Diken’den Mesude Erşan’in haberi şöyle;
Z.D. Cerrahpaşa’ya bağlı Prof. Dr. Murat Dilmener Hastanesi’nde 24 Şubat Cumartesi akşamı saat 17:50’de laparoskopik safra kesesi ameliyatına alındı. Ameliyata Apaydın, üç genel cerrahi asistanı, anesteziyoloji-reanimasyon asistanı ve üç hemşire girdi. Tüm personel hastanın güvenliği ve enfeksiyon kontrolü için ellerini yıkamış, eldiven, maske ve bonesini takmıştı. En standart ve önemli sterilizasyon kurallarını hiçe sayan Apaydın hariç.
Apaydın çıplak elleriyle cerrahi aletlerini tuttu. Asistanlarla birlikte hastanın başında bir süre kaldıktan sonra ayrıldı, ameliyathanenin dışına çıktı. Sonra aynı şekilde tekrar ameliyat masasına döndü. Asistanların elinden cerrahi aletleri alarak ameliyatı sürdürdü.
‘Hasta benim, sizi ilgilendirmez, bilmiş hemşireler‘
Tutanakta yer alan bilgiye göre ameliyathanenin sterilizasyonundan sorumlu hemşireler Apaydın’ı kurallara uyması için uyardı. Apaydın, “Kurallara uymuyorum, hasta benim, sizi ilgilendirmez, bilmiş hemşireler” karşılığını verdi ve tutumunu sürdürdü.
Anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı da ameliyat esnasında tespit için çağrıldı. Uzman durumun doğruluğunu teyit ve tespit ederek üç hemşireyle birlikte tutanağı imzaladı.
Deneyimli bir ameliyat hemşiresinin de dikkat çektiği gibi ameliyathaneler ve aletler, özen gösterilmemesi halinde önemli enfeksiyon kaynakları. Ameliyathaneler birinci derecede steril bölgeler. Cerrahi ekipte yer alan herkesin ellerini yıkandıktan sonra eldiven, ağız ve burnu kapatacak maske ve saçları tam içine alacak şekilde bone takması gerekiyor. Bu şekilde ameliyata giren ekip dışındaki hiç kimse hastaya, steril malzemelere ve alanlara dokunamıyor. Steril giyinmiş personelin, alan dışına girip çıkması dahi enfeksiyon riskini artırıyor.
Cerrahi aletlerden tekine bile çıplak elle, anlık dokunulması durumunda dahi hepsinin sterilleriyle değiştirilmesi gerekiyor. Steril malzemenin açık bulunduğu ve cerrahi el yıkama gibi tüm alanlarda maske takılması zorunlu.
Ameliyathanelerde uygulanan katı hijyen kurallarına rağmen cerrahi enfeksiyon sorunu tümüyle ortadan kaldırılamadı. Bazı raporlara göre cerrahi müdahale geçiren hastalara bulaşan hastane enfeksiyonları bütün enfeksiyonların yüzde 40’ını oluşturuyor. Bunların yüzde 35’i cerrahi yara enfeksiyonu.
Ameliyathane personeli enfeksiyon kaynağı
Ameliyathane personeli önemli bir enfeksiyon kaynağı. Hastane dışında yaşayanların burunlarında stafilokok bakterisi taşıma ihtimali 20-50. Bu oran hastane personelindeyse yüzde 80’i buluyor.
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yapılan bir araştırmada, ameliyathane personelinin yüzde 74’ünün burnunda staphylococcus aureus bakterisi taşıdığı saptandı. Bunların yüzde 69’u antibiyotiğe dirençliydi. Doktorların yüzde 44, hemşirelerin yüzde 59, teknisyen ve hasta bakıcıların yüzde 57’sinde vardı.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde yapılan bir araştırmaya göreyse yoğun bakım ve ameliyathane personelinde aynı bakteri taşıyıcılığı oranı yüzde 33.
Yine stafilokok kaynağını araştırmak için yapılan başka bir çalışmada vakaların yüzde 6’sında ameliyat ekibinin (cerrah, hemşire veya anestezist vs.) ellerinin, yüzde 14’ünde burun ve boğaz mukozalarının, yüzde 50’sinde hastanın burun ve boğaz mukozalarının, yüzde 68’inin ise yaranın hemen üzerindeki havanın enfeksiyon kaynağı olduğu belirlenmiş.
Eldiven takmanın önemini küçük bir örnekle anlatmak mümkün. Operasyon sırasında eldivenlerde açılacak iğne deliğinden dahi 20 dakikada yaklaşık 19 bin stafilokok bakterisi sızabiliyor.
Ayrıca personelin giysileri, hastaların üzerine serilen ve cerrahi aletlerin dizildiği örtülerin de steril olması gerekiyor.
