Güney Afrika’da yetkililer, bir yasa dışı altın madeninde mahsur kalan yüzlerce madenciyi tutuklayacaklarını açıkladı. Maden Bakanı Gwede Mantashe, madende 4 aydan uzun bir zamandır madende kalan kaçak madencilerin “tamamının suçlu olduğunu ve bu sebeple tutuklanmaları gerektiğini” savundu.
Güney Afrikalı bir yargıç ise, yaşanan trajedinin ülkenin tarihindeki en karanlık dönemlerden biri olarak kayda geçebileceği uyarısında bulundu. Yetkililerin aylardır “deliklerinden çıkarmak” için yemek ve su göndermeyi reddettiği madencilerin, birbirlerini yemeye başladığı aktarılmıştı.
Şimdiye kadar 82 kişi sağ olarak kurtarılırken, 36 kişinin cesedi çıkarıldı. Kurtarılanların madencilerin tamamı polis tarafından gözaltına alındı. Cesetler, siyah torbalara sarılarak, vücutlarının durumu görülemeyecek şekilde kaldırıldı.
AYLARDIR SÜREN KUŞATMA
Güney Afrika’da terk edilmiş Stilfontein altın madeninde, binden fazla bağımsız kaçak maden işçisi ‘zuma zumas,’ (Zuluca “şansını deneyenler”) 2024’ün Ağustos ayında aniden yaşanan bir polis baskını sebebiyle yakalanmamak için madenin derinliklerini kaçmıştı.
Madenin derinliklerini girmemeyi tercih eden ve kaçak madencilerin taarruz tüfeklerine sahip olduğunu söyleyen Güney Afrika polisi ise maden girişlerine konuşlanmış ve madenciler çıkana kadar madene yiyecek ve su göndermeyi reddetmişti.
Bu Haberlerdeİlginizi Çekebilir
Yaklaşık 2 ay sonra insani yardım kuruluşları devreye girmiş ve mahsur kalan madencileri temsil etmek üzere gönüllüler, az miktarda izin verilen yiyecek ve suyla madene inmişti. Burada gönüllülerle konuşan madencilerin açlıktan ölen arkadaşlarının cesetlerini yediği aktarıldı. Bakan Mantashe, “Devletin yasa dışı eylemlerde bulunan kişilere yardım etme gibi bir yükümlülüğü yok. Tehlikeli bir yere kendi iradeleriyle girdiler” ifadelerini kullanarak polis kuşatmasını savundu.
ÜLKE TARİHİNDE BİR LEKE
Ülkedeki ırksal ayrımın sonlanması sonrası kapanan 6 bin değerli metal madeni, şiddet yanlısı çeteler tarafından ele geçirilmiş durumda. Gruplar, altın fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte, değerli metal kaçakçılığı için birbirleriyle mücadele ediyor.
Güney Afrika Maden Bakanlığı, “bu yasa dışı faaliyetlerin ülke ekonomisine yılda yaklaşık 1 milyar dolar zarar verdiğini” belirtiliyor. Mahsur kalan madencilerin büyük bir kısmı, Lesotho, Zambiya ve Mozambik gibi komşu ülkelerden gelen gönüllü işçiler. Yargıç Ronel Tolmay, geçtiğimiz hafta kurtarma emri vererek, bu durumun ülkenin tarihinde kara bir leke olarak anılmasını istemediğini belirtti. Hükümetin kurtarma operasyonu için yaklaşık 12 milyon rand (634 bin dolar) harcaması gerektiğini söyledi.
BİR DERİ BİR KEMİK
Madencilerin aileleri ve dostları, Stilfontein madeninde derme çatma bir makara sistemi kurarak gıda paketleri gönderiyor ve zor durumda kalan madencileri kendi imkanlarıyla yüzeye çıkarmaya çalışıyor. Ancak kurtarma süreci oldukça zahmetli ve bir kişiyi yüzeye çıkarmak dört saat kadar sürüyor. İki kurtarılan madenciye ait videolarda, madencilerin bir deri bir kemik kaldığı görülüyor. Kurtarılan madencilerin hepsinin polis tarafından tutuklandığı bildiriliyor. Özel bir şirket olan Maden Kurtarma Servisi, hükümetin yardımıyla operasyonu sürdürüyor. Ancak Mantashe, operasyonun masraflarını maden sahibinin karşılaması gerektiğini ifade etti. İnsan hakları örgütü lideri Mzukisi Jam ise hükümetin anayasal sorumluluklarını yerine getirmediğini belirterek, “Dünyada insan haklarının savunucusuyuz ama aynı özeni kendi insanımıza göstermiyoruz” dedi.
