Irak Başbakanı Haydar el İbadi, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) özerkliğinin son bulacağını, peşmerge güçlerinin de ya Irak ordusunun bir parçası haline geleceğini ya da bölgede küçük bir yapıya dönüştürüleceğini söyledi.
2012 yılında Ankara ve Erbil arasında imzalanan bir anlaşmayla IKBY’deki petrol sahalarından Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na petrol taşıyan bir boru hattı kurulmuş, Bağdat yönetimi IKBY’nin tek başına bu tür uluslararası anlaşmalara imza atmasının Irak anayasasına aykırı olduğunu söylemişti.
Türkiye o dönemde Bağdat ve Erbil arasında yaşanan gerilimi ‘Irak’ın iç meselesi’ olarak tanımlayarak tarafların konuyu diyalog yoluyla çözmesi yönünde çağrılar yapmıştı.
İbadi, peşmerge güçlerinin kontrolü altında bulunan ve Türkiye – Irak arasında yer alan tüm sınır geçişlerinin kontrolünün de Bağdat’a devredilmesi gerektiğini ifade ederek, sembolik birkaç sınır geçişinin merkezi yönetime verilmesiyle tatmin olmayacaklarını söyledi.
‘IKBY dipsiz kuyuya dönüşmemeli’
İbadi’nin röportajda dikkat çektiği bir diğer nokta ise Irak Şam İslam Devleti’ne (IŞİD) karşı ABD ile işbirliği yapan peşmerge güçlerinin geleceği oldu.
Erbil yönetiminin ‘300.000 peşmerge var’ iddiasını gerçekçi bulmadığını ifade eden İbadi, “Kürdistan’daki birçok yetkili bana küçük bir silahlı gücün bulunduğunui kalanların ise evlerinde oturduğunu söylüyor” dedi.
Federal hükümet çatısı altında görev yapacak peşmege güçlerini maaşa bağlamaya hazır olduğunu ifade eden İbadi, “Eğer kendi küçük yerel silahlı güçlerinin olmasını istiyorlarsa, bu silahlı güç çok kalabalık olamaz. Bu silahlı gücün parasını da kendileri ödemeli. IKBY, federal hükümet tarafından yapılan ödemeler için dipsiz kuyuya dönüşmemeli” diye konuştu.
İbadi ayrıca Erbil yönetiminin yaptığı harcamaların merkezi yönetim harcamalarıyla aynı standartlarda denetlenmesini istediğini ifade etti.
Cockburn: Kürtlerin destekçisi kalmadı
İbadi’yle görüşmesinden elde ettiği izlenimleri aktaran Patrick Cockburn ise eğer Irak Başbakanı’nın taleplerinin tümü yerine getirilirse IKBY’nin özerkliğinin fiilen ortadan kalkacağını ifade ediyor.
“Iraklı Kürtlerin bu taleplere karşı çıkması kolay olmayacak çünkü Kerkük olayının ardından kendi içlerinde bölünmüş vaziyetteler” diyen Cockburn, İbadi’nin eli,ni en çok güçlendiren konuyu ise şöyle özetliyor:
“1980 yılından bu yana ilk kez Kürtler tüm komşu ülkelerin desteğini kaybetmiş durumdalar. ABD ise Iraklı ve Kürt müttefiklerinin birbirine düşmesini endişeyle izlemenin dışında bir pek şey yapmıyor. [Mesud] Barzani Washington’ı hesapsızca Erbil ve Bağdat arasında bir seçim yapmaya zorladı. ABD’nin Irak devletini tercih edeceği başından belliydi.”
