Bir ızdırabın meyvesi: Kopenhag Büyük Cami

TR724 yazarlarından Gazeteci Hasan Cücük’ün haberi şöyle, Yıl 2006.. Peygamber Efendimize (sav) hakaret içeren karikatürlerin etkisinin zirveye çıktığı günler. Tunuslu Abdulhamid Hamdi, koltuğunda Danimarka’nın resmi kanalı DR’de akşam haberlerini seyrediyor. Karikatür kriziyle ilgili bir haberde, imam, papaz ve hahamın görüşlerine yer verilir. Abdulhamid Hamdi, haberi izlerken üzüntüsü bir kat daha artar. Çünkü; papazın çok iyi bir kiliseden, hahamın çok iyi bir sinegogdan çekilen görüntüleri haberde yer alırken, imamın sıradan ne olduğu belli olmayan bir lokalden görüntüsü yayınlanır. ‘Neden İslam’a ve Müslümana yakışan bir camimiz yok’ diyen Abdulhamid Hamdi, bunun ızdarabıyla harakete geçer.

Danimarka’da çalmadık müslüman teşkilat kapısı bırakmaz ama aradığı desteği bulamaz. Bu kez yurtdışına giderek derdini anlatmaya çalışır. Beklediği desteği bulamayıp, ümidini kaybetmeye başladığında bir yolunu bulup Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani ile görüşür. Abdulhamid Hamdi’yi dinleyen Emir Al Sani ‘Siz arsayı bulun, projeyi hazırlayın tüm masraflarını ben karşılayacağım’ der. Kopenhag’daki Hamad Bin Khalifa Civilisation Center, cami ve kültür merkezleriyle Avrupa’da başka örneği olmayan bir yapı.

19 Temmuz 2014’de açılan Hamad Bin Khalifa Civilisation Center veya halk arasında söylenen yaygın adıyla Kopenhag Büyük Cami, Türk asıllı Metin Aydın’ın mimarlığında 2 yılda tamamdı. 150 milyon krona (20 milyon Euro) malolan caminin tüm masrafını Qatar Foundation aracılığıyla Katar Emiri karşıladı. Danimarka’nın ilk minareli ve kubbeli camide, erkekler bölümünde 750, kadınlarda 350 kişi namaz kılıyor.

İskandinavya mimarisi ve estetiğinin önplana çıktığı caminin bu özelliğini görevlilerden Kdüs Hamdi, ‘Kopenhag’a bir Fas’taki veya Suudi Arabistan’daki bir camiinin birebir kopyasını yaptırmak istemedik. Madem cami Danimarka’da olacaktı; bu ülkenin mimarisi ile İslam mimarisinin buluştuğu bir yapı olmalıydı’ diyor.

Camide İskandinavya sadeliği ve şıklığı dikkati çekiyor. Caminin renk seçiminde ilginç bir yola başvurmuşlar. İnşaat devam ederken davet ettikleri 150 gazeteci, yazar ve entellektüele 3 renk arasından hangisinin caminin rengi olması gerektiğini sormuşlar. En çok oyu alan rengi seçmişler. Kdüs Hamdi, ‘Çoğu onların tercihini dikkate almayacağımızı sandı ama yanıldılar’  diyerek, Danimarkalılarında benimseyeceği bir yapı ortaya koymak için ciddi şekilde çalıştıklarını ifade ediyor. Caminin iç süslemesii Fas’tan gelen bir ekip yaparken, Endülüs cami süslemesi örnek alınmış. Çini sadece mihrapta kullanılmış. Endülüs sanatı tercihi sadeliği ve Avrupalı olmasından dolayı tercih edilmiş. Binanın yapımında birinci sınıf ürünler kullanılmış. Kaliteden ve estetikten asla taviz verilmemiş.

 
 Camide herşey düşünülmüş demek yanlış olmaz. Sakatlar ve yaşlılar için asansör var. Tekerlekli sandalye ile gelenler rahatlıkla abdest alma imkanına sahip. ‘Temizlik imandan gelir’ düsturunca abdest alan her kişi için bir havlu var. Havluyu kullanan kirli sepetine atıyor. Camide halının altına döşenen özel bir sinyal sistemi ile sağırların imamı duyması sağlanıyor. Bu sistem, sağırların kulaklıklarına sinyal vererek namazda imama rahatlıkla uyuyorlar. Haliların özelliği ise yanmaz olmasıdır.

Camilerde genelde kadınlar ihmal edilir. Kopenhag Büyük Cami’de adeta bayanlara ‘pozitif ayrımcılık’ yapılmış. Caminin mahvil katı tamamen kadınlara ayrılmış. Ayrı bir kapıdan camiye giren kadınlar, çocuklarıyla geldiğinde rahat etsinler diye dışarıya ses geçirmeyen çocuk odası yapılmış. Burada oyuncaklarla oynayıp, televizyon seyreden çocuklar namaz kılan veya vaaz dinleyen annesini rahatsız etmiyor. Kadınlara ait özel toplantı salonları mevcut.

Hamad Bin Khalifa Civilisation Center, cami ve kültür merkezinden oluşuyor. Caminin alt katında 300 kişilik konferans salonu, kütüphane ve danışma bulunuyor. Kültür merkezi bölümünde gençler ve yaşlılar için salonlar ile toplantı odaları bulunuyor. Toplumdan izole bir hayat süren yaşlıların can sıkıntısından uzaklaşıp, sohbet odası akranlarıyla dertleşiyor. Gençleri zararlı alışkanlıklardan uzak tutup, eğitime devam etmeleri sağlanıyor. Ders yardımı yapılıyor. Kültür merkezi bölümünde küçük bir sinemada bulunuyor.

İbadethane ve kültür merkezlerinin olduğu Hamad Bin Khalifa Civilisation Center’de fitness salonu da düşünülmüş. Fitness salonunu bir gün kadınlar, bir gün erkekler kullanıyor. Kültür merkezinin altında bulunan restoran ise kiraya verilmiş. Caminin tüm masraflarını Katar Emiri karşılamış. Kopenhag Büyük Vakıf tarafından işletilen caminin giderleri restorandan, kapalı araba parkından ve konferans salonu ve lokallerin kirasından elde edilen gelirden karşılanıyor.

Kopenhag’ın merkezinde Müslümanlara yakışır bir camii olan Hamad Bin Khalifa Civilisation Center’e Danimarkalıların ilgisi oldukça fazla. Caminin açıldığı 3 günde toplam 30 bin kişi ziyaret etmiş. Bunların büyük bölümünü Danimarkalılar oluşturuyor. Çok sayıda lise ve üniversiteden öğrenciler ziyarete geliyor. Bir ızdırabın  meyvesi olan cami, mimarisi, temizliği ve dizaynıyla gözkamaştırıyor.

Kaynak: TR724