Bolu Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel’deki yangını değerlendiren İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Uzmanı Dr. Rüştü Uçan, bu tür binaların yangın yükünün doğru hesaplanması, uygun önlemlerin alınması ve gerekli izinlerin de buna göre verilmesi gerektiğini söyledi.
Sağlık Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre yangında 76 kişi öldü, biri ağır olmak üzere 51 kişi de yaralandı. 17 yaralı taburcu edildi, 34’ünün tedavisi hastanelerde devam ediyor.
‘Toplu bulunulan yerlerde dış cephe yangına dayanıklı olmalı’
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Uçan otel, hastane, üniversite ve okullar gibi toplu halde insanların bulunduğu yerlerde dış cephelerin, özellikle yangına uzun süre dayanabilen malzemelerden yapılması gerektiğini söyledi.
Uçan otomatik söndürme sistemlerinin bulunmasının da önemli olduğunu belirtti.
Binanın projesi ve kaçış yollarının önceden kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Uçan şöyle devam etti:
“Ne yazık ki, mevcut durumda gerekli kriterlerin yeterince sağlanmadığı görülüyor. İtfaiye tarafından bir kez kontrol edildikten sonra bırakılmamalı.
Yılda en az bir kez bu kontroller yapılmalı. Gerekirse, güvenliği sağlayamayan binaların 300 ya da 500 kişiyi barındırması engellenmeli.“
‘Binanın arkasına ulaşılamaması büyük problem’
Yangın çok kısa sürede başlangıç noktasından çatıya kadar ulaşarak hızla büyüdü. Yangının hızlı yayılmasının sebebi, yanma sırasında hava ısınıyor ve ısınan hava yukarı doğru hareket ediyor.
Bu sıcak hava, enerjisiyle birlikte yükselerek yanıcı olan her şeyi birkaç dakika içinde tutuşturabiliyor. Otelde ahşap malzeme kullanıldığını belirten Uçan, şunları söyledi:
“Otelde kullanılan malzeme de ahşap. Ahşap malzemeler için yanmayı tamamen önlemek mümkün olmasa da geciktirmek için çeşitli yöntemler uygulanabiliyor.
Ancak burada bu önlemler alınmamış gibi görünüyor. Binalar da oldukça eski yapılar. Kaçış nasıl yapılmış? Yangından kurtulmayla ilgili ne tür önlemler alınmış? Onları da bilemiyoruz.
Binanın arkasına ulaşılamaması büyük bir problem. Proje neye göre yapılmış? O projede bunun da önleminin alınmış olması lazımdı.”
Tahliye planlarına uygun projelendirilmiş olmalı
Uçan ayrıca özetle şu konulara dikkat çekti:
- Yeni binalarda bazen süslü bir giriş yapmak adına itfaiye giriş yüksekliğinden daha alçak girişler yapılıyor. Bu kesinlikle olmamalı. İtfaiye ekipleri geldiğinde bu tür düşük girişler, müdahaleyi zorlaştırıyor. Giremediklerinde, o alanı kırıp geçmek zaman alabilir ve güç olabilir.
- Yangın durumunda, binanın arkasına ulaşmak için önceden bir çalışma yapılmış ve uygun yollar oluşturulmuş olmalı.
- Oteller, okullar, hastaneler gibi toplu halde insanların bulunduğu binaların mutlaka itfaiye tarafından tahliye planlarına uygun şekilde projelendirilmesi ve bu projelerin onaylanmış olması gerekir. Bu tür yerlerde çok sayıda insan bir arada bulunabiliyor ve böyle durumlarda güvenlik önlemleri büyük önem taşıyor.
- Ayrıca, bu ve benzeri bölgelerde en az iki araçlık bir itfaiye ekibi bulundurulmalı. Oteller bu konuda gerekli tedbirleri almalıdır. Bölgede iki araçlık itfaiye ekibini otel veya oteller desteklemeli.
- Toplum olarak yangınla ilgili yeterli tecrübemiz yok. Yangın sırasında insan psikolojisiyle hızlı ve düşünmeden kararlar alınabiliyor. Atlamak gibi. Ancak tehlikeli sonuçlara yol açabiliyor.
- Oda eğer yangın alanından uzaksa, kapının altını ıslak havluyla kapatıp, pencereden işaret vererek tahliye ekiplerini beklemek daha güvenli bir seçenek olabilir. Bununla birlikte, yangın odaya sirayet etmişse maalesef seçenekler sınırlı.
Atlamak son çare!
- İtfaiye gelene kadar, eğer odanızda yangın başlamamışsa, öncelikle odanın perdelerini sökün ve halıları geriye doğru iterek yangının ilerlemesini engelleyin. Oda kapınızın altını ıslak bir bez veya havluyla kapatarak duman girişini önleyin.
- Daha sonra pencereye çıkarak yardım işareti verin ve tahliye için bekleyin. Unutmayın, üç metreden daha fazla yükseklikten düşme durumunda ölüm riski artabilir. Yüksekten atlamadan önce dikkatli olun ve en son çare olarak değerlendirin.
*Bu tür yangınlarda ateş çok hızlı yayıldığı için “Çantamı alayım, cüzdanımı alayım?” gibi düşüncelere girilmemeli. “Tahliye edin!” dendiği anda hemen tahliye edilmeli.
