Letonya, Litvanya ve Estonya liderleri, Belarus’taki tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından, yeni bir “özgür ve adil” seçim düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Üç ülkenin başbakanı ortak açıklamalarında, yeni seçimlerin uluslararası gözlemcilerle yapılması gerektiğini belirtti.
9 Ağustos’taki seçimleri Cumhurbaşkanı Alexander Lukaşenko’nun kazanmasının ardından, ülkede büyük protesto eylemleri düzenlenmişti.
Oylamada, yaygın usülsüzlükler yapıldığı iddiaları gündeme gelmiştii.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dışişleri bakanları seçim sonuçlarında “hile yapan” Belaruslu yetkililere yönelik yeni ambargolar konulması konusunda uzlaştı. ABD’de seçikleri “adil ve özgür olmadığı” gerekçesiyle kınadı.
Merkezi Seçim Komitesi, 1994’ten bu yana iş başında olan Lukaşenko’nun, oyların yüzde 80,1’ini aldığını, ana muhalefetin adayı Svetlana Tikhanovskaya’nın ise yüzde 10,12 oy alabildiğini duyurmuştu.
Ancak Tikhanskovkaya, oyların düzgün sayılmadığını ve yüzde 60 ila 70 oy aldığını iddia ediyor.
Lukaşenko’ya karşı eylemler de sürüyor. Cumartesi günü başkent Minsk’te binlerce kişi toplandı.
Tikhanovskaya seçim sonuçlarını kabul etmemesinin ardından, Litvanya’ya gitti. Ana muhalefet lideri, çocuklarını da güvenlikleri için oylamadan önce Litvanya’ya gönderdiğini belirtti.
Litvanya ve Letonya, daha önce de, protestoculara karşı şiddetin durması ve sivil toplum üyeleriyle bir ulusal konsey kurulması şartıyla, Belarus’taki krizde arabuluculuk yapabileceklerini söylemişti.
Eylemlerde neler yaşandı?
Muhalif eylemciler, başkent Minsk’te geçen haftaki protestolarda hayatını kaybeden bir protestocunun cenazesi için toplandı.
Binlerce kişi, Alexander Tarakovski’nin öldüğü, metro istasyonunun önünde bayraklarını salladı, çiçek bıraktı ve mumlar yaktı.
Başkentte Pazar günü de bir “Özgürlük Yürüyüşü” yapılması planlanıyor.
Eylemler, Tikhanovskaya’nın, ülke çapında barışcıl eylemler yapılması çağrısını izliyor.
Bu arada, devlet medyası da Lukaşenko’nun son durumu Rusya lideri Vladimir Putin ile görüştüğünü duyurdu.
Tartışmalı seçimlerin ardından, 6700 kişi tutuklandı ve birçok eylemci güvenlik güçlerinin kendilerine işkence yaptığını söyledi.
