Bugün yayımlanan İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch/HRW) raporu, Sudan iç savaşında yer alan iki tarafın da kadınlara tecavüz ettiğini ortaya koydu.
Ailesinin önünde veya hastanede cinsel saldırıya uğrayanların da bulunduğunu belirten ABD merkezli sivil toplum kuruluşu, toplu tecavüz sonrasında yaşanan ölümleri de raporladı.
Yaşları 9’dan 60’a kadar uzanan en az 262 kurbandan bazılarının hapsedilerek defalarca tecavüze uğradığı da bildirildi.
Sudan ordusuna karşı savaşan paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) ülke yönetimiyle yaptığı anlaşma, 15 ay önce çökünce yeniden çatışmalar başlamıştı.
Savaş yüzünden bölgeye gidemeyen HRW araştırmacıları, sağlık görevlisi ve sosyal hizmet uzmanı gibi görevlerde Sudanlı kadınlarla çalışmış 42 kişiden aldığı bilgilerle bu raporu hazırladı.
HRW, HDK’nin kontrolündeki bölgelerde meydana gelen olaylara odaklanıldığını belirtirken iki tarafın da tecavüzden geri kalmadığını vurguladı. Ordu Omdurman kentinin kontrolünü geri kazandıktan sonra meydana gelen cinsel saldırı olaylarına işaret edildi.
Raporun genelinde bahsedilen vakalar arasında şunlar da var: Tecavüzün ardından sosyal medyada yardım isteyip sonrasında intihar eden kız çocuğu, kendi evlerinde 4 kızıyla birlikte defalarca tecavüze uğrayan kadın, üç kuşaktan kadının birlikte tecavüze uğraması…
HRW, iki tarafın da doktor, hemşire ve acil yardım görevlilerini tehditlerle alıkoyduğunu da bildirdi.
Ordunun HDK kontrolündeki yerlere sağlık yardımı ulaştırılmasını engellediği vurgulandı.
HDK milislerinin cinsel saldırıya uğrayanlara yardıma koşan sağlık çalışanlarına tecavüz ettiği aktarıldı.
Raporla ilgili bir açıklama yapan HDK, ellerinden geldiğince bu tarz olayları engellemeye çalıştıklarını savundu.
Sudan Dışişleri Bakanlığı ise yönetime dair suçlamaların gerçekleri yansıtmadığını öne sürdü. Kendileriyle HDK’nin aynı kefeye konmasına da itiraz geldi.
Soykırımdan sonra sular durulmadı
2003’te Darfur’da gerçekleşen soykırım nedeniyle dönemin Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlu bulunmuştu.
2019’da yoğun protestolarla sona eren Beşir döneminin ardından yarı askeri yarı sivil bir hükümet kurulmuş ancak darbe yapan iki general yönetimi devralmıştı.
Yönetimi ele geçiren Sudan ordusu lideri Orgeneral Abdülfettah Burhan ve HDK lideri General Muhammed Hamdan Dagalo arasındaki anlaşmazlığın geçen yıl nisanda sıcak çatışmaya dönüşmesiyle yeni bir iç savaş başlamıştı.
BM’den kıtlık uyarısı
Diğer yandan Birleşmiş Milletler (BM) Sudan’da 23 milyon kişinin yeterli gıdaya erişimi olmadığını, 750 bin kişininse kıtlığın eşiğinde bulunduğunu bildiriyor.
Geçen hafta konuşan BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Sudan halkının “en kötü senaryoyla” karşı karşıya olduğunu söyledi.
Dujarric, Sudan insani yardım planı için gerekli olan yıllık 2,7 milyar doların sadece yüzde 30’unun fonlandığını da belirtti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da ülkedeki her 5 kişiden birinin acil durum seviyesinde gıda güvensizliği yaşadığını vurgulamıştı.
Doğu Afrika ülkesi Sudan, orduyla HDK arasında 15 aydır süren çatışmalar nedeniyle dünyanın en büyük yerinden edilme ve açlık kriziyle mücadele ediyor.
Çatışmalardan doğrudan etkilenerek hayatını kaybedenlerin sayısı 16 bin olarak tespit edilse de sağlık sisteminin çöküşü sebebiyle gerçek rakamın çok daha fazla olduğu düşünülüyor.
BM Uluslararası Göç Örgütü’ne göre, Sudan’da savaşın başladığı Nisan 2023’ten bu yana 7 milyon 720 bin 119 kişi ülke içinde yerinden edildi.
