Rapora göre geleneksel medyada haberleri takip sayısı düştü. Haber almada sosyal medya platformlarından TikTok ilk defa X’i geçti. Diğer yandan dünyada haber okumayan, dinlemeyen ve izlemeyenlerin sayısı artıyor. Bunun en önemli nedeniyse yayımlanan haberlerin depresif, acımasız ve sıkıcı bulunması.
Rapora göre dünyada her 10 kişiden yaklaşık dördü (yüzde 39) haberlerden uzak durduğunu söylüyor. Bu oran 2017’de yüzde 29’du.
Raporun yazarları, Ukrayna ve Ortadoğu’daki savaşların, insanların haberden uzak durmak istemesine katkıda bulunduğunu söylüyor.
Raporda vurgulanan bir diğer nokta da, haberden kaçınma düzeyinin rekor derecede yüksek seviyeye ulaşması.
Seçimler genel ilgiyi artırsa da eğilim aşağı yönlü
Bu yılki rapor için YouGov araştırma şirketi 47 ülkede 94 bin 943 yetişkinle görüştü.
Görüşmeler, dünya çapında milyarlarca kişinin ulusal ve bölgesel seçimler için sandık başına gittiği bir dönemde yapıldı.
Rapor için yapılan araştırmada, ABD dahil birkaç ülkede seçimlerin haberlere ilgiyi artırdığı ancak genel eğilimin aşağı yönlü olmaya devam ettiği tespit edildi.
Dünya çapında yapılan araştırmaya katılanların yüzde 46’sı, haber takibiyle çok ya da aşırı derecede ilgili olduklarını söyledi.
2017’de bu oran yüzde 63’tü.
TRT Haber‘in rapordan aktardığına göre kadınların ve gençlerin, etraftaki haber yoğunluğundan dolayı kendilerini yorgun hissetme olasılıkları daha fazla.
Rapor için yapılan araştırma, haberlere güvenin yüzde 40 oranında sabit kaldığını, Covid-19 oandemisi en yüksek olduğu döneme kıyasla bu oranın yüzde 4 oranında azaldığını gösterdi.
TikTok bazı ülkelerde, X’i geçti
Raporda son 10 yılda TV ve yazılı basın gibi geleneksel haber kaynaklarının izleyici kitlesinin keskin şekilde düştüğü, gençlerin haberleri internet veya sosyal medya aracılığıyla almayı tercih ettiği belirtildi.
YouTube ve WhatsApp birçokları için önemli haber kaynakları olmaya devam ediyor.
TikTok da yükselişte ve Britanya’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkelerde ilk kez X’i (eski adıyla Twitter) geride bıraktı. Britanya’da 18-24 yaş arasındakilerin yüzde 23’ü, haber takibi için TikTok’u kullanıyor.
Raporda, bu değişimlere bağlı olarak videonun, özellikle genç gruplar için internette daha önemli bir haber kaynağı haline geldiği, en çok ilgi çekenlerin kısa haber videoları olduğu kaydedildi.
Yapay zekaya şüphe artıyor
Raporun baş yazarlarından Nic Newman’a göre tüketiciler, kullanımı kolay olduğu ve çok çeşitli alanda ilgi çekici içerik sunduğu için videoyu benimsiyor. Ancak birçok geleneksel haber merkezinin kökleri hala yazılı metin temelli bir kültüre dayandığı için bu haber merkezleri, hikaye anlatımlarını yeni tekniklere uyarlamakta zorlanıyor.
Raporda belirtilen bir diğer nokta da, yayıncılar için haber podcastinin parlak bir nokta olduğu.
Ancak podcast hala genelde öncelikle iyi eğitimli izleyicilerin ilgisini çeken ‘azınlık etkinliği’ olarak nitelendiriliyor.
Raporda, yapay zekanın özellikle siyaset veya savaş gibi ciddi konularda habercilikte nasıl kullanılabileceği konusunda kamuoyunda yaygın şüphe olduğu da vurgulanıyor ve şu tespite yer veriliyor:
“Yapay zekanın deşifre ve çeviri gibi perde arkası görevlerde, gazetecilerin yerine geçmek yerine desteklenmesinde kullanılması daha fazla rahatlık sağlıyor.”
Türkiye’de durum ne?
Türkiye’de haberler daha çok online takip ediliyor. Haber kaynağı olarak internetin kullanım oranı yüzde 70. Bu rakama sosyal medya platformları da dahil.
Televizyon yüzde 56, sosyal medya yüzde 45, yazılı basınsa yüzde 19 ile son sırada yer alıyor.
Türkiye’de en popüler sosyal medya platformları sırasıyla Youtube (Yüzde 60), Instagram (Yüzde 59) Whatsapp (Yüzde 62), Facebook (Yüzde 45), X (Yüzde 29), Tiktok (Yüzde 20).
Bu platformların haber için kullanım oranıysa Youtube (Yüzde 38), Instagram (Yüzde 38) Whatsapp (Yüzde 29), Facebook (Yüzde 27), X (Yüzde 22), Tiktok (Yüzde 10).
