Türkiye ile ABD arasında yaşanan S-400 krizi sonrası dolar yükselişe geçti. Merkez Bankası Başkanı’nın Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından görevden alınması da piyasalarda güvensizlik oluşturdu.
Avrasya Yatırım Analisti Evren Devrim Zelyut, dolardaki iniş-çıkışları değerlendirdiği videosunda dolar kuru için çok büyük sürprizlere hazır olunması gerektiğini belirtiliyor.
Veriler üzerinden hane halkının döviz varlığının arttığını söyleyen ve bunun da güvensizliğin belirtisi olduğunu aktaran Zelyut, düşük kurun ‘alım fırsatı’ olarak görüldüğünü aktarıyor.
‘Dolar neden yükselmedi?’ sorusunun yanıtını ise Zelyut şöyle aktarıyor:
“Birinci neden Trump’ın yaptırım yapmaya gönülsüz olması. Bu piyasalar üzerindeki stresi kaldırdı. İkinci neden turizm mevsimini yaşıyoruz. Bundan dolayı çok ciddi miktarda döviz girişi oluyor ve kuru aşağıya çekiyor.
Üçüncü neden, 2018’den beri dışarıdan borç aldık. Anı kurtarmak için borcu baskılamakta kullanıyoruz. Dördüncü neden henüz belli değil. Merkez Bankası’nın bilançosu geldiğinde ona dikkatle bakmamız gerekecek. Bir şekilde Türkiye’ye katkılar var. Yani kaynağı belirsiz para girişleri var ki… Tabi bu benim tahminim. Merkez bilançosu geldiğinde size de arz edeceğim.
Beşinci neden ise Amerikan Merkez Bankası Fed’in tavrı. Temmuz sonu faiz indirimi bekleniyor. Bu da doların Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere daha rahat akacağı varsayımını bize düşündürtüyor. Tabi bu noktada kuru baskılayan gerekçelere bakınca bu gerekçelerin içinde kalıcı bir çözüm yaratan yapısal bir değişikliğe ilişkin bir veri göremiyoruz. Trump diyoruz ama Trump’ın söylemleri bir kaç saniyede değişebilir.
Turizm sezonu da sonsuza dek devam etmeyecek. Yaz sonu azalma olacak. Fed faizi. Düşük ABD faizi beklendiği gibi Türkiye’ye sermaye girişini sağlayamayabilir. Neden? Kredi derecelendirme kuruluşları Türkiye’nin notunu sürekli aşağıya indiriyor. Fed’in kararı bile Türkiye’nin kredi notu sürekli düştüğü için çözüm olmayabilir. Sermaye sahipleri ekonomik ve siyasi olarak daha düzgün bir ülkede yatırım yapmak isteyecek. Bu noktada düşük kredi notu burada bir engel.
Merkez’in faizleri gevşetmesi kuru yükseltebilir. Artan kur sonrası imalat sanayinde maliyet artacak ve enflasyonla karşı karşıya geleceğiz.
Kurda sürpriz bir hareket kaçınılmaz. Enflasyon da yukarı gidecek. Bir müddet sonra da siz faizi artırmak zorunda kalacaksınız. Yoksa kurdaki hareket çok sert şekilde yukarıya yönlü olacak. Kışa yaklaşınca tarımsal üretimin de azalmasıyla beraber enflasyon yukarı yönlü hareket edecek.
Faizler de yukarı yönlü hareket etmez ise -yeni başkan bu konuda çok da cesaretli olamayacak- insanlar TL’den kaçıp dolara yönelmesi görülebilir. Faiz sabit kalırsa kura kuvvetli bir ivme kazandırır.
Bu krizin bankalara yarattığı bir yük de var. Bankalarda nasıl hasar olduğuna dair bir şeffaf veri yok. Bankaların notu da düştü.
Bizim büyük bir döviz açığımız var. Bunu kapatmak için imalat sanayinin iyi çalışması lazım. Bunun için de bankacılık sisteminin çalışması lazım. Ama bakıyorum hala bankacılık sektöründe bir hasar tespiti yok. Bu paylaşılmıyor.
Bankaların kredi dağıtımında sorun var batık krediler yüzünden. Bu nedenle kredi verilmiyor ve imalat sektörü de canlanamıyor.”
