Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Berlin ziyaretinde, Alman yatırımcılar Türkiye’yle ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi için beş koşul öne sürdü.
Yatırımcılar, özellikle hukuk devleti ve demokrasi vurgusu yaptı. Yatırımların sürebilmesinin ‘Türkiye’nin güven tesisine’ bağlı olduğuna dikkat çekildi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Berlin ziyareti sırasında kritik bir görüşme yaptığı Alman ekonomi dünyasının temsilcilerinin Türkiye’ye yatırımların artırılması için beş koşul öne sürdüğü ortaya çıktı. Buna göre Alman yatırımcılar, Erdoğan’a “güvenimizi yeniden kazanın” mesajını verdi ve endişelerinin giderilmesi için “hukuk devletinin yeniden tesisinin” ön koşul olduğunu iletti.
TÜRKİYE EKONOMİSİNE DUYULAN ENDİŞE…
Türkiye’de yatırımları bulunan Alman ekonomisinin devleri cuma günü Berlin’de bir araya geldikleri Erdoğan’a, Türkiye ekonomisindeki olumsuz gidişattan duyulan endişelere dikkat çekildiğini aktardı. Deutsche Welle Türkçe’nin edindiği bilgilere göre, Erdoğan’a güvenin yeniden tesisini sağlayacak şu beş maddenin iletildiği kaydedildi.
Hukuk güvenliği güçlendirilmeli,
Demokratik kurumlar işler hale getirilmeli,
Merkez bankasının bağımsızlığı sağlanmalı,
Türk hükümeti Gümrük Birliği kurallarına bağlı kalmalı,
Yeni yatırımlar için çerçeve koşullar iyileştirilmeli.
‘HUKUK DEVLETİ ÖN KOŞUL’
Erdoğan ile yuvarlak masa toplantısını DW Türkçe’ye değerlendiren Alman Bankalar Birliği (BdB) Genel Müdürü Andrea Krautscheid, “Görüşme nesnel ve yapıcı geçti” dedi. “Görüşmede güvenin yeniden inşası için ön koşulun hukuk devletine dönülmesi olduğunun altı çizildi” vurgusu yapan BdB Yönetim Kurulu Üyesi Krautscheid, özellikle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) bağımsızlığının güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yaptı.
‘MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZ OLMALI’
Krautscheid, “Merkez bankalarının en önemli sermayesi, istikrar yönelimli para politikasına duyulan güvendir. Almanya’daki özel bankalar Türk hükümetinden, Türkiye Merkez Bankası’nın bağımsızlığı ve mali istikrar yönelimiyle ilgili olarak güven artıcı sinyaller bekliyor” diye konuştu.
Lira krizi sürecinde Türk vatandaşlarının Türkiye’deki paralarını çekerek Almanya’da yeniden yapılandırdıkları yönünde emareler olduğuna dikkat çeken Krautscheid, “Oysa bunlar Türkiye’de yatırımlar için gerekli. İşte bu bağlamda da Türk hükümetinin güveni yeniden tesis etmesi çok önemli” dedi.
‘BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SAĞLANMASI ZORUNLULUK’
Alman Sanayi Birliği’nin (BDI) Başkanı Dieter Kempf ise “Yatırımcıların güvenini yeniden kazanmada işleyen demokratik kurumlar önemli bir kıstastır”tespitini aktardı, “İstikrarlı bir Türkiye bizim için önemli. Ekonomi politikalarında yapılacak reformlar kadar hukuk devletine dönüşün ve basın özgürlüğünün sağlanması bir zorunluluk” diye konuştu.
‘SOMUT ADIM’ BEKLENTİSİ
Erdoğan dün TBMM’de yaptığı konuşmada, “Kimseden para talep etmiyoruz. Tüm çabamız uluslararası sermayenin ülkemizde yatırım yapmasını sağlamak. Bunun için gereken her türlü desteği ve güvenceyi veriyoruz” demişti. Ancak Deutsche Welle Türkçe’nin haberine göre, sözlü güvencelerin yeterli olmadığına dikkat çeken Alman yatırımcılar artık Türk hükümetinin somut adımlar atmasını istiyor.
Berlin’deki yuvarlak masa toplantısına katılan TÜSİAD’ın Berlin Direktörü Alper Üçok, “Alman iş dünyası artık sözlere değil, atılan somut adımlara bakıyor. Hukuk devleti, hukukun üstünlüğü, demokratikleşme, normalleşme alanında icraat bekleniyor” dedi.
Türk ve Alman hükümetlerinde siyasi normalleşme sağlanması konusunda ortak irade olduğuna dikkat çeken Üçok, “Bu normalleşmenin en iyi de ekonomik ilişkiler üzerinden başlatılabileceği düşüncesi var. Çünkü Türkiye ile Almanya arasındaki sıkıntılı dönemde en az hasar gören ekonomik ilişkiler oldu”diye konuştu.
‘SİYASİ GERİLİM SON BULMALI’
Alman yatırımcılar son dönemdeki gelişmeler nedeniyle artan bir güvensizlik hissetse de Türkiye’yi büyük potansiyele sahip önemli bir pazar olarak görüyor. Türkiye’de faaliyet gösteren 7 bini aşkın Alman şirketi, 120 bin kişiye istihdam sağlıyor ve bu şirketler Alman ve Türk hükümetleri arasında siyasi gerilimin geride bırakılmasını istiyor.
Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği (DIHK) Başkanı Eric Schweitzer siyasi gerilime rağmen iki taraf arasında diyaloğun güçlendirilmesini arzu ettiklerini kaydetti ve tüm sorunların karşılıklı saygı çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini vurguladı.
‘GÖRÜŞ AYRILIKLARI SÜRÜYOR’
Ancak hem Köln’deki DİTİB camisi açılış töreninin Alman siyasetinde yol açtığı tepki, hem de Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in Erdoğan için verdiği akşam yemeğine damgasını vuran sert sitemler, görüş ayrılıklarının sürdüğünü gözler önüne seriyor. Berlin’deki siyasi kulislerde, Erdoğan’ın Türk-Alman ilişkilerinde yeni bir sayfa açılması umuduyla gerçekleştirdiği ziyaretin beklenen sonucu veremediği görüşü öne çıkıyor.
‘YEMEKTE O GERGİNLİĞİ HİSSETTİM’
DW Türkçe’ye konuşan Türk-Alman Ticaret ve Sanayi Odası (TD-IHK) Yönetim Kurulu üyesi Bahattin Kaya, “Sayın Erdoğan Almanya ile ilişkileri normalleştirmek ve yeniden AB’ye yakınlaşmak isterken Cumhurbaşkanı Steinmeier’in demokrasi eleştirilerine verdiği cevaplar ve üslubu bu amaca ne yazık ki hiç de hizmet etmedi. Ben yemekteydim, o gerginliği hissettim” diye konuştu.
‘YATIRIMLAR, TÜRKİYE’NİN GÜVEN TESİSİNE BAĞLI’
Tüm sıkıntılara rağmen diyaloğun sürdürülmesi gerektiğine vurgu yapan Kaya, “Ancak gerçek şu: Türkiye’nin yeniden yabancı yatırımcılar için çekim merkezi olabilmesi Türkiye’nin yeniden siyasi ve hukuki güveni tesis edebilmesine bağlı” dedi.
Alman Ekonomi Bakanı Peter Altmaier’in ay sonunda büyük bir heyet eşliğinde yapacağı Türkiye ziyaretinin büyük önem taşıdığına dikkat çeken Kaya, bu ziyarette sadece ekonomiye odaklanılacağı için çok daha somut adımlar atılmasının mümkün olduğunu kaydetti.
