Olağanüstü hallerin yaşandığı dönemlerde kamu ihalelerine ilişkin istisnayi ihale uygulamalarının son bir yıl içerisinde rekor düzeyde arttığı ortaya çıktı.
Hürriyet’te yer alan habere göre, herhangi bir afet durumu olmamasına rağmen bu gerekçeyle yapılan ihaleler 37 milyar liraya çıkarken, pazarlık usulüyle kotarılan ihalelerin toplam büyüklüğü 2016’ya göre ikiye katlanıp 45 milyar liraya ulaştı.
Kamu İhale Yasası gereği ihalelerde pazarlık usulünün kullanılabilmesi için savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması, açık ihaleye teklif gelmemesi, ihalenin seri üretime konu olmayan nitelikte olması, işin karmaşık olması veya ihalenin toplam büyüklüğünün 225 bin TL’nin altında olması gerekiyor. Ayrıca doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve öngörülemeyen durumların ortaya çıkması nedeniyle ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu olması durumunda da pazarlık usulü kullanılabiliyor. Pazarlık usulüyle ihale yapıldığında, belirli istekliler ihaleye davet ediliyor ve ilana çıkma şartı bulunmuyor.
Rakamlar istisna olması gereken pazarlık yönteminin giderek daha çok kullanıldığını gösteriyor.
2016 yılında kamu alımlarının 21 milyar 712 milyon TL’lik bölümü pazarlık yöntemiyle yapılmıştı. Bu rakam yüzde 14’e denk geliyordu.
2017 yılına ilişkin yeni yayınlanan istatistiklere göre, pazarlıkla yapılan ihalelerin toplam büyüklüğü 2017 yılında 45 milyar 343 milyar TL’ye çıktı. Böylelikle oran yüzde 21’e çıktı.
Pazarlık yönteminde idarelerin en çok kullandığı gerekçe de, ‘afet ve salgın hastalık’ oldu. 2017 yılında pazarlık usulüyle yapılan 45 milyar liralık ihalenin 36 milyar 950 milyon TL’sinde ‘afet ve salgın hastalık’ gerekçesi kullanılmıştı. Geçen yıl ise söz konusu tutar 17 milyar 354 milyon 733 bin TL olarak gerçekleşti. Dolayısıyla afet ve salgın hastalık gerekçesi kullanılarak pazarlık yöntemiyle yapılan ihalelerin parasal tutarı ikiye katlanmış oldu.
