Yolcu garantili projelerin bütçeye yükü her geçen gün artıyor. CHP Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın hazırladığı rapora göre garantili projelere kur farkı olarak yapılan ödemeler 143 milyar lirayı buldu.
Bu para ile asgari ücret 3 bin 500 liraya çıkarılabilir, ya da 138 bin öğretmen işe alınabilir.
Vatandaşın bir kısmının hiç geçmediği hatta görmediği otoyol, köprü ve tüneller hazineyi boşaltmaya devam ediyor. 2014 yılından bu yana Hazine’nin sadece döviz kuru artışı nedeniyle işletmeci firmalara 143 milyar lira ödediği belirlendi.
KUR FARKI FATURASI 143 MİLYAR TL
Sözcü’de yer alan habere göre CHP Zonguldak Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu Üyesi Deniz Yavuzyılmaz, konuyla ilgili bir rapor hazırladı. Raporda bütçenin kara deliği olarak nitelendirilebilecek ödemelerin sadece kur farkı ile neler yapılabileceği de sıralandı.
Raporda, 2014 yılında Hazine’nin kasasından 2 milyar 652 milyon dolar, 2015’te 3 milyar 959 milyon dolar, 2016 yılında 1 milyar 274 milyon dolar çıktığı belirtildi. Yine aynı projeler için 2017 yılında Hazine 2 milyar 489 milyon dolar, 2018’de 6 milyar 670 milyon dolar, 2019’da ise 1 milyar 897 milyon dolar kur farkı ödemesi gerçekleştirdi. Raporda kur farkı ödemelerinin toplamda 18 milyar 434 milyon doları bulduğu belirtilerek bunun günümüz dolar kuru ile (7,79 lira) 143 milyar 603 milyon lirayı bulduğu belirtildi.
DEV BÜTÇELİ İCRAATLAR YAPILABİLİRDİ
Raporda garantili projelere ödenen sadece kur farkı ile neler yapılabileceği de örneklerle anlatıldı. Rapora göre kur farkı ile:
-2020 yılında asgari ücreti 3 bin 500 lira yapmak mümkündü.
-Koronavirüs sürecinde 2 milyon esnafın her birine 70 bin lira hibe yapılabilirdi.
-Koronavirüs sürecinde 6 milyon konut kiracısının her birinin kira, elektrik, su, doğalgaz faturaları için bir yıl boyunca her ay 2 bin lira yardım yapmak mümkündü.
-Atanamayan 138 bin öğretmeni kadroya almak ve 12 yıl boyunca maaşlarını ödemek mümkün olabilirdi.
-Yıllık 28 milyar lira maliyeti olduğu belirtilen ve sayıları 1,5 milyon olan Emeklilikte Yaşa Takılanlar’ın emeklilikleri sağlanıp, 5 yıl boyunca maaşlarını ödemek mümkündü.
-Üniversite öğrencilerinin sırtında kambur olan tüm Kredi Yurtlar Kurumu borçlarının anaparasının ödenmesi de sağlanabilirdi.
ÖDEMELER DAHA DA ARTACAK
Yapılan sözleşmeler gereği, şirketlere yapılan ödemeler Merkez Bankası’nın ocak ayının ikinci günündeki alış kuru üzerinden hesaplanıyor. Osmangazi, Yavuz Sultan Selim köprüleri ve otoyollar için Hazine’nin kasasından 2020 için 7 milyar 876 milyon 980 bin lira çıktı ve 2021 için 14 milyar 49 milyon lira ödenmesi planlanıyor.
Yıllık 25 milyon 125 bin araç garantisi verilen Avrasya Tüneli’nin maliyeti 1 milyar 245 milyon dolar idi. 2020 için başlangıç ödeneği olarak 458 milyon lira ayrıldı ancak Haziran sonuna kadar 295 milyon 76 bin liralık kısmı aktarıldı. 2021’de bu tutarın 540 milyon lira 2022’de 308 milyon lira, 2023’te ise 248 milyon lira olması bekleniyor.
