2025-2026 eğitim öğretim yılında tüm okulların açılmasının üzerinden 1 hafta geçti. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, öğretmen açığına rağmen bütçeyi işaret ederek ‘2025’te 10 bin öğretmen ataması ek yok’ dedi. ‘Eğitime hazır’ olduğu söylenen okullarda ise durum vahim. İstanbul’dan Adana’ya Urfa’dan Ordu’ya pek çok kentte okullarda öğretmen açığı, temizlik sorunu, kalabalık sınıflar ve deprem bölgesinde ise halen prefabriklerde eğitime devam ediliyor. Sadece Urfa’da öğretmen açığının 10 bine dayandığı ifade ediliyor.
İstanbul: Açık ücretli öğretmenle karşılanıyor
Evrensel’den Eylem Nazlıer’in haberine göre, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) İstanbul 9 No’lu Şube Başkanı Hüseyin Özev, en temel sorunun artan öğretmen açığının ücretli öğretmenlerle kapatılmak istenmesi olduğunu söylüyor. İlçe milli eğitim müdürlüklerinin web sitelerinde halen ücretli öğretmen alımı için başvuru çağrısı yapıldığını belirten Özev “Esenler’de bir okulun yarısı ücretli öğretmenlerden oluşuyor. Bu öğretmenler asgari ücretten düşük maaşla çalıştırılıyor” dedi. Ekonomik zorluklar nedeniyle çok sayıda öğretmenin İstanbul’u terk ettiğini anlatan Özev “Geçen yıl İstanbul’da öğretmen açığı 23 bin 747 idi. 19 bin ücretli öğretmen görevlendirilmişti. Bu yıl açık daha da katlandı” dedi. Özev, İstanbul’da sınıf mevcutlarının 35-40 arasında değiştiğini, temizlik sorununun sürdüğünü, temizlik personelinin ücretinin ise velilerden istendiği bilgisini verdi.
İzmir: 12 okuldan 2’si yapıldı
İzmir’de 30 Ekim 2020’de yaşanan depremin ardından riskli oldukları için yıkılan okulların çoğu 5 yılda yapılamamış. Bu yüzden çoğu okul birleştirilerek ikili eğitim sürdürülüyor. Eğitim Sen İzmir 4 No’lu Şube Başkanı İsmail Akyol, kentte çürük raporu verilen 12 okuldan yalnızca 2’si tamamlandı. Bazı okulların inşaatı devam ediyor, yıkılan birçok okulun inşaatına ise başlanmadı bile” diye konuştu. Bu yüzden birçok okulda halen ikili eğitimin sürdüğünü dile getiren Akyol “Bazı meslek liselerinde sınıf mevcutları 60 kişiye dayanmış durumda” dedi. Özellikle işçi ve emekçilerin yaşadığı semtlerde okulların daha kötü durumda olduğunu dile getiren Akyol “Okullarımızın neredeyse tamamında temizlik hizmetleri personel yetersizliği nedeniyle aksıyor. Bir okulumuzda çöplerin öğrenciler tarafından atıldığını biliyoruz. Bu da öğrenci sağlığı ve hijyen açısından ciddi bir sorun” tepkisini gösterdi.
Adana: Ders süresi düştü, teneffüs kısaldı
Deprem bölgesinde ise durum daha vahim. Depremin yıktığı 11 ilden olan Adana’da Eğitim Sen Şube Başkanı Cudi İmrek, halen derslerin hasarlı binalarda sürdüğüne işaret ediyor. Deprem sonrası İl Milli Eğitim Müdürlüğünün hasarlı okulların listesini paylaşıp ardından bu listeyi kaldırdığı bilgisini veren İmrek “Öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin hayatı hiçe sayılıyor” dedi. İmrek, okulların durumuna ilişkin şu örnekleri verdi: “Sıtkı Kulak Ortaokulu orta hasarlı olarak yıkıldı ama inşaatı başlatılmadı. Ramazan Atıl Anadolu Lisesi, orta hasarlı, güçlendirme kararı alınmış ama ödenek yok. Şehit Ebubekir Durmuş Ortaokulu ve Hacı Nazım Turgut İlkokulu için önce orta hasarlı denildi ardından sağlam raporu verilerek eğitime devam edildi” ifadelerini kullanarak birleştirilmiş okullarda ders sürelerinin 30 dakikaya, teneffüslerin ise 5 dakikaya düşürülerek bu okullardaki öğrencilerin eğitim hakkının gasbedildiğini söyledi.
Urfa’da öğretmen açığı 10 bin
İstanbul’dan sonra 10 bin öğretmen açığıyla ikinci sırada Urfa var. Urfa valisi bile kente en az 4 bin öğretmen ataması yapılmasını beklediklerini söyledi. Eğitim Sen Urfa Şube Eş Başkanı Murat Oruç, kentte 10 bine dayanan açığa işaret ederek “Sadece Eyyübiye ilçesinde açık nedeniyle bu hafta 1390 ücretli öğretmen göreve başladı. Aynı ilçemizdeki bir okulda 4 kadrolu öğretmen çalışırken, 16 ücretli öğretmen güvencesiz koşullarda, düşük ücretle istihdam ediliyor. Siverek’te ise 912 ücretli öğretmen görevlendirildi” dedi. Karaköprü, Haliliye ve Akçakale ilçelerinde sınıf mevcutlarının 35-40 arasında olduğuna dikkat çeken Oruç “Okullardaki temizlik sorunu sürüyor. Bu nedenle Karaköprü ilçesinde öğretmenler okulu temizlemek zorunda kaldı. Ama temizlik öğretmenlerin işi değil. Oysa kalıcı çözüm okullara kadrolu, güvenceli yardımcı personel atamaktır. Öğretmenin dersini bırakıp okul yıkaması utanç verici bir tablodur” tepkisini gösterdi.
Hatay: Emniyet Müdürlüğü lise binasında
Hatay’da öğrenciler, şantiye alanlarında ders görüyor, konteyner kentlerde yaşam sürüyor. Eğitim Sen Hatay Şube Başkanı Özgür Tıraş, depremin üstünden 31 ay geçmesine rağmen sadece Antakya’da 30 civarında konteyner kentte okulların eğitime devam ettiğini anlatarak “Kalıcı konutların yapılmaması eğitim sürecini de aksatıyor” diye konuştu. İkili eğitimin sürdüğü kentte Hatay İl Emniyet Müdürlüğünün halen Selim Nevzat Şahin Anadolu Lisesi binasını kullandığını belirten Tıraş “Kentte okul terkleri artıyor. Burada çocuklarımıza kırtasiye, ücretsiz ulaşım, temiz içme suyu, ücretsiz bir öğün yemek desteği sağlanmalı. Elektrik ve su kesintisi ile ulaşımda sorunlar sürüyor” dedi. Depremin ardından Hatay’da 210 okulun yıkıldığını hatırlatan Tıraş, yapılan okul sayısı konusunda da şeffaf bir bilgi olmadığını belirterek “Valilik 180 civarında okulun yapıldığını söylüyor. Ancak elimizde net bir sayı yok. Muhtemelen konteyner kentlerde açılan 80-90 geçici okulu da bu sayıya dahil ediyorlar” dedi.
Diyarbakır: 298 okul tadilatta
Eğitim Sen Diyarbakır 1 No’lu Şube Eş Başkanı Saliha Zorlu, en merkezi okullarda bile ücretli öğretmenlerin çalıştırıldığı bilgisini vererek öğretmen açığına işaret ediyor. Nitelikli denilen okullarda dahi ücretli öğretmen gerçeğiyle karşılaştıklarını dile getiren Zorlu “Öğretmen ihtiyacı çok fazla, bazı branşlarda da ciddi yığılmalar var. Bu tablo resen atamalara sebep oluyor, öğretmenlerin çok uzak noktalara gönderilmesine ve öğrenciler için eğitimin niteliğinin düşmesine yol açıyor” dedi. Deprem sonrası kentte 31 okulun yıkıldığını, okul birleştirmelerinin öğrencileri mağdur ettiğini dile getiren Zorlu “Sur’daki Ali Emre Ortaokulu ile Gazi Ortaokulu ise yıkım sürecinde. İnönü Ortaokulu ise geç teslim edildiği için öğrenciler başka okullara taşındı. Birleştirmeler nedeniyle bazı okullarda sınıf mevcutları 45’e yükseldi. 298 okulda halen tadilat sürüyor. Bütün yaz boyunca bekletilen tadilat işleri okullar açılınca başlatıldı. Neden ihaleler yazın yapılıp, tadilat işleri okullar başlamadan bitirilmedi? diye sordu. Temizlik sorununun da ciddi boyutlara ulaştığını anlatan Zorlu “Okullar kendi haline bırakıldı. Yeterli temizlik personeli, tuvaletlerde sabun ve tuvalet kağıdı yok” dedi.
Ordu: Eğitim tarikatların elinde
Eğitim Sen Ordu Şube Başkanı Nursen Kaymaz, kentte en az 500 öğretmen açığı olduğunu, 1100 öğretmenin ise norm fazlası olduğu bilgisini vererek “Öğretmen açığı ile norm fazlası arasında ciddi bir dengesizlik söz konusu. Bu da MEB’in plansızlığının bir göstergesi” diye konuştu. Kaymaz’a göre Ordu’daki asıl sorun, eğitim sistemi içine yerleştirilen dini yapılanmalar. Öğretmen açığı ya da hijyen sorununun elbette önemli olduğuna dikkat çeken Kaymaz “Ama en büyük sorun cemaat yapılanmaları. Özellikle kırsalda etkileri inanılmaz boyutlarda. Öyle ki, çocuklar üzerinde aileden daha etkili hale geldiler. Kız çocukları çoğunlukla cemaatlerin yönlendirdiği Kur’an kurslarında tutuluyor” dedi.
Adıyaman: Eğitim konteynerlerde sürüyor
Eğitim Sen Adıyaman Şube Başkanı Zeynal Polat, deprem sonrasın Adıyaman’da eğitimin halen prefabrik yapılarda sürdüğünü, su ve hijyen sorunlarının öğrencilerin sağlığını tehdit ettiğini söyleyerek “Kente öğretmenler sürgün niteliğinde görevlendiriliyor” dedi. MEB verilerine göre Adıyaman’da şubat 2025 itibarıyla 61, toplamda ise 92 yeni okul açıldığını belirten Polat “Ancak bu yeterli değil. Kent merkezinde 3 konteyner kentte prefabrik okullar, Gölbaşı’da mesleki eğitim merkezi (MESEM) konteynerde, fen lisesi prefabrik binada eğitim veriyor. Bazı okullar yeniden güçlendirmeye alınsa da yazın bitmesi gereken işler eğitim başladıktan da sonra sürüyor” dedi. Okullarda sağlıklı içme suyuna erişimin kısıtlı olduğunu bunun da ciddi bir sağlık sorununa yol açtığını belirten Polat “Norm fazlası öğretmenler istekleri dışında ilçeler arası sürgün gibi görevlendirilerek mağdur ediliyor. Sincik, Gerger gibi ilçelerimizde ise ücretli öğretmen istihdamı fazla” diye konuştu.
KAYNAK: EVRENSEL – EYLEM NAZLIER
