SGK verilerine göre, 2005-2024 arası ‘iş kazası ve meslek hastalığı’ nedeniyle işçi ölümleri sayısı 27 bin 695 iken aynı nedenlerle gelir bağlanan dosya sayısı 52 bin 455 oldu.
BirGün yazarı Aziz Çelik, SGK’nın güncel verilerini derleyerek iş cinayetlerine dair bir yazı kaleme aldı. Son 9 yıldaki iş cinayetlerinin bilinenin iki katı olduğunu vurgulayan Çelik’in yazısından öne çıkan kısım şu şekilde:
“Davalar ve müfettiş incelemeleri yılları alabiliyor. Bu nedenle iki SGK verisi arasında bire bir yıl bazlı bir karşılaştırma yapmak mümkün değil. Ancak uzun dönemli bir karşılaştırma mümkün. Uzun dönemli toplam ve yıllık ortalama ölüm oranları arasında çarpıcı farklar ortaya çıkıyor. 2005-2024 döneminde açıklanan toplam işçi ölüm sayısı 27 bin 695 iken iş kazası ve meslek hastalığı sonucu gelir bağlanan dosya sayısı 52 bin 455’tir. Aradaki fark 24 bin 760’tır. 2005-2024 arasında yıllık ortalama ölüm sayısı bildirimlerde 1385 iken dosya sayısında 2623’e ulaşıyor. Bu yaklaşık iki katı demek (1,9 kat). Bu açıklanabilir bir fark değil. SGK’nın açıkladığı (ham) iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm sayıları gerçeği yansıtmıyor.
SGK tarafından kamuoyuna açıklanan ve üzerinden uluslararası karşılaştırmalar yapılan iş kazası ve meslek hastalığı sonucu işçi ölümleri istatistikleri ciddi eksik ve hatalarla maluldür. SGK istatistikleri kesinleşen iş kazası ve meslek hastalığı ölüm geliri dosya sayılarına göre revize edilmeli ve karşılaştırmalar buna göre yapılmalı. Aynı revizyon ve karşılaştırmayı İSİG Meclisinin de yapması yararlı olacaktır.
İş cinayetlerinin yıllara göre dalgalanma göstermekle birlikte ciddi bir artış eğiliminde olduğu görülüyor. Tabloda yer alan veriler beş yıllık hareketli ortalamalar olarak hesaplandığın da iş cinayetlerinin ciddi bir tırmanış gösterdiği görülüyor. Örneğin beş yıllık hareketli ortalamalara göre 2009 yılında 1156 olan bildirim sayısı 2024 yılında 1609’a yükseldi. Paralel biçimde resmi dosya sayısı da 1844’ten 3031’e yükseldi.
İş cinayetleri (iş kazaları ve meslek hastalıkları) sonucu ölüm sayıları bilinen ve kamuoyuna açıklanan sayıların iki katına ulaşıyor. Bu aldatmacaya son verilmeli. Gerçek iş cinayeti verileri iğneyle kuyu kazılarak elde edilebiliyor. SGK şeffaf ve açık biçimde bu verileri kamuoyuna açıklamalı. İş cinayetleriyle mücadelenin ilk yolu verilerin doğru olarak saptanması ve açıklanmasıdır.”
