Türkiye’de yaşanan hak ihlallerinin gözden kaçmaması, kayıt altına alınması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi için çalışan Solidarity With OTHERS sosyal medya hesabından duyurduğu rapor şöyle;
Belçika merkezli İnsan hakları kuruluşu olan Solidarity With OTHERS geçen haftanın Türkiye Hak Gözlemleri raporunu yayınladı.
KEYFİ GÖZALTI VE TUTUKLAMALAR
Hafta boyunca savcılar en az 19 kişi hakkında Gülen hareketiyle irtibatlı oldukları gerekçesiyle gözaltı kararı verdi. Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu (WGAD) tarafından Ekim 2020’de yayımlanan bir görüş belgesinde söz konusu grupla bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin geniş çaplı ve sistematik olarak hürriyetinden mahrum bırakılmasının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği belirtildi. Derneğimiz 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana gerçekleşen Gülen hareketi bağlantılı toplu gözaltı uygulamalarını detaylı bir veritabanı vasıtasıyla sistematik olarak kayda geçirmektedir.
13 Mart: İzmir’de polis, AİHM Yalçınkaya kararına rağmen, kapatılan kurumlara karşı yasal eylemlere katıldıkları, Bank Asya’da hesapları olduğu ve 2016 sonrası kapatılan eğitim kurumlarında çalıştıkları gerekçesiyle Gülen hareketiyle bağlantılı oldukları iddiasıyla sekiz kişiyi ev baskınlarında gözaltına aldı.
KEYFİ YAŞAM HAKKI İHLALLERİ
11 Mart: Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla 2016 yılında KHK ile ihraç edilen eski öğretmen Gazi Bahargülü, Osmaniye’de fare zehri içerek intihar etti.
ZORLA KAYBEDİLMELER
Hafta boyunca, 2016-2018 yılları arasındaki olağanüstü hal döneminde görevinden ihraç edilen ve 6 Ağustos 2019 tarihinde ortadan kaybolduğu ihbar edilen eski kamu çalışanı Yusuf Bilge Tunç’tan bir haber alınamadı. Tunç’un ortadan kaybolması 2016 yılından bu yana yaşanan ve Türk hükümetinin dahil olduğuna dair güçlü bulgular içeren bir dizi zorla kaybedilme vakasının son örneklerinden biri oldu.
TOPLANTI VE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ
12 Mart: Ferdi Sarıkaya, İstanbul Çağlayan Adliyesi önünde, ağır tecrit koşulları ve mahpus haklarına yönelik ciddi kısıtlamalarla eleştirilen yüksek güvenlikli Y ve S tipi cezaevlerinin kapatılması talebiyle yaptığı basın açıklaması sırasında polis tarafından gözaltına alındı.
14 Mart: İstanbul’da bir mahkeme, 1990’lı yıllarda Türkiye’de gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini öğrenmek isteyen aktivist ve yakınlardan oluşan Cumartesi Anneleri’nden Ağustos 2018’de bir eyleme katıldıkları için yargılanan 46 kişinin beraatine karar verdi.
İFADE VE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
11 Mart: Türk akademisyen ve gazeteci Çiğdem Bayraktar Ör’e “cumhurbaşkanına hakaret” ve “kamu görevlisine hakaret” suçlarından bir yıldan fazla ertelenmiş hapis cezası verildi.
11 Mart: Yazar Hasan Polat, Ezilenlerin Sosyalist Partisi’ne (ESP) yönelik bir soruşturma kapsamında hakkında çıkarılan yakalama kararı nedeniyle İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’nda gözaltına alındı.
13 Mart: Türkiye Büyük Millet Meclisi, muhalif politikacıların, hak gruplarının ve hukuk uzmanlarının geniş çaplı gözetime olanak sağlayabileceği, ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceği ve potansiyel güç istismarlarına yol açabileceği yönündeki güçlü uyarılarına rağmen tartışmalı bir siber güvenlik yasasını kabul etti.
13 Mart: Türkiye’deki sekiz bağımsız online haber kuruluşu, Google’ın algoritma değişikliklerini protesto eden bir açık mektup yayınlayarak okuyucu trafiklerini büyük ölçüde azalttığını ve finansal sürdürülebilirliklerini riske attığını söyledi.
YARGI BAĞIMSIZLIĞI VE HUKUK DEVLETİ
11 Mart: 9 muhalefet milletvekilinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasını talep eden toplam 13 fezleke Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu.
12 Mart: Türk savcılar, oyuncular Halit Ergenç ve Rıza Kocaoğlu hakkında, ünlülerin menajeri Ayşe Barım’ın 2013 Gezi Parkı protestolarına karıştığı iddiasıyla yürütülen soruşturmada yalan tanıklık yaptıkları gerekçesiyle dört yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açtı.
12 Mart: Aralarında Sarıyer eski Belediye Başkanı Şükrü Genç’in de bulunduğu 12 kişi, CHP’li dört belediyenin Türkiye tarafından terör örgütü olarak tanımlanan aşırı sol militan bir örgüt olan DHKP/C’ye mali destek sağladığı iddialarına ilişkin soruşturmada tutuklandı. 2014-2016 yılları arasında kamu ihalelerinin örgüte fon aktarmak için kullanıldığı iddia edildi.
13 Mart: Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 6 Mart’ta kabul edilen ve 12 Mart’ta yayınlanan ara kararında, AİHM kararlarına atıfta bulunarak ve 2016’dan bu yana devam eden tutukluluğuna ilişkin endişelerini dile getirerek Türkiye’ye Selahattin Demirtaş’ı derhal serbest bırakması çağrısında bulundu.
KÜRT AZINLIK
14 Mart: Urfa’nın Bozova ilçesinde DEM Parti Gençlik Kolları üyesi Hüseyin Aslan, seçilmiş Siirt Belediye Başkanı’nın yerine kayyum olarak atanan Siirt Valisi hakkında yaptığı sosyal medya paylaşımı nedeniyle gözaltına alındı.
CEZAEVİ KOŞULLARI
11 Mart: Demokrat Parti milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, 300.000 kapasiteli olmasına rağmen 400.000 mahkumun bulunduğu Türkiye’deki cezaevlerinin aşırı kalabalık olduğu ve yer sıkıntısı nedeniyle yaklaşık 100.000 mahkumun yerde yattığı uyarısında bulundu.
İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE
12 Mart: Eskişehir’deki Türk cezaevi yetkilileri, Alzheimer ve şizofreni hastası olan ağır hasta mahkum Yılmaz Çerçel’in şartlı tahliyesini, cezaevine uygunluğu konusundaki endişelere rağmen pişmanlık duymamasını gerekçe göstererek üç ay erteledi.
13 Mart: Demokrat Parti milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla hapse atılan 72 yaşındaki Alzheimer hastası İbrahim Güngör’ün sağlık durumunun kötüye gittiğini ve Adalet Bakanlığı’nın yeterli tıbbi bakım sağlamadığını gerekçe göstererek Aile Bakanlığı’nı duruma müdahale etmeye çağırdı.
