İran’ın Cenevre’deki Birleşmiş Milletler (BM) Büyükelçisi cuma günü yaptığı açıklamada, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndan insani yardım geçişini “kolaylaştırmayı ve hızlandırmayı” kabul ettiğini açıkladı.
Ali Bahreyni, nükleer tesislerinin hava saldırılarıyla vurulduğu gün Tahran’ın BM’den gelen insani yardım ve tarım sevkiyatlarının kritik su yolundan geçmesine izin verilmesi talebini kabul ettiğini söyledi.
Yardım planı, bir ay süren savaşın ardından deniz taşımacılığının tıkandığı noktada ilk atılım olacak.
Piyasalar ve hükümetler büyük ölçüde engellenen petrol ve doğal gaz tedarikine odaklanmışken, gübre kısıtlaması tüm dünyada çiftçiliği ve gıda güvenliğini tehdit ediyor.
Bahreyni X’te yaptığı açıklamada, “Bu önlem İran’ın insani yardım çabalarını destekleme ve temel yardımların ihtiyaç sahiplerine gecikmeden ulaşmasını sağlama konusundaki kararlılığını yansıtmaktadır,” dedi.
BM daha önce İran savaşının yardım dağıtımı üzerindeki dalgalanma etkilerini ele almak üzere bir görev gücü oluşturduğunu duyurmuştu.
Duyuru, İran devlet medyasının iki nükleer tesisin saldırıya uğradığını açıklamasından birkaç saat sonra geldi.
Tahran’a karşı yürüttüğü kampanyayı “tırmandırma ve genişletme” tehdidinde bulunan İsrail, saldırının sorumluluğunu üstlenirken İran da hemen misilleme tehdidinde bulundu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump’a atıfta bulunarak X’te, “Saldırı, POTUS’un diplomasi için uzattığı son tarihle çelişiyor,” diye yazdı. “İran İsrail’in işlediği suçların bedelini AĞIR ödeyecek.”
IRNA’nın bildirdiğine göre İran Atom Enerjisi Kurumu, Arak’taki Shahid Khondab Ağır Su Kompleksi ve Yazd Eyaletindeki Ardakan sarı kek üretim tesisinin hedef alındığını söyledi.
Saldırıların herhangi bir can kaybına yol açmadığı ve herhangi bir kirlenme riski bulunmadığı belirtildi. Arak tesisi İsrail’in geçtiğimiz Haziran ayında düzenlediği saldırıdan bu yana faaliyet göstermiyor.
Sarı kek, ham cevherden yabancı maddeler çıkarıldıktan sonra uranyumun konsantre edilmiş halidir. Ağır su nükleer reaktörlerde moderatör olarak kullanılır.
İsrail ordusu daha sonra ham maddelerin Yezd tesisinde zenginleştirme için işlendiğini ve saldırının İran’ın nükleer programına büyük bir darbe olduğunu söyledi.
IRNA’nın haberine göre Devrim Muhafızları İran’ın misilleme yapacağı uyarısında bulundu. Devrim Muhafızları’nın Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanı Seyid Mecid Musevi, X’te yaptığı paylaşımda ABD ve İsrail’e bağlı şirketlerin çalışanlarının işyerlerini terk etmeleri gerektiğini söyledi.
“Bu kez denklem artık ‘göze göz’ olmayacak, sadece bekleyin,” dedi.
Bu Haberlerdeİlginizi Çekebilir
Ancak BM atom gözlemcisi, saldırı haberlerinin ortaya çıkmasının ardından “itidal” çağrısını yineledi.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) X’te yaptığı açıklamada, “UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, herhangi bir nükleer kaza riskinden kaçınmak için askeri itidal çağrısını yineliyor” dedi ve sahalardaki “saha dışı radyasyon seviyelerinde artış olmadığını” bildirdi.
Diplomatik gerilim
Aralarında Pakistan ve Türkiye’nin de bulunduğu çeşitli ülkelerden diplomatlar ABD ve İran elçileri arasında doğrudan bir görüşme organize etmeye çalıştılar.
Fransa’da toplanan G7 dışişleri bakanları da resmi olarak nüfusa ve altyapıya yönelik saldırıların derhal durdurulmasını istedi.
Bu arada, yaklaşık 2 bin 500 deniz piyadesi taşıyan ABD gemileri bölgeye yaklaştı ve 82. Hava İndirme’den kilit mevzileri ve havaalanlarını güvence altına almak için düşman topraklarına inmek üzere eğitilmiş en az bin paraşütçü Orta Doğu’ya gönderildi.
Bununla birlikte, Dışişleri Bakanı Marco Rubio G7 toplantısı sırasında ABD’nin İran’daki hedeflerinin çoğunun “planlananın ilerisinde” olduğunu ve “bunları herhangi bir kara birliği olmadan başarabiliriz” dedi.
