Karayipler’de son yüzyılın en şiddetli kasırgalarından olan Melissa, 28 Ekim’de Jamaika’yı vurduktan sonra bugün de Küba’yı etkisi altına aldı.
Jamaika kıyılarını saatte yaklaşık 300 kilometreyi bulan hızla vuran kasırganın şiddeti salı akşamı kısa süreliğine azalsa da, yeniden kategori 4 seviyesine çıktı.
Kasırga bugün Küba kıyılarına saatte 200 kilometreyi bulan hızla ulaştı.
Şiddetli rüzgarların ardından Jamaika’da da aşırı yağış uyarıları yapılıyor.
Melissa, Jamaika’nın bilinen tarihi boyunca karşı karşıya kaldığı en güçlü kasırga.
Yetkililer halka sığındıkları yerlerde kalmaları uyarısı yaptı. Ülkenin üçte birinde elektrik kesilmiş durumda.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tropikal siklon uzmanı Anne-Claire Fontan, “Durum felaket boyutunda” diyerek, fırtına dalgalarının dört metreye kadar ulaşabileceği uyarısında bulundu, “Jamaika için kesinlikle yüzyılın fırtınası” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, “gerekirse Jamaika’ya yardım göndermeye hazır olduklarını” açıkladı.
Ada ülkesinden gelen fotoğraflarda ağaçların köklerinden söküldüğü, evlerin hasar gördüğü, hastane çatılarının uçtuğu görülüyor. Su baskınları nedeniyle timsahların da normal yaşam alanlarından yerleşim bölgelerine gidebileceği uyarıları yapılıyor.
Kasırga kuzeye doğru ilerlerken, Jamaika’nın bazı bölgelerinde 76 cm yağış bekleniyor. Adanın 2,8 milyon nüfusunun %70’i kıyı şeridine 5 km mesafe içinde yaşıyor.
Melissa Kasırgası’nın Küba’yı, ülkenin ikinci büyük kenti olan Santiago de Cuba’dan vuracağı tahmin ediliyor.
Kübalı yetkililer yaklaşık 500 bin kişinin güvenli yerlere tahliye edildiğini açıkladı.
Dünya genelinde bugüne kadar Melissa’dan daha güçlü yalnızca iki kasırga kayıtlara geçmişti: 2015’te Meksika’yı vuran Patricia ve 1979’daki Tip Tayfunu.
Karayip adasında kasırganın tüm etkisi görülmeden üç kişi “bağlantılı nedenlerle” yaşamını yitirmişti, toplam can kaybına dairse henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nde de dört kişi su baskınları nedeniyle hayatını kaybetti.
Uzmanlar, kasırganın yavaş ilerlemesinin bazı bölgelerde uzun süreli sağanak yağışlara yol açabileceği, bunun da ölümcül sel ve toprak kayması riskini artırdığı uyarısında bulunuyor.
2005’te ABD’nin New Orleans eyaletini vuran ve Melissa’yla neredeyse aynı güçte olan Katrina Kasırgası 1.392 kişinin ölümüne ve 125 milyar dolarlık hasara yol açmıştı.
‘Eşi benzeri görülmemiş bir fırtına’
Jamaika Başbakanı Andrew Holness, kasırganın karaya ulaşmasına az süre kala alçak bölgelerde zorunlu tahliye emri verdi.
Ülke genelinde sığınaklar aktif hale getirildi ve tüm devlet okulları uzaktan eğitime geçti.
Turistler ise otellerin konferans odalarına kurulan geçici yataklara yerleştirildi.
Jamaika Enformasyon Bakanı Dana Morris Dixon, BBC’ye yaptığı açıklamada, hükümetin “daha önce hiç görülmemiş türde bir fırtınaya” hazırlık için elinden gelen her şeyi yaptığını söyledi.
Ekim ayının hali hazırda yağışlı bir dönem olduğunu hatırlatan Bakan Dixon şunları söyledi:
“Toprak şu anda zaten çok doygun. Bu kadar fazla yağış alırsak, çok geniş çaplı sel baskınları ve dağlık alanlarda heyelanlar yaşanacak.”
‘Jamaika’da yaşayan hiç kimse böyle bir şeyi deneyimlemedi’
Meteorolog ve kasırga gözlemcisi Cappucci, “Jamaika’da hiç kimse, şu anda yaşanacak olan şeye benzer bir deneyim yaşamadı” dedi.
Beşinci kategorideki kasırgaların nadiren karaya ulaştığını da hatırlatan Cappucci, “Bu kadar güçlü bir kasırganın yeryüzünde bir yere doğrudan çarpması son derece nadir” dedi.
Neden Melissa bu kadar tehlikeli ve etkili bir kasırga?
Melissa, son derece güçlü, geniş alanı etkileyen ve yavaş hareket eden bir kasırga.
Bunun birkaç nedeni var:
- Sıcak deniz suları:
Kasırgalar enerji kaynağını sıcak deniz yüzeyinden alır. Batı Karayipler’deki su sıcaklığı şu anda yaklaşık 30°C, yani mevsim ortalamasının 2-3 derece üzerinde. Bu da fırtına sistemine fazladan enerji sağlıyor.
- Rüzgâr kesmesi eksikliği:
Kasırganın çevresindeki atmosferik rüzgârlar yükseklikle birlikte çok değişmiyor. Bu da kasırganın dağılmak yerine büyümesine olanak tanıyor.
Normalde rüzgâr kesmesi fazla olduğunda fırtınalar zayıflar, ancak bu durumda Melissa günlerdir güç kazanmaya devam ediyor.
- Yavaş ilerleme:
Kasırgayı yönlendiren “yönlendirici rüzgârlar” oldukça zayıf.
Bu da fırtınanın yalnızca saatte 4 mil (6,4 km/s) hızla ilerlemesi anlamına geliyor.
Yani aynı bölge üzerinde uzun süre kalarak aşırı yağış ve yıkıcı rüzgâr etkisini artırıyor.
