ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde yaşanan gelişmelerle ilgili Fox TV’ye verdiği röportajda, “Benimle ilgili görevden azil süreci başlarsa piyasalar çöker” açıklamasında bulundu.
Son günlerde Trump’ın başkanlığının en zor günlerini yaşamasına neden olan gelişmeler şöyle:
Trump ‘ın eski avukatı Michael Cohen, Trump’ın ilişkisi olduğu iddia edilen iki kadına ödeme yaparak seçim kampanyalarının finansmanıyla ilgili yasaları deldiğini itiraf etti.
Trump’ın eski kampanya direktörü Paul Manafort da vergi kaçırma iddialarının araştırıldığı bir dava kapsamında jüri tarafından 18 suçlamanın 8’inde suçlu bulundu.
Yaşanan bu son gelişmelerle ilgili Fox televizyon kanalına bir röportaj veren Trump, şu sözleri kaydetti:
“İyi iş yapan birini nasıl azledebilirsiniz bilmiyorum. Size söylüyorum. Eğer benimle ilgili görevden azil süreci başlarsa, piyasalar çöker. Sanıyorum herkes çok yoksul olur.”
‘Trump yüzünü dış politikaya dönebilir’
Piyasanın önde gelen kimi oyuncularına göre, Trump ile ilgili gelişmelerin hesabı gelişmekte olan ülke piyasalarına kesilebilir.
Amerikan yatırım bankası JP Morgan’ın Londra’daki varlık stratejistlerinden John Normand, yatırımcılara gönderdiği notunda Trump’ın ülkesinde ateş tahtasına oturmamak için dış politikaya yüzünü dönebileceğini söylüyor.
Normand, azil iddialarının konuşulduğu bu dönemde gelişmekte olan piyasaların risk teşkil ettiğini ifade ediyor.
ABD merkezli ekonomi ajansı Bloomberg ise buna örnek olarak Beyaz Saray’ın son dönemde Venezuela’dan Türkiye’ye, Rusya’dan Çin ve Güney Afrika’ya kadar birçok ülke ile yaşadığı sorunlara dikkati çekiyor.
‘Piyasalar umursamıyor’
ABD televizyon kanalı CNN’de piyasalar baş yazarı olan Matt Egan, Trump’ın azledilmesi durumunda hisse senetleri piyasalarının diplere inebileceğini, ancak piyasaların çökeceğini söylemenin çok büyük bir iddia olduğunu aktarıyor.
Yardeni Araştırma’nın yatırım danışmanlığı başkanı olan Ed Yardeni CNN’e yaptığı açıklamada, “Trump yeri doldurulamaz biri değil. Piyasaların çökeceğini sanmıyorum” diyor.
Diğer yandan yargıyla ilgili yaşanan gelişmeler ve Trump hakkında azil iddialarının ortaya çıkmasına piyasanın çok büyük bir tepki vermediği görüldü.
Tigress Financial Intelligence’dan şef piyasa stratejisti Ivan Feinseth, “Piyasaların çok da umrunda değil gibi gözüküyor. Piyasalar, Trump’ın sonu gelmeyen çatışmaları ve çılgın yorumlarını görmezden geliyor” diyor.
Bugüne kadar ise piyasaların Trump’ın başkanlığına olumlu tepki verdiği görüldü.
Özellikle Trump’ın vergileri indirmesi ve regülasyonları azaltması ile seçildiğinden beri S&P 500 endeksi yüzde 34 yükseldi, Dow Jones endeksi ise kazançlarını yüzde 40 artırdı.
Diğer yandan Trump’ın Çin ile giriştiği ticaret savaşı ise güçlü bir şekilde büyümesi beklenen dünya ekonomisi önündeki en büyük tehlike olarak görülüyor.
Güçlü ABD ekonomisi
Uzmanlar, azil süreciyle ilgili iddiaları tartışırken ABD ekonomisinin güçlü bir döneminde olduğuna da dikkati çekiyor.
ABD ekonomisi, tarihindeki en büyük büyüme döngüsüne girmek üzere.
2009’dan beri sürekli büyüyen Amerikan ekonomisi, tarihindeki en uzun genişleme sürecine girdi.
Bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık olarak yüzde 4,1 büyüyen ABD ekonomisi, böylece 2014’ten beri en hızlı büyümesini gerçekleştirdi.
ABD’nin eski devlet başkanı Richard Nixon’ın görevden azledilme tehlikesi ile yüz yüze geldiği 1973 yılında S&P 500 endeksi yüzde 14, 1974’te ise yüzde 26 düşmüştü.
Ancak uzmanlar piyasaların bu tepkisini Nixon hakkında azledilme sürecini tetikleyen Watergate skandalına bağlamıyor.
1973 yılında Amerikan ekonomisi resesyona girmiş, petrol fiyatları OPEC’in petrol ambargosu yüzünden dört katına çıkmış ve Amerikan doları değer kaybetmişti.
Piyasalarla ilgili veri akışı sağlayan DataTrek Research’ün kurucusu Nicholas Colas müşterilerine yazdığı notunda, “2018, 1974 yılı değil. İşler çok farklı” diyor.
Bu yüzden olası bir görevden azil sürecinin tüketici güvenini ve yatırım ortamını nasıl etkileyeceğinin önemli olduğu aktarılıyor.
Bill Clinton hakkındaki süreç sırasında endeksler yükseldi.
Diğer yandan eski başkan Bill Clinton hakkında başlayan süreç sırasında ise S&P 500 endeksi 1998’de yüzde 27, 1999’da ise yüzde 20 yükselmişti.
İsviçre Bankası UBS’in varlık yönetimi şirketinde yönetici olan Erin Browne bu durumu, “Ekonomi o zaman güçlüydü. Şimdi de aynı durumdayız” diyerek yorumluyor.
Janney Sermaye Piyasaları’nın şef piyasa stratejisti Mark Luschini de CNN’e yaptığı açıklamada, piyasaların çöküş yaşamasına dair bir beklentinin çok iddialı olduğunu söylüyor.
‘Piyasalar Pence’i sevebilir’
Diğer yandan CNN’den Matt Egan haberinde görevden azil sürecinin başlamasıyla görevden alınmanın farklı olduğunu özellikle vurguluyor.
Trump’ın koltuğundan olmasının henüz çok olası görülmediğinin altı çizilirken böyle bir durumda piyasaların daha farklı bir tepki verebileceği aktarılıyor.
Ancak öyle bir durumda bile Trump’ın yerine geçecek olan Mike Pence’i piyasaların sevebileceği ifade ediliyor.
Varlık yönetim şirketi Raymond James’ten politika analisti Ed Mills, “Sonuçta Trump ile aynı politikaları yürütecektir. Sadece bu sefer gösteriş meraklısı bir karakter başta olmayacak” yorumunda bulunuyor.
Washington merkezli Uluslararası Finans Enstitüsü’nden kıdemli direktör Sonja Gibbs ise Bloomberg’e yaptığı açıklamada, Trump’ın azledilmesi takdirinde başkan olacak olan yardımcısı Mike Pence’in piyasalara daha yüksek derecede istikrar getirebileceğini söylüyor.
Gibbs, bunun da gelişmekte olan piyasalar için daha elverişli bir ortam yaratacağını aktarıyor.
