Alman ilaç ve kimya devi Bayer, yabani otlara karşı kullanılan glifosat maddesinin kansere yol açtığı gerekçesiyle ABD’de hakkında açılan davaları kapatmak için 7,25 milyar dolar uzlaşma teklif etti.
Dava konusu, Bayer’in Roundup adlı yabani otla mücadele ilacı. Söz konusu ilaç Türkiye’de de satılıyor. Dünya genelinde yaygın kullanılan pestisitlerden olan glifosat, olası zararları konusunda en çok tartışılan tarım ilaçlarından.
Bayer, 2018’de ABD’li tarım şirketi Monsanto’yu satın almasının ardından Monsanto’nun geliştirdiği Roundup ilacı nedeniyle kanser olduklarını iddia edenlerin açtığı davalarda milyarlarca dolar tazminat ödemeye mahkûm edilmişti.
İlk üç davadaki astronomik tazminatların ardından Bayer’e ürettiği tarım ilacının içeriğindeki glifosat nedeniyle kansere yakalandığını söyleyen 125 bine yakın kişi dava açmıştı.
Şirket, 2020’de 10 milyar 900 milyon dolar ödeme karşılığında davaların dörtte üçüyle anlaşmıştı. Yeni teklif 65 bin davayı kapsıyor.
Ödeme 21 yıla yayılacak
Şirket, Salı günü Missouri, St. Louis’deki eyalet mahkemesine sunduğu uzlaşma teklifinin, 21 yıla kadar finanse edilen uzun vadeli bir tazminat programı oluşturacağını açıkladı.
Uzlaşma, davaların büyük bir bölümünü kapsıyor, ancak bir hakimin onayını ve asgari sayıda davacının katılımını gerektiriyor.
Teklif, Bayer’in sorumluluk veya hata kabul ettiği anlamına gelmezken “fazla oranda” davacının uzlaşmayı reddetmesi halinde şirket teklifi geri çekebilecek.
Reuters’a konuşan davacıların avukatları, “anlaşmanın ileriye dönük en iyi yol olduğunu” söyledi. Ödemeler, ilaca maruz kalma, teşhis yaşı ve kanser türünü dikkate alan kademeli bir sistemle belirlenecek. Avukat Eric Holland’a göre, davacılar 198 bin dolar veya daha fazla ödeme alabilecek.
Dava Yüksek Mahkeme’de
Bayer daha önce ABD Çevre Koruma Ajansı’nın Roundup’ı kanser uyarısı olmadan onaylamasının eyalet mahkemelerinde açılan davaları geçersiz kılacağı gerekçesiyle dosyaları ABD Yüksek Mahkemesi’ne götürmüştü.
Yüksek Mahkeme dosyayı uzlaşmadan bağımsız Nisan ayında inceleyecek. Şirket lehine karar verilmesi durumunda davacılar yine de paralarını alabilecek. Alehyte karar verilmesi halinde de uzlaşma, Bayer’i daha fazla para ödemekten koruyacak.
