Rus haber sitesi Gazeta.ru, Rusya’nın, Türkiye’nin, satın alacağı S-400 hava savunma sistemlerinin iç düzeneğine erişme hakkı verilmesi yönündeki talebini geri çevirdiğini yazdı.
Rusya ve Türkiye arasında yapılan S-400 görüşmelerine yakın olduğu belirtilen bir kaynak Gazeta.ru’ya demecinde, “S-400 sistemlerine ait elektronik kodların hepsini ve iç düzeneği onlara (Türkiye’ye) vermeyeceğiz. Anlaşmaya göre, teknik onarım ve bakım işlemlerini sadece biz yapacağız. Onlarsa bu sistemlerin içini açmayacak” dedi.
İsmi belirtilmeyen kaynak ayrıca, Türkiye’ye satılacak S-400 sistemleri için, bir cismin kimliğini yani hangi ülkeye ait olduğunu belirleyen radarın da Rusya tarafından kurulacağını söyledi.
Kaynak şöyle devam etti: “Türklerin S-400 sisteminin iç mekanizmalarını görme talebini yerine getirmeyeceğiz. Zira sistemlerin içerisine, bir cismin düşmana mı yoksa sizin ülkenize mi ait olduğunu gösteren Rus yapımı bir radar sistemi kurulacak. Türkler, şifreleri ve kontrolü onlara vermemizi istedi. Fakat biz bunu reddettik.”
Diğer taraftan Rusya merkezli Güvenlik, Savunma ve Hukuk Sorunları Akademisi’nin başkan yardımcısı Viktor Yesin ise Gazeta.ru’ya demecinde, hava savunma sistemlerinin iç düzeneğine erişim izni verilmemesinin, bu silahların ihraç edildiği durumlarda ‘sıradan bir uygulama’ olduğunu söyledi.
Yesin şu ifadeleri kullandı: “Ülkeler arasında bir satın alma anlaşması imzalandığında, satın alan tarafın sistemleri kendi başına sökme hakkı bulunmaz. Bakım çalışmaları sadece bizim uzmanlarımız tarafından yapılır. Nitekim satın alan taraf, kendi üzerine bu sistemleri üçüncü bir ülkeye satmama ve sistemde değişiklik yapmama yükümlülüğünü almış olur. Onlara bu sistemlerin nasıl üretildiğine ilişkin bir belge de verilmez.”
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 12 Eylül’de yaptığı bir açıklamada, S-400 füze savunma sisteminin satın alınması konusunda imzaların atıldığını ve Türkiye’nin kapora ödemesini Moskova’ya gönderdiğini açıklamıştı.
Öte yandan kapora ya da anlaşmanın maliyetine ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Fakat Kommersant gazetesi o dönemde, Türkiye’nin Rusya’dan alacağı 4 S-400 bataryası için 2 milyar dolardan fazla ödeme yapacağını yazmıştı.
