Bugün Ankara’da Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 22. Olağanüstü Kurultayı toplanıyor. Gündemde genel başkanlık, Parti Meclisi (PM) ve Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) için güven oylaması var. Cuma günü Yüksek Seçim Kurulu (YSK), bir CHP delegesinin “tam kanunsuzluk” iddiasıyla kurultayın iptali başvurusunu reddetti; böylece seçim hukukuna göre kurultayın yapılmasının önünde engel kalmadı.
Kurultay ve İstanbul İl Kongresi’nin iptaline ilişkin açılan davalar, CHP’yi yeni bir kurultay sürecine getirmişti. Bu tartışmanın yargı ayağında, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’ndeki kurultay ana dosyası 15 Eylül’deki duruşma sonunda 24 Ekim 2025’e ertelendi. Mahkeme, İstanbul 38. İl Kongresi’ne ilişkin hukuk ve ceza dosyaları ile delege listelerini istedi. Bu adım, Ankara ve İstanbul’daki yargı süreçlerinin birbirini doğrudan etkilediği bir evreye girildiğini gösteriyor.
CHP kurultayı ve İstanbul il kongresinin iptali için yedi ay içinde 12 dava açıldı. DW Türkçe, CHP’yi yeni bir kurultaya ve İstanbul kongresine götüren yargı sürecini altı soruda derledi.
Hangi davalar nerede birleştirildi?
CHP’nin 4-5 Kasım 2023’te gerçekleştirdiği 38. Olağan Kurultay ve 6 Nisan 2025’teki 21. Olağanüstü Kurultayı’na ilişkin Ankara’da toplam altı dava açıldı.
İlk dava CHP İzmir delegesi Hatip Karaaslan tarafından 14 Şubat 2025’te Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (2025/66 esas) açılmıştı. Karaaslan’dan bir gün sonra Hatay eski belediye başkanı ve kurultay delegesi Lütfü Savaş, 18 Şubat 2025’te Levent Çelik, 3 Mart’ta Yılmaz Özkanat, 27 Mart’ta Kamile Bahar Önal 38. Olağan Kurultay’ın iptali için ayrı ayrı dava açtı.
Kamile Bahar Önal 27 Mart’ta açtığı davayla, Hatip Karaaslan ve Yılmaz Özkanat ise 24 Nisan’da açtıkları ikinci bir davayla 21. Olağanüstü Kurultay’ın da iptalini talep etti.
Bu davaların hepsi ilk açılan 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde birleştirildi. Başvurularda ağırlıkla kurultayların iptali, Merkez Yönetim Kurulu (MYK), PM ve YDK’nin tedbiren görevden alınması ve geçici kurul atanması talep edildi. Ara kararlarda tedbir talepleri reddedildi. Sonraki duruşma 24 Ekim 2025’te.
Partinin 8 Ekim 2023’te gerçekleştirdiği İstanbul 38. İl Kongresi için ise İstanbul’da 6 dava açıldı. İlk dava 19 Mart’ta Levent Çelik tarafından İstanbul 13. Asliye Hukuk’ta, ikinci dava da 25 Mart’ta İstanbul 1. Asliye Hukuk’ta Savaş Aras tarafından açıldı.
İstanbul’da açılan dosyalar Ankara’ya nasıl geldi ve sonucu ne oldu?
Savaş Aras ve Levent Çelik’in İstanbul’da açtığı bu davalar yetkisizlik kararlarıyla Ankara’ya taşındı, Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2025/176 esas numaralı dosyasında birleştirildi. Mahkeme, 11 Eylül 2025’te her iki davayı da esastan reddetti.
İstanbul İl Kongresi’nin iptali için üçüncü dava 8 Temmuz’da Cevahir Kılıç, dördüncü dava 8 Ağustos’ta Müslim Aytaç, beşinci dava 14 Ağustos’ta Özlem Erkan tarafından, altıncı dava 2 Eylül’de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının davanamesiyle açıldı. Savcılık açtığı davanın Özlem Erkan’ın açtığı davayla birleştirilmesini istedi.
İstanbul 45. Asliye Hukuk’taki dosyada “geçici tedbir” ne oldu?
Aynı gün İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi, Özlem Erkan’ın 2 Eylül 2025’te tedbir talebini kısmen kabul etti. 3 Eylül’de ise Savcılığın kamu adına açtığı davayla ile bu dosya birleştirildi. Esas duruşma 3 Ekim 2025’te, tedbire itiraz duruşması ise 26 Eylül 2025’te yapılacak.
İstanbul’da devam eden başka dava var mı?
Cevahir Kılıç, İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (2025/222 E.) İstanbul İl Kongresi’nin iptalini istedi. 10 Temmuz 2025’te ihtiyati tedbir talebi reddedildi; duruşma günü henüz belirlenmedi.
Müslim Aytaç ise İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (2025/272 E.) açtığı davada 21 Ağustos 2025’te tedbir talebi reddedildikten sonra 8 Eylül 2025’te davadan feragat etti; dosya feragat nedeniyle kapandı.
CHP’nin kurultay ve il kongresine ilişkin açılan 11 davanın sadece birinden tedbir kararı çıktı. Özlem Erkan’ın davacısı olduğu İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmesiyle partinin İstanbul yönetimine Gürsel Tekin’in de aralarında olduğu kayyım heyeti atandı. 12. dava olan Savcılığın davanamesi İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin geçici tedbir kararından sonra açıldığı için bu davada tedbir talep edilmedi.
İptal kararı çıkarsa ne olur, kayyım mu, yeniden seçim mi?
DW Türkçe’ye konuşan CHP kurultay davası avukatı Çağlar Çağlayan, iptal halinde izlenecek yolun mahkeme gözetiminde yeni bir seçim takvimi olduğunu vurguluyor.
Çağlayan, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesine atıf yaparak, kurultay veya il kongresinde sonuca etki edecek bir usulsüzlük ya da kanuna aykırılık saptanırsa seçim hakiminin seçimi iptal edeceğini ve seçimin 30–60 gün içinde yenileneceğini belirtiyor. “Ne özel kanun olan Siyasi Partiler Kanununda ne de genel kanun olan Türk Medeni Kanunu’nda siyasi partilere kayyım atanmasına ya da önceki yönetime görevin devredilmesine dair bir hüküm yoktur” diyen Çağlayan, “Siyasi partiler kongrelerle yönetilir. Mahkeme eliyle siyasi partiler yönetilemez. Bu durum Anayasa’ya aykırıdır” diye ekliyor.
Delegeler değişti mi, aynıysa dava konusuz mu kalır?
Çağlayan, 38. Olağan Kurultay’da oy kullanan bin 366 delege ile sonraki kurultaylarda oy kullanacak delegelerin aynı olduğu bilgisini veriyor. “Yalnızca istifa, ölüm ya da ihraç nedeniyle kurultay delege sayılarında azalma olabilir” diyor. Dilekçelerde açıkça yazılmasa da taleplerin tamamı kabul edilse bile izlenecek yöntemin yine yeni bir olağanüstü kongre yapılması olduğunu söyleyen Çağlayan, “6 Nisan 2025’te toplanan 21. Olağanüstü Kurultay davayı fiilen konusuz bırakmıştır; 21 Eylül 2025’teki kurultayla bu durum yeniden teyit edilecektir” değerlendirmesini paylaşıyor.
KAYNAK: DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE – PELİN ÜNKER
