Eylül ayının gelmesiyle birlikte 65 yaş üstü, kronik hastalar ile riskli grupların doktor reçetesiyle ücretsiz alabileceği grip aşılarına mevzuat engeli nedeniyle ulaşamıyor. Aile hekimlerine ve hastanelere giderek aşılarını yazdıran vatandaşlar, bir aşı için birden çok kez eczaneye gitmek zorunda kalıyor. Hekim aşıyı yazsa da sistemden aşı onayı verilmezse hasta onayı beklemek durumunda kalıyor. Bunun için yeniden hekime giderek aşısını yazdırmak zorunda kalan hasta, hekim ve eczane arasında adeta mekik dokuyor. Hastaların mevzuat engeliyle karşı karşıya kaldığını belirten eczacılar “Grip aşılarının bu kadar çok mevzuat engeliyle ulaştırılmasından yorulduk, sistem basitleştirilsin” dedi.
BİLGİLENDİRME YAPILMALI
Urfa Aile Hekimleri Derneği Başkanı, aile hekimi Dr. Hacı Yusuf Eryazğan, grip aşılarına mevzuat nedeniyle hastaların ulaşmakta güçlük çektiğini belirterek “Bakanlık dört sene önceye kadar bu aşıların yazıldığı takdirde hemen yapılmasına olanak sağlıyordu. Ama dört sene önce birtakım algoritma çıkardılar. Bu durum nedeniyle ne yazık ki risk grubunda bulunan hastalar ya aşılarına zamanında ulaşamıyor ya da sağlık kurumu ve eczane arasında mekik dokumaktan yorulduğu için aşısını yapmaktan vazgeçiyor ve hastalanıyor” dedi. Eryazğan, grip aşısında yaşanan sıkıntının temel nedenini şöyle özetledi: “Sağlık Bakanlığı’nın getirdiği algoritmada, her hafta belli bir kesime sistemden aşı açılıyor. Ancak bunu ne hekim ne hasta bilmediği için aşısı yazılsa da sistem onay vermeyince aşısına ulaşamıyor. Bakanlık, örneğin diyor ki ‘bu hafta 90 yaşındaki hastalar ile beş hastalığı ya da yatalak olan hastalara aşı veriliyor.’ Haftaya ‘80 yaş ve dört hastalığı olanlara’ gibi deniyor. Bu böyle her hafta değişiyor. Burada şöyle bir sıkıntı var. Kime ya da hangi gruba aşı açıldığını bakanlık duyurmadığı için, aile hekimlerine de böyle bir bilgi geçilmediğinden hastalara aşı, reçete ediliyor ancak sistem onay vermediği için hasta aşısını alamıyor. Mesela şu anda gebelere de bu aşı yapılmalı ama yapılamıyor. Aşısını olmayan risk grubu bu arada ya hasta oluyor ya da git gel yapmaktan bıktığı için aşı olmaktan vazgeçerek hastalanabiliyor. Bu sorunun bir an önce düzeltilmesi gerek. Risk grubunda olan kişilere aşı tanımlandığı zaman cep telefonuna mesaj gitmeli, bilgilendirilmeleri gerekir. Bu bilgi hekimlerle de paylaşılmalı, hekimler de bu duruma göre aşıları yazmalı. Elimizdeki aşıyı yapamamak büyük bir beceriksizlik örneği. Bunun bir an önce düzenlenmesi lazım.”
BİR AŞI İÇİN 4 İŞLEM
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Eczacı Nurten Saydan ise grip aşısı yaptırmak isteyen vatandaşların reçete ettirdikleri aşılarını eczanelerden temin etmek istediklerinde mevzuat engeli yüzünden aşıya erişimde sorun yaşadıklarını söyledi. Grip aşılarının eczanelere kısıtlı sayıda ve belirli mevzuat çerçevesinde gönderildiğini anımsatan Saydan, özetle şunları kaydetti:
“Son birkaç yıldır grip aşısını yaptıracak hastalar risk durumuna göre kademelendirilerek, 65 yaş üzeri ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşlara öncelik veriliyor. E-nabız sistemine göre aşı yaptırma hakkı olduğunu gören hastaların aile hekimliklerine gidip reçetem sistemi üzerinden yazılmış elektronik reçeteleri ile eczanelere başvurması, eczanenin de sistem üzerinden kayıt yaparak talep oluşturması gerekiyor. Aşı talebi oluşturulduktan sonra depodan eczaneye gelen aşı hastaya verilebiliyor. Bu da bir tek aşı için sistemlerde eczane tarafından 4 defa işlem yapılmasını, hastanın da eczaneye en az iki sefer gelmesini gerektiren bir mevzuat engeli oluşturuyor. Çoğunluğu yaşlı olan hastalar aynı gün eczaneye gelemiyor ya da aşı aynı gün eczaneye gelmiyor. Hasta da bir daha ki gelişini sağlık sorunları yüzünden erteliyor. Özellikle kronik hasta vatandaşlar aşılarını zamanında yaptıramadığından risk altında kalıyor. Biz eczacılar olarak grip aşılarının bu kadar çok mevzuat engeliyle eczanelere ve hastalara ulaştırılmasından yorulduk, sistemin basitleştirilmesini ve hak sahiplerine kolaylıkla ulaştırılmasına yönelik düzenleme yapılmasını istiyoruz.”
∗∗∗
HER YIL 5 MİLYON GRİP VAKASI
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünyada her yıl 5 milyon civarında grip vakası ortaya çıkıyor ve 650 bin kişi yaşamını yitiriyor. Bu nedenle grip aşıları çok önemli. Eczacılar “Grip aşısı da her yıl yüz binlerce vakanın önüne geçip, binlerce ölümü engelliyor. Bu veriler gösteriyor ki grip ciddi bir hastalıktır ve risk grubu içerisinde yer alan bireyler yakalandığında ciddi komplikasyonlar gerçekleşebiliyor. Eylül ve kasım ayları grip aşısının yapılma zamanı olarak tercih edilmelidir” önerisinde bulundu.
