NATO’da Türkiye’nin rahatsız olacağı düzenlemeleri de kapsayan reform planına Almanya ve Fransa’dan tam destek geldi. Bu arada NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Pompeo ve Çavuşoğlu arasında karşılıklı sert suçlamalar yapıldı.
NATO’ya üye 30 ülke dışişleri bakanları, dün NATO Genel Merkezi’ne video konferans yöntemiyle bağlanarak, sanal bir toplantı gerçekleştirdi. NATO Dışişleri Bakanları Toplantısının ikinci gün oturumu bugün devam edecek.
NATO’da reform planıyla ilgili Salı günü başlayan resmi görüşmelerin ardından ortak bir açıklama yapan Almanya ve Fransa dışişleri bakanları NATO’nun modernleştirilmesini öngören yeni stratejik konsepte tam destek verdiklerini açıkladı. Planlanan değişiklikler arasında vetonun zorlaştırılması da var.
Uzmanların NATO’nın yeni yapılanmasıyla ilgili hazırladığı önerilere “sınırsız” destek verdiklerini vurgulayan Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, güvenlik ve savunma politikaları güçlendirilirken buna ittifakın “merkezi transatlantik platformu” özelliğinin de dahil olduğuna dikkat çekti.
Maas ve Le Drian, NATO içinde güvenlik politikalarında yalnız hareket ettiği için eleştirilen Türkiye’den ise doğrudan bahsetmedi, ancak ortak açıklamada, ortak değer ve ilkelerin önemine işaret edildi ve “21’inci yüzyılda güvenlik gelecekteki zorluklara karşı ortak yanıtlar bulup bulamayacağınıza bağlıdır” denildi.
REFORM PLANINDA NELER VAR?
NATO’daki işbirliğini iyileştirmeyi ve daha hızlı kararlar alınmasını öngören reform planı, uzmanların hazırladığı 138 öneriden oluşuyor. Ancak sunulan önerilerde Türkiye’nin karşı çıkabileceği düşünülen maddeler var. Bunlardan biri NATO üyesi olmayan AB ülkelerinin devlet ve hükümet başkanlarının NATO zirveleri çerçevesinde yapılan görüşmelere davet edilmesi. Bu ülkeler arasında Güney Kıbrıs’ın da bulunması nedeniyle bu önerinin Türkiye’yi rahatsız edeceği düşünülüyor.
Türkiye’nin karşı çıkabileceği düşünülen bir diğer öneri de NATO’da alınan ortak kararların veto edilmesinin zorlaştırılması. İttifak içindeki karar alma sürecinin hızlandırılması için yapılan öneri, siyasi görüşmelerin artırılmasını ve görüşmelerin sadece NATO merkezinde değil üye ülkelerde de yapılmasını kapsıyor.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg tarafından görevlendirilen eski Almanya Savunma Bakanı Thomas de Maiziere ve eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wess Mitchell eş başkanlığındaki bağımsız grup, “NATO’nun nasıl daha güçlü hale gelebileceği” hakkında hazırladıkları 138 tavsiye içeren 67 sayfalık raporu sunmuştu.
NATO dışişleri bakanları toplantısında Salı günü görüşülmeye başlayan planla ilgili nihai kararı ise NATO devlet ve hükümet başkanları verecek. NATO dışişleri bakanlarının ilk kez tartıştığı rapor Perşembe günü kamuoyuna duyurulacak.
POMPEO VE ÇAVUŞOĞLU ARASINDA KARŞILIKLI SUÇLAMALAR
Dışişleri bakanları toplantısında ABD ve Türkiye karşılıklı olarak birbirine sert ifadeler kullandı.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Ankara’yı, Akdeniz’de müttefikleriyle gerginliği arttırmak ve Rus yapımı bir hava savunma sistemi alarak adeta Kremlin’e hediye vermekle suçladı.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise, Pompeo’yu, ‘Avrupalı müttefiklere telefon açıp Türkiye karşıtı bir cephede toplamak, bölgesel çatışmalarda körü körüne Yunanistan’dan yana taraf tutmak ve Türkiye’ye Patriot hava savunma sistemi satmayı reddetmekle’ suçladı.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu
Ayrıca Çavuşoğlu, Türkiye’nin IŞİD’le savaştığı bir ortamda ABD’nin Suriye’deki “terörist oluşumları” desteklediğini yine ABD ile Fransa’nın Dağlık Karabağ’da Ermenistan’a destek vererek çatışmayı daha da kötüleştirdiğini dile getirdi.
“DOĞU AKDENİZ MEKANİZMASI BAŞARILI OLDU”
Dışişleri Bakanları’nın sanal buluşmasının ardından bir basın toplantısı düzenleyen Genel Sekreter Stoltenberg, Türkiye ile Yunanistan arasında Doğu Akdeniz’deki krizi yatıştırmak ve askeri bir kazayı önlemek amacıyla kurdukları “ayrıştırma usulleri mekanizmasının” başarılı olduğunu açıkladı.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg
Stoltenberg, tansiyonun yatışmasının yanı sıra sorunun da çözümü için bu mekanizmayı güçlendirmeyi planladıklarını söyledi.
Doğu Akdeniz’de iki NATO üyesi ülke arasında “doğrudan iletişim kanallarını” açtıklarını ve böylece her iki tarafın planladığı pek çok askeri operasyonun iptal edildiğini kaydeden Stoltenberg, “Doğu Akdeniz gerginliğine NATO’nun bulduğu çözüm mekanizması gösterdi ki, oturup konuştuğumuzda tansiyonu düşürmeyi ve güven yaratmayı başarıyoruz. Mekanizma kuruldu, çalışıyor. Karşılıklı bilgi değişimi var, iletişim kanalları açık. Bugün her iki bakana da bu mekanizmayı daha da güçlendirmek için hazır olduğumuzu söyledim” dedi.
