuyor.
EN İYİ KİRA MAAAŞ ORANLARI NEREDE?
Kira-maaş oranının yüzde 30’un altında olduğu tek Avrupa şehri Cenevre (yüzde 29). Bunu takiben, tek geliri olanların maaşlarının beşte ikisinden azını ya da yüzde 40’ını kiraya harcadığı beş Avrupa şehri daha bulunuyor. Bunlar arasında Lüksemburg ve Frankfurt (her ikisi de yüzde 34), Zürih ve Helsinki (her ikisi de yüzde 35) ve Viyana (yüzde 38) yer alıyor. Helsinki hariç, bu örnekler bu şehirlerde kiranın ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Bunun yerine, kiraya harcanan gelir yüzdesini azaltan daha yüksek maaşları yansıtıyor.
Avrupa’nın en büyük beş ekonomisinin başkentleri arasında kiraya ayrılan maaş oranı en düşük şehir Berlin oldu; sakinleri ortalama gelirlerinin yüzde 40’ını kiraya harcıyor. Almanya’nın başkentini yüzde 45 ile Paris izliyor. Listenin zirvesinde ise yüzde 75 ile Londra var; onu yüzde 74 ile Madrid ve yüzde 65 ile Roma takip ediyor. Diğer büyük şehirlerde bu oranlar ise şöyle: Dublin yüzde 62, Atina yüzde 57, Amsterdam yüzde 49, Stockholm yüzde 46, Edinburgh yüzde 44, Kopenhag yüzde 43 ve Oslo yüzde 42.
Küresel ölçekte, kirayı ödedikten sonra elde kalan en yüksek gelir iki İsviçre şehrinde görülüyor: Cenevre’de 5.174 Euro (yaklaşık 244 bin 213 TL), Zürih’te ise 4.638 Euro (yaklaşık 218 bin 894 TL). En düşük ise yine Avrupa’da; Lizbon’da gelir eksi 202 Euro (yaklaşık eksi 9 bin 534 TL), yani ortalama maaş kirayı karşılamaya yetmiyor. İstanbul’da ise kirayı ödeyebilmek için bir kişinin maaşına ek olarak 13 Euro (yaklaşık 614 TL) daha bulması gerekiyor.
ORTALAMA NET MAAŞ İLE TEK YATAK ODALI BİR DAİRENİN ORTALAMA KİRA KARŞILAŞTIRMASI (2025)
46 şehrin yer aldığı sıralamada İstanbul, maaş-kira dengesine göre 41. sırada yer aldı. İstanbul’un yanı sıra Sao Paulo, Lizbon, Meksiko, Bogota ve Kahire de net maaştan fazla kiranın ödendiği şehirler arasında listede kendine yer buldu.
KAYNAK: EURONEWS TÜRKÇE – SERVET YANATMA / BURAK ÜTÜCÜ
