Bu anlaşmaya, savaştan zarar gören Ukrayna’nın, yaz aylarından önce silah alımı ve yeniden yapılanma için yaklaşık 3 milyar euro almasına imkan tanınacak.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinden bu yana Moskova Merkez Bankası’nın 210 milyar euro tutarındaki varlığı, başta Belçika’daki “Euroclear” emanetçisi (yediemin) olmak üzere AB içinde dondurulmuş durumda.
AB Konseyi’ndeki görüşmelere başkanlık eden Belçika’nın sosyal medyada paylaştığı mesaja göre, anlaşma üye ülke büyükelçilerin haftalık olağan toplantısında “ilke” olarak kabul edildi.
Brüksel uzun süredir bu fonlardan elde edilen ve yıllık 3 milyar euro civarında olduğu tahmin edilen faizin Ukrayna’nın yeniden inşa masrafları için kullanılmasını savunuyor.
AB’de daha sonra bu paranın bir kısmının Kiev’in askeri harcamalarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi görüşü benimsendi.
G-7’nin de desteğini alan bu plan, Ukrayna’ya yönelik ABD Kongresi tarafından kısa süre önce kabul edilen 89 milyar euro tutarındaki yardım paketine rağmen Kiev’in Moskova karşısında askeri alanda gerilediği bir döneme denk geldi.
Ukrayna yönetimi, AB’nin faiz ödemelerini kendisine vermenin dışında daha da ileri gitmesi ve Rusya’nın savaşın maliyetini ödemesini sağlamak için Moskova’nın varlıklarına tamamen el koyulup Kiev’e vermesini istiyor.
AB ülkelerinden ve Avrupa Merkez Bankası’ndan yetkililer ise varlıklara tamamen el koymanın yararsız ve gelecekte tehlikeli bir emsal oluşturabileceği ya da euronun güvenli bir para birimi olarak itibarına zarar verebileceği yönündeki endişelerini dile getiriyor.
Müzakereler ayrıca, varlıkların ne kadarının Euroclear tarafından yönetim ücreti olarak alıkonulacağı konusundaki endişeler nedeniyle de uzun bir süre sekteye uğradı; bu rakam başlangıçta yüzde 13 gibi yüksek bir orandı.
Belçika’nın Brüksel merkezli menkul kıymet saklama kuruluşunun elde ettiği karı vergilendirme hakkı bulunuyor.
Belçika Başbakanı Alexander De Croo, Ukrayna’ya doğrudan 1,5 milyar euro gönderme sözü verdi.
Ancak bu miktarın, Euroclear’ın kayıtlarında dondurulmuş merkez bankası varlıkları bulundurarak kazandığı faizin mevcut kurumlar vergisi yasasının uygulanması sonucu elde edildiği tahmin ediliyor.
Anlaşmanın içeriği
Nihai anlaşma Euroclear’ın teşvik olarak yüzde 0.3’ü elinde tutmasına izin verirken, fonların getirisinin yüzde 90’ı Ukrayna’nın silah satın almasına yardımcı olmak üzere Avrupa Barış Fonu aracılığıyla gönderilecek.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen daha önce Ukrayna’nın mekanizma kapsamındaki ilk fonların gelirini temmuz ayına kadar alabileceğini söylemişti; ancak hesaplama Euroclear’in varlıkları resmi olarak ayırdığı şubat ayından itibaren yapılacak.
AB büyükelçileri bugün ayrıca Ukrayna’nın AB hibe ve kredilerinden oluşan 50 milyar euroluk ayrı bir kaynaktan fon alabilmesi için yapması gereken reformlar üzerinde de resmen anlaşmaya vardı.
