Salgın nedeniyle kira ve personel giderleri başta olmak üzere masraflarını karşılayamayan birçok okul sahibi, çareyi okulu öğrencileriyle birlikte devretmekte buluyor.
Tüm dünyada etkisini sürdüren yeni tip koronavirüs (Covid-19) pandemisi, en hızlı dönüşümün yaşandığı eğitim sektörüne büyük darbe vurdu. Yüz yüze eğitim kısa sürede yapılan düzenlemelerle online eğitime dönüşünce, özel okulların 1 milyon 376 bin 609 olan öğrenci sayısı 1 milyon 71 bin 476’ya geriledi. Oluşan zararın ise 10 milyar lirayı aştığı bildiriliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü verilerine göre, bu süreçte en büyük kaybı öğrenci sayısı 216 bin 500 olan anaokulları yaşadı. Yeni dönemde anaokullarına kayıt yaptıran öğrenci sayısı yüzde 58 azalarak, 90 bin 517’ye düştü. Tüm özel okullarda 2019-2020 eğitim-öğretim yılında yüzde 49,66 olan doluluk oranı ise yüzde 42,66’ya geriledi.
Toplam 11 bin 995 özel okuldan 528’i kapanırken, 220 bin 746 olan personel sayısı da 193 bin 474’e düştü. Neredeyse bir yıldır yüz yüze eğitim veremeyen okulların yüksek kira, personel maaşı ve sabit giderleri karşılayamaz hale geldiğini söyleyen Türkiye Özel Okullar Derneği (TÖZOK) Başkanı Zafer Öztürk, “Güçlü sermayeye sahip olanlar bu sıkıntılı döneme dayanabiliyor. Ancak küçüklerin ayakta durması imkansız” dedi.
EĞİTİMİ DURDURDU SATIŞA ÇIKARDI: 12 MİLYON TL’LİK OKUL
Dünya’dan Çiğdem Yücesoy Subaşı’nın haberine göre, internet üzerinden gayrimenkul satışı yapan en büyük portallardan Sahibinden.com’da “öğrencisiyle devren kolej” başlıklarıyla okullar satılıyor. Bağcılar’da MEB ruhsatlı ortaokul ve bir mesleki teknik lise- den oluşan toplam 350 kontenjanlı kampüs, 3.5 milyon liraya satışta. Kütüphanesi, gösteri ve sinema salonu, laboratuvarları, 18 derslikli okulun halen 150 öğrencisi var. Meslek lisesinin devlet tarafından sağlanan teşvik kapsamında olduğunu söyleyen gayrimenkul danışmanı, “Öğrenci başına yıllık 6 bin 800 lira teşvik ödemesiyle fırsat bir yatırım” diyor.
Portföyünde satılık bir okulun daha olduğunu söyleyen emlak danışmanı, Bahçeşehir’de bulunan eğitim tesisinin mülküyle birlikte satışta olduğunu belirtti. Devredenler arasında en pahalı tabela 12 milyon lira ile yine aynı bölgedeki Arnavutköy’de bir okula ait.
Satılık okulların ağırlığı Bahçeşehir-Başakşehir-Arnavutköy hattında yer alıyor. Bahçeşehir’de 5 bin metrekare kapalı alana sahip, yarı olimpik yüzme havuzlu, 40 derslikli, 729 öğrenci kontenjanı olan bir başka kolej de satılıklar arasında. 3 milyon 250 bin TL ile okulunu satışa çıkaran İstanbul Akademi Koleji Kurucusu Hüseyin Hazine, pandemi nedeniyle eğitimi durdurduklarını söyledi. Hazine, artan maliyetlerle birlikte ağırlaşan kira yükü nedeniyle eğitime devam edemediklerini belirterek, “Geçen yıl online kanal üzerinden eğitim-öğretim yılını tamamladık. Yeni eğitim-öğretim dönemi için kayıt almayarak okulu kapatmak zorunda kaldık” dedi.
Aylık 150 bin TL kira gideriyle birlikte 800 bini bulan aylık sabit gideri karşılamakta zorlandıklarını sözlerine ekleyen Hazine, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kontenjanımız 729 ancak öğrenci sayımız 300’dü. Pandemi koşullarının yanı sıra çevremizde bulunan marka okullarla zorlu bir rekabetin içindeydik. Beş yıl sonunda okulu satarak tamamen bu sektörden çıkma kararı aldık.”
İSTANBUL DIŞINDA DA SATIŞLAR VAR
İlanlar sadece İstanbul’la sınırlı değil. İstanbul dışında da devirler göze çarpıyor. Kayseri’de faal durumda anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lisesiyle tüm kampüs satılıklar listesinde. Merkezi bir konumda olan kampüs öğrencisi ve tüm kademeleriyle 4 milyon TL satış fiyatına sahip. İzmir’de 750 bin lira ile devredilen butik bir kolej de halen faal olarak hizmet veriyor. Satışı üstlenen ExperX Gayrimenkul Danışmanlığı’ndan İbrahim Durak, “Okul tüm eşyaları, ruhsatları ve öğrencileriyle devredilecek. Konumu iyi bir yerde ve kirası bölgeye göre cazip bir fiyatta” dedi.
Bu dönemde eğitim tesisi satışının ağırlık kazandığını söyleyen Durak sözlerini şöyle sürdürdü: “Birçoğu yüzde 60’a varan öğrenci kaybı yaşadı. Buna karşılık kira bedelleri ve personel giderlerini ödemeye devam ettiler. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin bu maliyetleri karşılama gücü olmadı.”
EN BÜYÜK ZARARI OKUL ÖNCESİ GÖRDÜ
En yoğun satışın bulunduğu kademe ise anaokulu ve kreş. Sadece sahibinden.com’da bu alanda 81 adet ilan mevcut. Kimi faal olarak hizmet verirken kimisi de eğitimi durdurmuş olarak satışa çıkarılmış durumda. Bu dönemde en büyük sıkıntının eğitimin bu kademesinde ortaya çıktığını söyleyen Türkiye Özel Okullar Derneği (TÖZOK) Başkanı Zafer Öztürk, “Zorunlu eğitime tabi olmadığı için okul öncesine yönelik faaliyet gösteren kurumlar çok fazla öğrenci kaybetti. En büyük zararı bu kademede olanlar gördü” diye konuştu.
SATILIKLARA ARAPLARDAN İLGİ YÜKSEK
Bahçeşehir, Başakşehir ve Arnavutköy bölgesinde olan satılık okullara en fazla talep Arap yatırımcılardan geliyor. Körfez vatandaşların Türkiye’de ağırlıklı olarak konut aldıklarını söyleyen Gayrimenkul Yurtdışı Tanıtım Derneği (GİGDER) Başkanı Ömer Faruk Akbal, “Ticari gayrimenkuller kira getirisi düşük olduğu için tercih edilmiyor. Ancak eğitim kurumları kira çarpanında ticariler arasında en yüksek orana sahip olduğu için yatırımda öne çıkıyor” diye konuştu. Eğitim kurumlarına olan ilginin bir nedeni de Körfez ülkeleri vatandaşlarının çocuklarını dil ve kültürlerine uygun okullar da okutmak istemesi.
Milli Eğitim Bakanlığından (MEB) izin alarak faaliyet gösteren uluslararası özel eğitim kurumları arasına son yıllarda Arapça eğitim verenler de eklendi. Önümüzdeki dönemde bu okulların sayısında artış bekleniyor. Okulların satışını üstlenen gayrimenkul danışmanları potansiyel alıcılar arasında Arapların çoğunlukta olduğunu söylüyorlar.
