Cibre: Büyüme istedikleri gibi gelmeyecek. Enflasyon artmaya devam edecek

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) perşembe günkü sürpriz politika faizi indiriminin ardından kredi büyümesine ve ticari kredilerde uygulanan faiz oranlarına yönelik düzenleme yaptı.

Bankanın ticari kredi faizlerini TCMB’nin faizlerine yaklaştırmak için uygulamaya aldığı makro ihtiyati tedbirler Resmi Gazete’de yayımlandı. Tedbirlerle kredi büyüme hızına sınırlama ve kredilerdeki faiz oranlarının politika faizi ile uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.

Düzenleme ile bankalar kredi faizinde, TCMB tarafından belirlenen ve son olarak yüzde 16,32 olan yıllık bileşik referans oranının 1,4 katı olarak uyguladıkları krediler için yüzde 20 menkul kıymet tesisi yapmak zorunda olacak.

Eğer kredi faizi referans katsayının 1,8 katı ve üzerine çıkarsa, tesis oranı yüzde 90 olarak uygulanacak.

Katsayılar baz alınarak yapılan hesaplamaya göre ilgili faiz oranları sırasıyla yüzde 22,85 ve yüzde 29,38 düzeylerini gösteriyor.

YÜZDE 30’UN ÜZERİNDE KREDİ FAİZİ ZORLAŞTI

Düzenleme ile yüzde 29,38’in üzerinde ticari kredi faizi, fiilen uygulanabilir olmaktan çıkarılmış oldu.

TCMB, kredi büyüme hızının makro ihtiyati tedbirler çerçevesinde sınırlandırılması için de yeni düzenleme yaptı.

Buna göre, zorunlu karşılığa tabi kredilerde yüzde 20 olarak uygulanan zorunlu karşılık tesisi, yüzde 30 menkul kıymet tesisi ile değiştirildi.

Ayrıca 29 Temmuz tarihinden yılsonuna kadar kredi büyümesi yüzde 10’u aşan bankalar için, aşan kısım kadar menkul kıymetin 1 yıl boyunca tesis edilme yükümlülüğü getirildi. Bu düzenlemeye dâhil edilmeyen kredi türleri ise ancak harcama karşılığı kullandırılabilecek. Eğer krediler harcama karşılığı kullandırılmaz ise, bu krediler de menkul kıymet tesisine tabi tutulacak. Son düzenleme ile farklı kredi türleri ile alınan kredilerin dövize dönüşünün önüne geçilmesi hedefleniyor. 

***

İstediklerini elde etmeleri zor

Kararda özetle bankalara kredi hacmini arttırmayın, ticari kredi faizini düşük tutun, devlet iç borçlanma senetleri ile devleti ucuza fonlayın deniliyor.
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre, “TCMB’nin bankalara yeni vereceğin kredilerde seçici davran daha az kredi ver, vereceksen de daha düşük faizli ver” dediğini belirtti. Tebliğin yılsonuna kadar geçerli olduğunu hatırlatan Cibre, şu ifadeleri kullandı: “Yeni kredi taleplerinde faizler çok yüksek. Ticari krediler için ‘buyrun size düşük faizli kredi imkânı’ denildi ancak bu hamleye bankaların tepkisi kredi hacmini daraltmak olacaktır. Özel bankaların düşük faizli kredi verme istekleri olmayacaktır. Kamu bankalarında belli oranda kredi verilecektir ama yine de kısıtlı olacaktır. Zaten bu tebliğ yılsonuna kadar geçerli. Yıl sonundan itibaren de kredi musluklarını açıp piyasada rahatlama sağlanacaktır. Hem büyüme istiyorlar hem de kredi genişlemesini kısıyorlar. Aktarım mekanizması kırıldı ve istediklerini elde etmeleri çok zor. Büyüme istedikleri gibi gelmeyecek. Enflasyon artmaya devam edecek.”

***

Dolaylı KKM finansmanı

Doç. Dr. Bilin Neyaptı ise bankalara getirilen zorunlu menkul kıymet alımını dolaylı kur korumalı mevduat finansmanı olarak değerlendirdi. Neyaptı, “Hazine KKM’ler nedeniyle ciddi bir ödeme sorunu içerisine girecek. Dolaylı olarak KKM’nin finansmanı bankalardan elde etmiş olunacak” dedi.
Bankaların devlet iç borçlanma senedi alımına zorlanmasını serbest piyasaya müdahale olarak yorumlayan Neyaptı, “Yeni kurallar seçimlere olarak değerlendirilse de çok fazla belirsizlik var. Gece yarısı düzenlemeleri ve kural değişikliği çok fazla belirsizliğe neden oluyor” ifadelerini kullandı.