Almanya ile Türkiye arasındaki kriz henüz sonlanmamışken iki ülke arasındaki ‘kirli pazarlıklar’ tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Kamuoyunda yükselen itirazlar sonrası Alman Dışişleri Bakanlığı da konuya ilişkin açıklama yapmak zorunda kaldı. Almanya’nın operasyon için “Son derece endişeli” olduğuna vurgu yapılırken, Almanya Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel de yeni hükümet kurulana kadar, Türkiye’ye satılan tankların modernizasyonu gibi kritik konularda karar alınmayacağını duyurdu.
Öte yandan bu silah pazarlıklarının Türkiye’de tutuklu Alman vatandaşlarının serbest bırakılması karşılığında kullanılacağı da gelen yorumlar arasında. Alman Dışişleri Bakanının Deniz Yücel’in tahliyesi karşılığında Türkiye’ye silah satışını yapabileceklerini açıklaması bunu doğrular nitelikteydi.
Konuyu yakından takip eden Deutsche Welle Türkçe ise bir süredir Alman Leopar Tankı’nın Afrin operasyonunda kullanılmasına dair yorumları haberleştiriyor. Muhalefet partileri Sol Parti ve Yeşiller Türkiye’ye silah ihracatının topyekün sonlandırılmasını talep ediyor.
Peki, hükümetlerin satılan silahların kullanım alanlarına müdahale yetkisi var mı, Almanya’nın bundan sonra ne yapabilir? DW Türkçe’den Nalan Sipar, Orta Doğu’daki silahlanma ve Almanya’nın silah ihracatı konusunda araştırmalar yürüten Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) uzmanlarından Pieter Wezeman’a bu konuyu sordu.
Wezemann, satılan silahların yanlış yönde kullanılmasını engellemenin ya da kontrolünü sağlamanın hükümetlerin sorumluluğunda olduğunu söylüyor. Ancak bunun engellenemeyeceği görüşünü dile getiriyor.
Alman silahlarının, Afrin operasyonunda kullanılmasının Almanya’nın Suriye’de takip ettiği güvenlik politikalarına aykırı bir durum olduğunu vurguluyor Wezemann ve ekliyor:
“Bunu durdurmanın bir yolu, Almanya’nın bu ülkelere silah arzını sonlandırması olur. Alman hükümeti anlaşmalara uymayan ya da silahların kimlerin eline geçeceği konusunda anlaşmaları ihlal eden ülkeler konusunda yaptırım uygulamayı deneyebilir. Diğer yandan diplomatik baskı da gündeme gelebilir.”
Almanya’nın Türkiye’ye silah ihracatını askıya almaktan yana olduğunu söyleyen uzmana göre, bu durumun iki ülke arasında silah ticareti konusunda derin bir iz bırakacağı görüşünde…
Alman silah üreticisi Rheinmetall şirketinin bir süredir Türkiye’de fabrika kurma planları olduğu biliniyor. Son gelişmeler, bu planlar rafa kaldırılmış olabileceğini öngörüyor. Wezemann’a göre de, şu anda bu planlara Alman hükümeti tarafından yeşil ışık yakılmayacak. Ancak bu ileriki dönemlerde değişebilir. Böyle bir karar sonrası ise Türkiye’nin bunu Almanya’nın artık güvenilir bir tedarikçi olmadığı şeklinde yorumlayabileceğine dikkat çekiyor.
