Kabinede yapılan son değişimin Türkiye’de iç siyasetteki olası etkileri tartışılıyor. Önümüzdeki dönemde siyasetin daha da sertleşip sertleşmeyeceği, CHP üstündeki baskının arttırılmasıyla paralel şekilde anayasa değişikliği ve erken seçim hesaplarının nasıl şekilleneceği önemli olacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kabinede aylardır beklenen revizyonu gece yarısı Resmi Gazete’de yayımlanan kararlarla hayata geçirdi. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya görevden alınırken yerlerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek Adalet Bakanlığına, Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi ise İçişleri Bakanlığına atandı.
Bu değişiklik, Ankara kulislerinde aylardır konuşulan kabine revizyonunun bir parçası olarak görülüyor.
Siyaset daha mı sertleşecek?
Siyaset kulislerinde bu değişiklik genel olarak Erdoğan’ın yargı ve iç güvenlik politikalarını daha katı bir çizgiye çekme hamlesi olarak değerlendiriliyor.
Bunun en önemli yansımasının da CHP ile ilgili olacağı tahmin ediliyor.
Akın Gürlek’in Adalet Bakanı olarak Hakim ve Savcılar Kurulu başkanı sıfatıyla tüm atamalarda etkili olacağını belirten CHP’li siyasetçiler, CHP ile ilgili şu anda istinaf aşamasında olan “mutlak butlan davası” gibi devam eden yargı süreçlerinde Gürlek’in etkisinin hissedileceği öngörüsünde bulunuyor.
DW Türkçe’ye konuşan CHP’li yetkililere göre Gürlek’in bakan olarak atanması ile İstanbul’un ardından Ankara yargısı da kontrol altına alınmaya çalışılacak ve bu nedenle yeni dönem siyasette çok daha sert geçecek.
CHP’li bir yetkiliye göre Türkiye siyasetinde “daha sert bir döneme” giriliyor ve bu kendini sadece yargı alanında hissettirmeyecek. Yeni atanan İçişleri Bakanı Çiftçi’nin Yerlikaya’ya kıyasla “daha sert” olduğu yorumu yapan bir yetkiliye göre, bundan sonra toplumsal olaylarda göstericilere daha sert uygulamalar görülebilir.
Akın Gürlek’in Adalet Bakanlığı’na atanması ile birlikte CHP’lileri endişelendiren en önemli hususların başında çeşitli dosyalardan tutuklu durumdaki belediye başkanları için görüş izni alınması konusu oluşturuyor.
DW Türkçe’nin konuştuğu CHP’li üst düzey bir yetkili cezaevleri izinleri konusunda Gürlek’in eski bakan Yılmaz Tunç’a zaman zaman sinirlendiğini ve bu kadar çok izin verilmesinin doğru bulmadığını aktardığını söyleyerek, yeni dönemde izin konusunun sorun oluşturabileceğini belirtiyor.
Bu arada Ankara kulislerinde yeni Bakan Çiftçi’nin Bilal Erdoğan’a yakın olduğu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın partinin ardından İçişleri ve valileri de oğlu Bilal Erdoğan’a göre şekillendirmekte olduğu konuşuluyor.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel de Deniz Baykal’ın anmasında yaptığı konuşmada, Akın Gürlek’in Adalet Bakanı olarak atanmasına tepki göstererek şunları kaydetti:
“İktidara yürüyoruz ama kolay olmuyor. Parti, siyasi tarihimizin en büyük saldırısıyla karşı karşıya. Yarın sabah bu sabahtan daha zor olacak. Buna kimsenin şüphesi olmasın. Ama kimsenin de şüphesi olmasın; ülke en ağır saldırı altındayken ülkeyi işgalden kurtarıp bu ülkeye cumhuriyet ve demokrasi hediye edebilmiş bir partinin kararlılığı ve mücadelesi, bugünlere de damgasını vuracak. Teslim olmayacağız, boyun eğmeyeceğiz.”
CHP kurultayı iptal davası, dokunulmazlıklar mı sırada?
Sadece CHP’de değil diğer partilerdeki bazı siyasetçilerde de yeni bakanların “daha katı” tutum alacağı beklentisi bulunuyor. Sayıları az olmakla birlikte bazı siyasetçiler ise Gürlek’in Adalet Bakanlığı koltuğuna oturtularak bir nevi ödüllendirildiğini ancak eski görevinden “daha pasif” bir pozisyona oturtulduğu yorumları yapıyor.
Ancak çoğunluk Türkiye siyasetini ve özellikle CHP’yi daha zor zamanların beklediği görüşünde.
CHP dışındaki bir muhalefet partisinin üyesi CHP eski Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Özgür Özel’in kazandığı CHP kurultayının iptaline ilişkin ısrarından vazgeçmediği bilgisi vererek Yılmaz Tunç’un “mutlak butlan” davası ile ilgili iktidarın istediği sonucu sağlayamadığını ve bu nedenle Gürlek ile “Ankara’da yarım kalan bir hikâyeyi tamamlamak isteyebileceklerini” belirtiyor.
Bu siyasetçiye göre önümüzdeki dönemde halen TBMM’de bulunan fezlekeler işleme alınarak başta Özgür Özel olmak üzere CHP’li siyasetçilerin dokunulmazlıklarının kaldırılması eskisinden daha yoğun bir şekilde gündeme getirilebilir.
Revizyon erken seçim habercisi mi?
Bu arada İçişleri ve Adalet bakanlıkları gibi devletin en önemli iki bakanlığındaki nöbet değişimini artık seçim sathına girildiği şeklinde yorumlayanlar da çoğunlukta.
CHP’ye göre kabine değişikliği aynı zamanda seçim sürecine dönük bir stratejinin parçası. DW Türkçe’ye konuşan CHP’li bir siyasetçi son değişimi “Türkiye fiilen seçim sürecine girdi. Ancak bu süreç projeler üzerinden değil, muhalefeti parçalama ve baskılama üzerinden yürütülecek gibi görünüyor” sözleriyle okuyor.
CHP dışındaki partiler de bu revizyon ile erken seçimin kendini hissettirdiği yorumunda birleşiyor.
DW Türkçe’nin konuştuğu muhalefet partilerinden deneyimli bir siyasetçi, yapılan değişikliklerin yalnızca teknik bir revizyon olmadığını, siyasi iklimi doğrudan etkileyecek bir sürecin başlangıcı olduğuna dikkat çekiyor.
Aynı siyasetçi Gürlek’in atanması ile ilgili tabloyu “Artık bütün Türkiye’yi İstanbul yapacaklar. İşin özü bu” sözleriyle yorumlarken, Türkiye’nin “seçim sath-ı mailine girdiğini” belirtiyor. Yargıtay ve Danıştay’da Yüksek Seçim Kurulu üyeliklerine yönelik seçimlere işaret eden bu siyasetçiye göre Gürlek’in adalet bakanı olması “seçimin kurumsal zeminini şekillendirme hamlesi.”
Bu arada eski AKP Milletvekili Hüseyin Kocabıyık da X hesabından yaptığı yorumda Gürlek’in Adalet Bakanı olması için “Bunun tek bir anlamı var” diyerek erken seçimi işaret etti.
KAYNAK: DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE – GÜLSEN SOLAKER
