Bekçilere getirilen yetkilere yönelik tartışmalar sürerken, yapılan yasal düzenleme sonrası bekçilere verilen yetkileri mercek altına alan Av. Cesim Parlak, önemli ayrıntılara dikkat çekti.
‘BEKÇİLER, BEKAR KADININ EVİNİ GÖZETLEYEBİLECEK’
KRT’nin haberine göre, Av. Parlak konu ile ilgili değerlendirmesinin devamında “Böylesine hassas bir konuda değerlendirme yapıp harekete geçme yetkisi verilen bekçiler, ilk okul ile lise mezunu seviyesinde eğitimli ve hayat tecrübesi olmayan kişilerdir. Söz konusu düzenleme uyarınca çarşılarda, park ve bahçelerde, yürüme, gezinti ve eğlence alanlarında uygunsuz buldukları her türlü davranışa müdahale edebilir duruma gelmişlerdir. Ayrıca düzenlemede “fuhuş yapıldığından şüphe edilen yerler” şeklinde ifade edilen yerlerin soyutluğu nedeniyle bekçilerin mahallede her bekâr veya yalnız yaşayan kadının evini gözetleyebilmesinin önü açılmıştır. Böyle keyfi bir uygulama sonucu doğuracak düzenleme nedeniyle mahallelerde huzurun, güvenin sağlanması amacı ile getirilen bekçiler mahalleye geleni gideni gözetleyecek, ‘namus bekçiliği’ veya ‘ahlak polisliği’ gibi görevler üstleneceklerdir” diye konuştu.
‘KEYFİ UYGULAMALARA YOL AÇABİLECEK NİTELİKTE’
Av. Parlak, bekçilerinin önleyici ve koruyucu görev ve yetkilerinin de yasa ile düzenlendiğini kaydederek “Söz konusu maddenin 1 fıkrasının ç bendi; kamu düzenini bozacak mahiyetteki gösteri, yürüyüş ve karışıklıkların önlenmesi amacıyla bekçilere önleyici tedbir alma yetkisi vermektedir. İşbu bentte belirtilen eylemlerin gerçekleştirilirken hangi durumun ‘kamu düzenini bozacak mahiyette’ olacağı ve hangi durumların ‘karışıklık’ teşkil edeceği de belirsizdir. Kanunda düzenlenen bu durum da bekçilerin keyfi uygulamalarına yol açabilecek bir düzenlemedir. Yine aynı maddenin g bendinde bekçilere halkın sükûn ve istirahatini bozanları ve başkalarını rahatsız edenleri engellemek görevinin tevdi edildiği görülmekte olup bu düzenlemedeki ‘engellemek’ sözcüğünün ne tür tedbirleri içerebileceği de belirsiz ve keyfi uygulamaya yol açabilecek niteliktedir” değerlendirmesinde bulundu.
‘KAMU GÜCÜNÜN KÖTÜYE KULLANILMASI SONUCUNU DOĞURABİLİR’
Yasal düzenlemenin kritik düzenlemelerinden birinin, bekçilere zor ve silah kullanma yetkisinin verilmesi olduğunu hatırlatan Av. Parlak, şunları kaydetti: “Bekçilerin eğitim seviyeleri, deneyimleri ve yalnızca 3 aylık bir eğitim süreci geçirecekleri göz önüne alındığında verilen bu yetkiler keyfilik, aşırılık ve kamu gücünün kötüye kullanılması sonucunu doğurabilecektir. Çarşı ve mahalle bekçilerinin getirilme amacının nüfusun artması, alanların genişlemesi sonucu insanların mahallelerinde güvende hissetmesi olduğu unutulmamalıdır. Bekçilere böylesine keyfiliğe açık yetkiler verilmesi, kolluğun yapacağı hak ihlallerinin önünü açmıştır.”
ANAYASA’YA AYKIRI
Av. Cesim Parlak, bekçilere verilen ‘arama yetkisi’nin ise Anayasa’ya aykırı olduğunu belirterek “Önceden hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınan yetkili merciin önceden yazılı emri olmadıkça, düzenlemede sayılan özel sınırlama sebeplerinden birisine dayanılarak, kişinin üstünde veya aracında kaba arama, sıvazlama veya yoklama yapılması Anayasa’ya aykırı olacaktır” dedi.
