Sosyal medyada çılgın dedikodular dolaşıyor. Türkiye morataryum ilan edecekmiş. Para kuruluna dönmeliymiş. Dövize el konacakmış. Bunlar doğru mu incelemeden önce bu paniğin nedenini anlamak lazım.
Ana nedenler S-400 krizi ve ABD’den gelen CAATSA yaptırımları tehdidi. İkincisi ise İstanbul seçimleri.
Hangi senaryolarda Türkiye ve bankalardan döviz kaçar önce onu anlattım. İkincisi, devlet ne türlü tedbirler alır, bunların içinde dövize el koymak var mıdır, inceledim.
Ben yengemden ve eniştemin oğlumdan biliyorum. “Ya abi devlet dövize el koycakmış, paraları çekelim mi?” dedikleri zaman sorun ciddidir.
“Eğer Ekrem İmamoğlu kazanır da AKP kabul etmezse bir daha mı seçim olacak, sıkı yönetim mi ilan edilecek?”
Bunlar vatandaşın korkuları…
ABD’nin CAATSA yaptırımları çok ağır olur. Artık savunma sanayiinde Avrupa ile işbirliği yapmamız bile zorlaşır.
S-400’ler Türkiye’ye girerse gerçekten yaptırımlar uygulanır ve kimse Türkiye’ye kredi vermez. Fonlar kaçarlar, gerçek bir döviz darlığı olur ve devlet o zaman tedbir olur. İstanbul seçimleri muazaalı biter, seçim iptal edilir.
Halkın önünde cesur duruş sergilense de Washington’da çok üst düzeyde görüşmeler yapılıyor ve bu darboğazdan çıkma yolu aranıyor. Dolayısıyla ben haziran ayında S-400 olayının çözüleceğini düşünüyorum. Belki teslimat gelecek yıla ertelenecek ya da başka bir ülkeye devredilecek.
Seçimler konusunda da iyimserim. Şu anda anketlerde Ekrem İmamoğlu önde gözüküyor. Ben kazanacağını düşünüyorum ama mühim değil. Erdoğan’ın bir daha seçimlere müdahale edeceğini düşünmüyorum.
Dolayısıyla bu aşamada dövizin darlaşacağı ve hükümetin kısıtlamalara gideceği bir durum oluşacağını öngörmüyorum.
Farz edelim ben yanıldım, Ankara azimle S-400’leri aldı, ABD yaptırımları bastı ve krediler kesildi diyelim…
İkincisi de İstanbul seçimlerinde arıza çıktı varsayalım, o zaman hükümet tedbir alacaktır. Dövizinize el koyacaklarını düşünmüyorum ama başka çok can sıkıcı şeyler olacaktır.
Bunlardan bir tanesi yurt dışına ticari olmayan döviz transferlerinin miktarını düşürebilirler. Şu anda 50 bin dolara kadar serbest. Bu rakamdan sonra sebebini söylemek zorunda kalabilirsiniz. 10 bin dolara çekilebilir bu limit.
İkincisi bankalardan döviz çekimine sınırlama getirilebilir. Haftada 10 bin, günde 1000 dolar gibi…
Ayrıca belli bir döviz mevduatının üstüne -ben bunu 1 milyon dolar olarak görüyorum- bir süre çekmeme yasağı koyabilir.
Bunlar en son aşamada başvurulacak tedbirlerdir. El koyulmaz, sadece bankalardan çekilişi geciktirilir. Böyle bir şeyin gerçekleşmesi için de mudilerin banka kapılarına yığılıp nakitlerini çekmeye çalışmasıdır. Nakit bittiği zaman zaten bu tedbirleri alırsınız.
Ben size bankadan paranızı çekin demem. Kanundan korktuğum için değil, buna inanmadığım için. Zaten ben de hiçbir zaman çekmedim. Elimde birkaç bin dolarımla altınım var. O da Allah korusun deprem olur falan diye…
Eğer S-400 sorunu çözülmez ve 23 Haziran’da seçimde halkı tatmin edecek bir sonuç çıkmazsa artık çok dikkatli olun ve kendi kararınızı kendiniz verin. Hükümet çok sert tedbirler alıp bankalardan para kaçısını engelleyecektir.
Bu yazı Atilla Yeşilada’nın bloğundan alınmıçtır.
