Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa liderlerinin ABD aracılığıyla yürütülen Rusya-Ukrayna savaşı müzakerelerinde masada bulunmamasının ‘büyük bir hata’ olduğunu belirtti.
Cumartesi günü Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı açılış konuşmasında Zelenskiy, Kiev’in Avrupa’nın “çıkarlarının ve sesinin dikkate alınmasını” sağlamak için çalıştığını vurguladı. Zelenskiy, sürdürülebilir bir barışın yalnızca Ukrayna ve ABD’nin değil, tüm kıtanın güvenlik kaygılarını yansıtması gerektiğini söyledi.
Rusya’nın “Anchorage ruhu” vurgusu ve endişeler
Zelenskiy, Rus yetkililerin “Anchorage ruhu” olarak adlandırdığı, Putin ve Trump’ın Alaska’da yaptığı ikili görüşmeye atıfta bulunduğunu belirtti. Rus lider, savaşın tarihi kökenlerinin her barış anlaşmasında ele alınması gerektiğini söylemişti. Zelenskiy, Ukrayna’nın bunun anlamını yalnızca tahmin edebildiğini ifade etti.
Ayrıca Zelenskiy, müzakerelerdeki “ödünler” tartışmalarının çoğunlukla sadece Ukrayna bağlamında yapıldığını, Rusya’dan eşit taviz talep edilmediğini söyledi. Avrupa’nın önemli görüşmelerde yokluğu da bu dengesizliği daha da artırıyor.
Güvenlik garantileri ve AB üyeliği
Kiev’in temel talebi, savaşın sona erdirilmesi anlaşmasından önce bağlayıcı güvenlik garantileri alınması. Avrupa ülkeleri, İstekliler Koalisyonu (Coalition of the Willing) formatında güvenlik garantilerinin çoğunu üstlenecek, ancak ABD’nin desteği hem Ukrayna hem de Avrupa için kritik.
Zelenskiy, “Barış ancak net güvenlik garantileri üzerine kurulabilir. Net bir güvenlik sistemi olmayan yerde, savaş her zaman geri döner,” dedi.
Cumhurbaşkanı, Ukrayna’nın detaylı güvenlik garantisi önerilerini hazırladığını ve hem ABD hem de Avrupa ortaklarıyla anlaşmaları imzalamaya hazır olduğunu ifade etti. Ayrıca AB’ye katılım için kesin bir tarih görmeyi beklediğini ve teknik olarak bu tarihin 2027 olabileceğini belirtti.
Seçimler ancak ateşkesle mümkün
Zelenskiy, Trump’ın talep ettiği Ukrayna seçimleri konusunda, gerçek bir ateşkes sağlanırsa seçimlere açık olduğunu söyledi. Bombalar tehdidi altında adil seçim yapılamayacağını vurguladı.
“Bize iki aylık ateşkes verin, seçimlere gideriz,” dedi ve askerlerin oy kullanabilmesi için lojistik zorlukları dile getirdi.
Rusya’nın enerji gelirlerine baskı
Cumhurbaşkanı, Kremlin’in savaş finansmanı için kullandığı petrol ve gaz gelirlerinin kuruması için partnerlerin önlemleri artırmasını istedi.
“Rus petrol tankerleri hâlâ Avrupa kıyılarında, Baltık ve Kuzey Denizi’nde özgürce hareket ediyor. Toplamda hâlâ 1.000’den fazla tanker kullanıyorlar. Her biri Kremlin için adeta yüzen bir cüzdan,” dedi.
Zelenskiy, Macron ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmelerde, denizdeki Rus tankerlerinin yalnızca durdurulmakla kalmayıp tamamen bloke edilip el konulmasını talep ettiğini belirtti.
“Petrol parası olmasaydı, Putin’in bu savaşı finanse edecek parası olmazdı,” dedi.
