Eski ABD başkanı Donald Trump, mülklerinin değerleriyle ilgili açılan soruşturmada ifade vermek için gittiği New York Başsavcılığı’nda anayasaya dayanarak konuşmama hakkını kullanmak istediğini söyledi.
Trump, ifade vermek için başsavcılığa girdikten yaklaşık bir saat sonra yazılı bir açıklamayla şunları dedi: “Danışmanımın tavsiyesi üzerine ve diğer tüm sebeplerden dolayı, ABD Anayasası’nın 5’inci Maddesi uyarınca her vatandaşa tanınan haklar ve ayrıcalıklar kapsamında, soruları yanıtlamayı reddettim.”
Bunun üzerine kendisine, “Eğer masumsan niye 5’inci maddeye başvuruyorsun” diye sorulduğunu belirten Trump, şunları dedi:
“Bu sorunun cevabını biliyorum ama aileniz, şirketiniz ve etrafınızdaki tüm insanlar, avukatlar, savcılar ve sahte haber medyası tarafından desteklenen siyasi güdümlü asılsız bir cadı avının hedefi haline geldiğinde, başka seçeneğiniz yok.”
ABD Anayasası’nda 5’inci madde (Fifth Amendment) olarak bilinen hak, kişinin kendi aleyhine olabilecek durumlarda yetkililere ifade vermeyi reddederek susma hakkını ifade ediyor.
Hukuk uzmanları, Trump’ın ifade vermesi halinde olası hukuki ve cezai sorumluluğun kapısını açabileceğine ve söylediği her şeyin potansiyel bir cezai davada, aleyhine kullanabileceğine dikkat çekiyor.
Ancak diğer yandan, 5’inci maddeye dayanarak ifade vermemesinin de aynı şekilde açılabilecek bir cezai yargılama sırasında jürinin, soruları yanıtlamaktan kaçındığı için kendisine karşı ‘olumsuz çıkarım’ yapma ve aleyhine karar verme riskini artırdığı kaydediliyor.
NE OLMUŞTU?
New York Başsavcısı Letitia James, Trump Organization isimli şirkete ait gökdelenler ve golf sahaları gibi varlıkların değerinin 10 yıldan fazla süredir finansal tablolara yanlış yansıtılarak vergi kaçırıldığını iddia ettiği üç yıldan fazla süren soruşturma kapsamında Trump ve çocuklarını ifade vermeye çağırmıştı.
Trump ve avukatları her seferinde karara itiraz etmiş, başsavcılığın istediği belgelerin kendilerinde bulunmadığını beyan etmişti.
Uzun bir sürecin ardından iki hafta önce, New York Eyalet Temyiz Mahkemesi soruşturmayla ilgili Trump’ın mahkemeye gelerek ifade vermesi gerektiği kararını onaylamıştı.
Bir gün sonra da federal bir yargıç, New York Başsavcılığının kendisi hakkında yürüttüğü soruşturmayı durdurmak için Trump’ın mahkeme kararı çıkartma girişimini olumsuz yanıtlamıştı.
Trump’ın çocukları Donald Jr. ve Ivanka Trump, ilgili soruşturma kapsamında daha önce ifade vermiş, Trump’ın da geçen ay ifade vermeyi planladığı ancak eski eşi Ivana Trump’ın ölümü nedeniyle bunun ertelendiği bildirilmişti.
‘Truth Social’ ismini verdiği sosyal medya uygulamasından dün gece açıklama yayınlayan Trump, şunları söyledi: “Yarın ırkçı New York başsavcısını göreceğim. ABD tarihindeki en büyük cadı avı sürüyor. Büyük şirketim ve ben her taraftan saldırıya uğruyoruz. Muz cumhuriyeti!”
Açıklama, Trump’ın Florida’daki Mar-A-Lago malikanesinin önceki gün, devlet arşivlerinde saklanması gereken gizli belgelerin dışarı çıkarılmasıyla ilgili yürütülen bir soruşturma kapsamında Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ajanlarınca basılarak yaklaşık dokuz saat aranmasının ardından gelmişti.
