Ekonomist Mahfi Eğilmez’in paylaştığı 7 yıllık zam listesi Türkiye’de yaşanan ekonomik yıkımın boyutlarını ortaya koydu. Yılsonu verileri paylaşılırken, doğru bir ekonomi politikası yürüten ülkelerdeki durumu gösteren veriler Türkiye açısından can sıkıcı oldu. Mesela Almanya’da tereyağının fiyatı yüzde 22 düştü, Türkiye’de 7 yılda tam 2 bin 391 oranında zamlandı.
Ekonomist Mahfi Eğilmez, geçtiğimiz günlerde görenleri hayrete düşüren bir tablo yayınladı. O tabloda, 2017’den bugüne kadar yaşanan enflasyonun en çıplak fotoğrafı vardı. Ekonomik yıkımı gösteren tabloya göre, o günden bugüne birçok ürün bin kattan fazla zamlandı.
Mahfi Eğilmez’in yaptığı hesaplamaya göre mesela ayçiçek yağı 2017’den bugüne 3 bin 118 oranında zamlandı, sütteki zam bin 937, yoğurtta 3 bin 900.
Türkiye bu yıkım tablosunu tartışırken, dünyada doğru ve istikrarlı ekonomi programı uygulayan ülkelerin yılbaşı verileri gelmeye başladı. Mesela Almanya…
Almanya’da Kasım ayı verilerine göre bazı temel gıda ürünlerinde fiyatlar önemli ölçüde düştü. Fiyatı düşenler arasında tereyağı, zeytinyağı, üzüm, patates gibi temel gıda ürünleri var.
Almanya Federal İstatistik Dairesi (Destatis) verilerine göre, yıllık enflasyon yüzde 2,3 olurken, gıda fiyatları yıllık bazda sadece yüzde 1,2 oranında arttı.
FİYATI EN ÇOK DÜŞEN GIDALAR HANGİLERİ?
Ülkede tereyağının fiyatı yüzde 22 ucuzladı. Market zincirleri, Kasım ayında tereyağının 250 gramlık paket fiyatını kademeli olarak önce 1,19 euroya çekti, Aralık ayında ise 99 cent seviyesine düşürdü. Ekim 2024’te, yani yaklaşık bir yıl önce 250 gramlık tereyağının fiyatı 2,39 euro ile rekor kırmıştı.
Ülkede üzüm fiyatları yüzde 21,6 düştü.
Zeytinyağı fiyatları yüzde 17,4 azaldı.
Almanya’da en çok tüketilen ürünlerden olan patates yüzde 16,1 oranında ucuzladı.
Marul yüzde 15,4 daha ucuz.
TÜRKİYE’DE YILLIK ARTIŞ DA FARKLI DEĞİL
7 yıllık trajik fiyat artışı yaşanan yıkımı gözler önüne seriyor ancak, 2023’ten bu yana Mehmet Şimşek yönetiminde uygulanan ekonomi politikasına rağmen yıllık veriler de fiyat artışının durmadığının göstergesi. TÜİK verilerine göre Kasım ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,07 oldu.
En yüksek ağırlığa sahip 3 ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 27,44 artış, ulaştırmada yüzde 29,23 artış ve konutta yüzde 49,92 artış olarak gerçekleşti.
Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu’nun (ENAG) verilerine göreyse Kasım 2025’te Tüketici Fiyat Endeksi aylık yüzde 2,13 oranında arttı. Yıllık tüketici enflasyonu ise Kasım’da yüzde 56,82 oldu.
