YKS yerleştirme sonuçları oldukça dikkat çekti. Vakıf üniversitelerinin dolmaması, öğretmenlik bölümlerinde oluşan boşluklar, sıralamada yaşanan büyük değişiklikler ve aynı bölümde büyük farkla okuyan öğrenciler… Her biri ayrı ayrı incelemeye değer konular. Özellikle devlet üniversitelerinde kontenjanların azalması nedeniyle oluşan sıralama değişimleri birçok öğrencinin istediği bölüme girememesine, kiminin ise boşta kalmasına neden oldu. Aynı zamanda bütün bunlar AKP’nin plansız yükseköğretim politikasının da bir deşifresi gibi.
Tüm bu sonuçlar her ile hatta vakıf üniversiteleri için söylemek gerekirse İstanbul’da neredeyse her ilçeye açılan üniversitelerin neticesi oldu. Sonuçlar gösteriyor ki AKP döneminde adeta lise sonrası ikinci liseye dönüştürülen üniversitelerde nitelik yükselmek bir yana daha da gerileyecek. Üstelik bunun için bir önlem alan da yok.
SIRALAMA DEĞİŞİMLERİ
Birgün’den Mustafa Kömüş’ün haberine göre, üniversitelerde bu yıl önemli sayıda kontenjan azaldı. Devlet üniversitelerindeki kontenjan yaklaşık 190 bin geriledi. Örneğin diş hekimliği. 2024’te 9 bin 346 olan kontenjan sayısı bu yıl bin 991 azalarak 7 bin 355’e düştü. Elektrik elektronik mühendisliği kontenjanı 9 bin 436’den 7 bin 890’a, fen bilgisi öğretmenliği kontenjanı ise 2 bin 436’dan bin 135’e geriledi. Bu durum da üniversite tercihlerini büyük ölçüde etkiledi. Bazı bölümlerde 700 bini geçen sıralama değişimleri oluştu.
Rehberlik Uzmanı Salim Ünsal’ın derlediği verilere göre diş hekimliğinde geçen yılla en büyük fark 8 bin 190 kişilik farkla Karabük Üniversitesi’nde oldu. Karabük Üniversitesi Diş Hekimliği Bölümü’ne geçen yıl son sıradan 44 bin 190’ıncı sıradayken bu yıl son sıradan giren kişi ise 36 bininci oldu.
Benzer bir durumla karşılaşılan Tıptaki en büyük fark ise 12 bin 784 oldu. İstanbul Arel Üniversitesi’ne geçen yıl son sıradan giren kişi 42 bin 484’üncü olurken bu yıl aynı durumdaki kişinin sıralaması 29 bin 700 olarak gerçekleşti.
Tıp ve diş hekimliği gibi başarı sırası şartı olan bölümlerden Hukuk’ta ise değişim 30 bine yaklaştı. Dicle Üniversitesi’ne geçen yıl son sıradan 55 bin 697’nci sıradaki aday girebilirken bu yıl sıralama 27 bin 890’a yükseldi.
Bazı bölümlerde yaşanan sıralama değişimi şöyle:
- Karabük Üniversitesi Aktüerya Bilimleri: 337.914
- Altınbaş Üniversitesi Ebelik %50 burslu: 376.685
- TOBB Üniversitesi Endüstriyel Tasarım: 327.765
- İstanbul Kültür Üniversitesi Fizyoterapi: 678.927
- Toros Üniversitesi Gastronomi: 417.001
- Atatürk Üniversitesi Gazetecilik: 322.896
- Nişantaşı Üniversitesi Radyo Televizyon: 786.765
- Doğu Akdeniz Üniversitesi Yeni Medya: 313.980
- Nişantaşı Üniversitesi Yeni Medya: 633.481
- KTO Karatay Üniversitesi Çocuk Gelişimi: 407.610
- Avrasya Üniversitesi Çocuk Gelişimi: 831.374
AYNI BÖLÜMDE DEVASA FARK
Değişim kadar önceki yıllarda da yaşanan ve bu yıl da devam eden aynı bölüme girip devasa sıralama farkları da dikkat çeken konulardan biri oldu. Bazı bölümlerde sıralama farkları 1 milyon kişiyi geçti.
TAMAMEN EKONOMİK
Vakıf üniversiteleri son yıllarda en az dolum oranına ulaştığı bir dönem yaşadı. En az doluluk oranı ise Altınbaş Üniversitesi’nde gerçekleşti. Önceki yıllarda büyük oranda dolan İstanbul Aydın ve Medipol üniversiteleri bile yaklaşık 30 puanlık bir gerileme yaşadı. Sadece 6 üniversite tüm kontenjanlarını doldurabildi.
Peki bu durum neyden kaynaklandı? Elbette ki büyük oranda sorunun kaynağı ekonomik. TÜİK verilerine göre üniversite eğitimi ücretlerinde son bir yılda yüzde 108’lik bir artış yaşandı. Elbette bunun içinde sadece okul ücretleri yok. Barınmadan kırtasiye masraflarına kadar hepsi bunun içinde. Ancak okul ücretlerinde de geçen seneye göre ciddi artış yaşandı.
Örneğin Koç Üniversitesi’nde eğitim ücretleri geçen yıl tıp Fakültesi hariç tüm lisans programlarında 1 milyon 75 bin TL’ydi. Bu yıl ise bu ücretler 1 milyon 590 bine yükseldi. En az doluluk oranına sahip vakıf üniversitesi olan Altınbaş Üniversitesi’nde ise tıp fakültesi yaklaşık yüzde 100 zamlandı.
Vakıf üniversiteleri doluluk oranları
- 2022: %97,5
- 2023: %93,5
- 2024: %91,1
- 2025: %76,5
ÖĞRETMENLİK BÖLÜMLERİ
AKP’nin eğitim politikalarından en çok etkilenenlerin başında şüphesiz öğretmenler geliyor. Yıllarca KPSS ve mülakatla mağdur olan öğretmenlerin önünde artı bir de Milli Eğitim Akademisi engeli var. Hal böyle olunca da öğretmenlik bölümlerine olan ilgi de her sene azalıyor. Geçen sene oldukça boş kalan Fen Bilgisi Öğretmenliği bundan en çok etkilenen bölüm Bu bölüm bu yıl tam 25 üniversitede hiç kimse tarafından tercih edilmedi. Üstelik bu üniversitelerin tamamı da devlet üniversitesi. 12 üniversitede ise sadece 1 kişi bu bölümü seçti. Üstelik bu durum 2024’te 2 bin 436 olan kontenjanın bu yıl 1355’e düşmesine rağmen oldu. Fen Bilgisi Öğretmenliği’ne giren öğrenci sayısı sadece 460 oldu. Toplam kontenjanın sadece yüzde 33,9’u doldu.
İlköğretim Matematik Öğretmenliği ise 12 üniversitede hiç yazılmadı. Yine Fen Bilgisiyle bağlantılı Kimya Öğretmenliği 3, Biyoloji Öğretmenliği ise 2 üniversitede hiç yazılmadı.
Fen Bilgisi Öğretmenliği’ni hiç kimsenin seçmediği bazı üniversiteler şöyle:
- Aksaray Üniversitesi
- Bozok Üniversitesi
- Bartın Üniversitesi
- Giresun Üniversitesi
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
KAYNAK: BİRGÜN – MUSTAFA KÖMÜŞ
