ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ı askeri güçle ele geçirme tehdidinden resmen vazgeçtiğini açıkladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeler sonrası “gelecek odaklı bir çerçeve anlaşma” üzerinde uzlaşı sağlanırken, İngiliz basını Trump yönetiminin adada yaşayan 57 bin kişiye kişi başı 1 milyon dolar teklif etmeyi planladığını iddia etti.
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusunda haftalardır süren sert söylemlerinin ardından geri adım attı. Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeler sonrasında, Grönland’ın kontrolüne ilişkin askeri bir adım atılmayacağını ve sürecin müzakere yoluyla ilerleyeceğini duyurdu.
Trump, Grönland’ın Amerikan ulusal güvenliği açısından “hayati” olduğunu savunmayı sürdürürken, “bu devasa ve güzel buz parçası için askeri güç kullanmayacağız” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, küresel piyasalarda hızlı bir rahatlamaya ve risk iştahında belirgin bir artışa yol açtı.
GÜMRÜK VERGİLERİ ASKIYA ALINDI
Grönland gerilimi nedeniyle Britanya ve bazı Avrupa müttefiklerine yönelik planlanan ek gümrük vergileri de bu uzlaşıyla birlikte askıya alındı. Beyaz Saray, sert diplomatik restleşmenin şimdilik müzakere masasına taşındığını vurgularken, Trump’ın geri adımı Washington’un ticaret cephesinde de tansiyonu düşürdü.
57 BİN KİŞİYE KİŞİ BAŞI 1 MİLYON DOLAR İDDİASI
İngiliz gazete Daily Mail’in aktardığına göre Trump yönetiminin en dikkat çekici planı ise Grönland’da yaşayan yaklaşık 57 bin kişiye yönelik olduğu iddia edilen teklif oldu. Buna göre Washington, Grönland halkının ABD’ye katılmayı kabul etmesi halinde kişi başı 1 milyon dolar ödeme seçeneğini değerlendiriyor.
Bu plan, uluslararası basında “tarihin en büyük gayrimenkul ve vatandaşlık girişimlerinden biri” olarak nitelendiriliyor. Trump, bu süreci “zaman sınırı olmayan, sonsuza kadar sürecek nihai bir anlaşma” sözleriyle tanımlarken, Beyaz Saray çözümün ABD ve müttefikleri için “kazan-kazan” olacağını savunuyor.
NATO’DA YENİ FORMÜL: ABD ÜSLERİ
NATO askeri çevrelerinde ise farklı bir formül üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Buna göre Danimarka’nın, Grönland’daki bazı sınırlı bölgeleri ABD askeri üsleri kurulması için tahsis etmesi gündemde. Bu model, İngiltere’nin Kıbrıs’taki egemen üs bölgelerine benzetiliyor.
Ancak bu öneri de Kopenhag cephesinde temkinle karşılanıyor.
DANİMARKA’DAN NET MESAJ: SATIŞ ASLA OLMAYACAK
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ABD’nin Grönland’ı satın almasının “asla gerçekleşmeyecek bir kırmızı çizgi” olduğunu vurguladı. Rasmussen, mülkiyetin Danimarka’da kalacağını ve herhangi bir devir seçeneğinin söz konusu olmadığını açık bir dille ifade etti.
DAVOS’TA TANSİYON YENDİEN YÜKSELDİ
Trump’ın geri adımı müttefikler tarafından kimi çevrelerde “zayıflık” olarak yorumlanırken, Davos’taki açıklamaları gerilimi yeniden tırmandırdı. Trump, müttefiklerine yönelik küçümseyici ifadeler kullanarak, “Biz olmasaydık hepiniz muhtemelen Almanca konuşuyor olurdunuz, belki biraz da Japonca” dedi.
Bu sözler Avrupa ülkeleri ve Kanada’da büyük tepki toplarken, transatlantik ilişkilerdeki kırılganlığı bir kez daha gözler önüne serdi.
İNGİLTERE’DEN SERT ÇIKIŞ
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın gümrük vergisi tehditlerine karşı ilk kez açık ve sert bir tutum aldı. Starmer, parlamentoda yaptığı konuşmada, “Britanya, Grönland’ın geleceği konusunda ilkelerinden vazgeçmez ve tarife tehditleri karşısında boyun eğmez” ifadelerini kullandı.
İki ülke arasındaki gerilim, Chagos Adaları’nın Mauritius’a devredilmesi meselesiyle daha da karmaşık bir hal aldı. Washington, bu kararın stratejik hata olduğunu savunurken, ticari ilişkilerin zarar görebileceği uyarısında bulundu.
BARIŞ KURULU VE YENİ ZİRVE
Diplomatik kriz, Starmer’ın Trump tarafından kurulan Barış Kurulu’na katılmayabileceği sinyaliyle yeni bir boyut kazandı. Starmer, Vladimir Putin’in davet edilmesi halinde bu kurula katılmayacağını açıkladı.
Trump’ın Davos’ta Grönland ile İzlanda’yı defalarca karıştırması ise dikkat çekti. Trump, talebini “Sizden sadece çok soğuk ve konumu kötü bir buz parçası istiyorum” sözleriyle savundu. Bu ifadeler, müttefiklerin yıllardır sağladığı askeri desteği görmezden geldiği gerekçesiyle eleştirildi.
Danimarka ve İngiltere liderlerinin, yaşanan diplomatik çıkmazı ele almak üzere Londra’da acil bir zirve düzenlemesi bekleniyor.
