İsrail, Orta Doğu’da gerilimin acilen düşürülmesi çağrıları yapan Birlemiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’i “istenmeyen kişi (persona non grata)” ilan ederek ülkeye girişini yasakladı.
İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, BM Genel Sekreter’i Guterres’i “istenmeyen kişi” ilan ettiğini, İspanyol diplomatın İsrail’e giremeyeceğini açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı bu kararın, Guterres’in İran’ın dün geceki füze saldırısının ardından verdiği ve “İran’dan ismen bahsetmediği ve vahim saldırganlığını kesin bir dille kınamadığı” yanıta bir tepki olduğunu söyledi.
İsrail, Guterres’in savaş boyunca izlediği politikaların “Hamas, Hizbullah, Husiler ve şimdi de küresel terörün ana gemisi İran’dan teröristlere, tecavüzcülere ve katillere destek sağladığını” savundu.
Katz yaptığı açıklamada “İran’ın İsrail’e yönelik menfur saldırısını, neredeyse tüm dünya ülkelerinin yaptığı gibi, kesin bir dille kınayamayanların İsrail topraklarına ayak basmayı hak etmediğini” söyledi.
“İran’ın İsrail’e yönelik saldırısını, dünyadaki hemen her ülkenin yaptığı gibi, kesin bir dille kınayamayan hiç kimse İsrail topraklarına ayak basmayı hak etmemektedir” diyen İsrail Dışişleri Bakanı Katz, “7 Ekim’de Hamas katillerinin gerçekleştirdiği katliamı ve cinsel vahşeti kınamayan ve Hamas’ın terör örgütü ilan edilmesi için hiçbir çaba sarf etmeyen bir Genel Sekreter söz konusudur” ifadelerini kullandı.
Guterres dün ne dedi?
BM Genel Sekreteri Guterres, dün İran’ın İsrail’e yönelik misilleme saldırısının ardından X hesabından “Lübnan’daki çatışmaların tırmanmasından son derece endişe duyuyor ve derhal ateşkes çağrısında bulunuyorum. Lübnan’da her ne pahasına olursa olsun topyekûn bir savaştan kaçınılmalı ve Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmelidir” paylaşımında bulunmuştu.
Daha sonra resmî İsrail X hesabı da “İran’ı 10 milyon İsrailli sivile 181 balistik füze fırlatmaktan sorumlu tutan bir tweet’i bir araya getirememenizi kınıyoruz” mesajını paylaşmıştı.
Ne olmuştu?
İran dün, İsrail’in Hizbullah’a karşı yürüttüğü operasyona misilleme olarak İsrail’e bir balistik füze saldırısı başlatmıştı. İsrail ordu radyosu, İran’dan İsrail’e yaklaşık 200 füze fırlatıldığını bildirmişti. İran Devrim Muhafızları, saldırının Hamas Siyasi Büro lideri İsmail Haniye, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ve Nasrallah’ın da öldürüldüğü saldırıda öldürülen Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü bünyesinde görev yapan Tuğgeneral Abbas Nilfuruşan’ın öldürülmesine misilleme olduğunu açıklamıştı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Sözcüsü Daniel Hagari, saldırının “sonuçları olacağını” söylemiş; İsrail ordusunun İran saldırısına karşı “savunma ve misilleme yapmaya tamamen hazır” olduğunu belirterek, bunun “zamanında” yapılacağını vurgulamıştı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İran’ın füze saldırısıyla “hata yaptığını ve bunun bedelini ödeyeceğini” savunmuştu. İran ise İsrail’e yönelik füze saldırısının “BM Şartı’nın 51. maddesine göre meşru müdafaa hakkı uyarınca” gerçekleştirildiğini belirtmişti.
Persona non grata ilanı ne demek?
Persona non grata (istenmeyen kişi), devletler arası ilişkilerde bir ülkeye girmesi veya o ülkede kalması ülkenin merkezi hükûmeti tarafından yasaklanan yabancı kişi veya kişiler için kullanılan Latince diplomatik bir terimi ifade eder.
Kendisine verilen diplomatik dokunulmazlık hakkı sayesinde tutuklama ve herhangi bir kovuşturmadan korunan yabancı bir diplomata herhangi bir ülkenin uygulayabileceği en ciddi kınama biçimi olarak kabul edilir.
Bir ülkenin büyükelçisinin “istenmeyen kişi” ilan edilmesi, ülkeler arasındaki ilişkilerde savaş ilanı hariç gelinebilecek en üst kritik noktayı ifade eder.
