“İş olsa çalışılırım, fakta iş bulma ümidim yok” cevabını veren 319 bin genç var. Önceki yıl bu sayının 159 bin olduğu dikkate alındığında yıllık artış yüzde 100. Yaş aralığı 15-34 yapıldığında ümitsiz gençlerin sayısı 614 bine çıkıyor.
Thodex vurgununda 100 mağdurdan 77’sinin genç olması dikkati çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) şubat ayı verilerine göre 15 üstü yaş grubunda mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 13,4. Ancak yaş aralığı 15-24’e çekildiğinde bu oran yüzde 26,9’a fırlıyor. Başka bir ifadeyle, genç nüfus ülkenin genelinin yaşadığın işsizlik tehdidini 2 kat daha ağır yaşıyor.
İstihdam oranı da gençler için giderek düşüyor. Şubat ayı itibarıyla 15-24 yaş arasında çalışabilir durumda olan her 100 gençten sadece 28,1’i istihdamda. Bu tabloda gençlerin kişisel olarak atabileceği adımlar da giderek sınırlı hâle geliyor.
Eğitimli olmak da iş bulmak veya konforlu bir hayat sürmek için yeterli kıstas değil. 2020 yılı ortalamaları hesaba katılırsa işsiz sayısı 4 milyon 62 bin. Buna karşılık üniversite mezunu olup da işsiz durumda olanların sayısı ise 1 milyon 88 bin. Yani her 4 işsizden 1’i üniversite mezunu.
GENÇLER DERİN DEPRESYONDA
TÜİK’in anketine “iş olsa çalışılırım, fakta iş bulma ümidim yok” cevabını verenler yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınıyla birlikte rekor üstüne rekor kırıyor. 2020 ortalamalarına göre sadece 15-24 yaş arasında bu durumda olan tam 319 bin genç var.
Önceki yıl bu sayının 159 bin olduğu dikkate alındığında yıllık artış yüzde 100. Yaş aralığı 15-34 yapıldığında ümitsiz gençlerin sayısı 614 bine çıkıyor. Üstelik artık üniversite mezunları bile ümitsiz.
Gençler ellerindeki diplomanın bile iş bulmada işe yaramayacağını düşünüyor. Kamuoyu araştırmaları Borsa ve Bitcoin yatırımcılarının giderek artan oranda gençlerden oluştuğunu ortaya koyuyor. Küçük tasarruflarını buralara yönlendirip “bir umut” diyen gençler daha derin bir depresyonun içine hapsoluyor.
GENÇLER SON BİR UMUTLA BORSA İSTANBUL’A YÖNELDİ
Borsa İstanbul’ın Veri Analizi Platformu verilerine göre, 20 ile 34 yaş arasındaki borsa yatırımcılarının sayısı 2020 yıl ocak ayında 179 bin 624’tü. Bu sayı 2021 yılı ocak ayında 639 bin 454’e yükseldi. Genç borsacıların sayısındaki bir yıllık artış oranı yüzde 255.
Bu rekor artış ekonomik krizin en önemli sosyal sonuçlarından biri.
KRİPTO PARA MAĞDURLARI ARASINDA GENÇLER İLK SIRADA
Gençler için bir diğer kaçış ise kripto para birimi Bitcoin alım-satımı. 391 bin kişiyi mağdur eden kripto para platformu Thodex’te en çok hangi yaş aralığını etkilediğine bakınca yine gençlik göze çarpıyor.
Thodex’in geçen ay paylaştığı verilere göre, kullanıcıların yarıdan fazlasını 18-24 yaş aralığındaki Z kuşağı teşkil ediyor. Platformdaki yatırımcıların yüzde 26,5’i ise 25-34 yaş aralığında. Yani Thodex vurgununda parasını kaptıran her 100 yatırımcının 77’si 34 yaş ve daha altındaki kişiler.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) en son yayımladığı 2017 tarihli rapora göre o tarih için 18-50 yaş arasında 5 milyon kişi yılda 50 milyar TL’lik bahis oynuyor.
GENÇLERİN YOK OLAN UMUTLARI
Sosyolog Tolga Gürakar, Birgün’e verdiği mülakatta ekonomik kriz ve yoksulluk sebebiyle umutları yok olan gençlerin farklı yollardan para kazanmaya bel bağladığını söyledi.
Bir örnekle açıklayan Gürakar, her türlü zevkin sınıfsal olduğuna dikkat çekiyor: “10-11 kişinin çalıştığı bir üretim atölyesinde 3 bin 200 liraya çalışan askerliğini yapmış bir kişi tanıyorum. Bu çocuk şu anda evli değil. Borsa gibi alanlarda kazanma güdülerini hemen satış yapıp veya alım yapıp harekete geçiriyorlar. Daha küçük paraları katlayabilecek bir mekanizma kripto para mekanizmaları…”
“EMEKLE KARŞILANAMAYAN HAYALLER KUMARA YÖNELTİYOR”
Ekonomik krizin aleni bir şekilde yaşandığını belirten Gürakar, “Çok ağır bir kriz ve yoksulluk şartlarında yaşıyoruz. İnsanlarda bir taraftan da tüketim motivasyonu hızlı bir şekilde artıyor. Hayattaki tatmin ve haz alma güdüsü her geçen gün azalıyor. Dolasıyla bunu halihazırdaki emekle karşılanamayan hayaller, böylesi şeylere yönlendiriyor.” dedi.
Gürakarak yok olan umutların gençleri bahis ve kumar oynamaya yönelttiğine işaret ederek, “Hayaller buralara yönelmeye cesaret veriyor. Bu olay bir kartopu misali yaygınlaşıyor. Her türlü zevk, olay sınıfsaldır. Sistemin dayattığı ve tüketim üzerine kurulu hayalleri nasıl gerçekleştireceğiz düşüncesi buralara yönlendiriyor. Kazandığı zamanda hayat tarzında kültürel sermayesinde hiçbir değişiklik olmayacak.” ifadelerini kullandı.
